حيا، نخستين پيام الهی در سوره علق

آيت‌ا... جوادي آملي گفت: براي رسيدن به اخلاق كريمانه لازم است آنچه را كه خداي متعال به واسطه فرستادگان و برگزيدگان خود فرموده، اطاعت نموده و در زندگي خود تجلي دهيم. آيت‌ا... جوادي آملي اظهار داشت: انسان براي رسيدن به انسانيت نيازمند به اخلاق كريمانه است، هدف از اعتكاف هم همين است؛ انسان از اعتكاف به خود‌شناسي و سپس به شناخت خدا مي‌رسد. وي با اشاره به اينكه ماه رجب و شعبان فرصت بسيار مناسبي براي خودسازي و رسيدن به اخلاق كريمانه است، فرمود: منظور از اخلاق كريمانه، اطاعت از دستورات الهي و پيروي از سيره زندگي پيامبر اكرم (صلي‌الله عليه وآله) و ائمه طاهرين (عليهم‌السلام) است. براي رسيدن به اخلاق كريمانه لازم است آنچه را كه خداي متعال به واسطه فرستادگان و برگزيدگان خود فرموده، اطاعت نموده و در زندگي خود تجلي دهيم. وي با تاكيد بر اينكه كسب اخلاق كريمانه نبايد بهانه‌اي براي دستيابي به بهشت و خوف از خداوند متعال باشد، ابراز داشت: آنچه مهم است، پيروي از سبك و سيره زندگي اهل بيت (عليهم‌السلام) براي رسيدن به اخلاق كريمانه است. اين مفسر قرآن كريم اظهار داشت: اهل بيت (عليهم‌السلام) چون خود كريم بودند، دوست دارند انسان‌ها هم اهل كرامت باشند. انسان‌هاي كريم براي رسيدن به بهشت و ترس از خدا، ذات اقدس الهي را پرستش نمي‌كنند، بلكه براي رسيدن به اخلاق كريمانه و مكارم اخلاق، خدا را اطاعت مي‌كنند. اين مرجع تقليد افزود: اقرء‌هايي كه در قرآن كريم تكرار شده، بيانگر حقيقت اخلاق كريمانه بوده و تاكيد مي‌كنند كه انسان بايد براي رسيدن به مكارم اخلاق قدم بردارد. آيت‌ا... جوادي آملي با بيان اينكه نخستين درس قرآن كرامت و نخستين پيام الهي در سوره علق، درس حيا است، گفت: پبامبران الهي تاكيد فراواني بر اخلاق كريمانه داشتند و براي رسيدن به اين مهم، تلاش خود را براي پرستش خداوند متعال به كار مي‌بستند. ايشان با اشاره به اينكه انسان براي رسيدن به انسانيت نيازمند به اخلاق كريمانه است، ابراز داشت: هدف از اعتكاف هم همين است؛ انسان از اعتكاف به خود‌شناسي و سپس به شناخت خدا مي‌رسد. اگر عبادت انسان براي شوق به بهشت و ترس از خدا نباشد، اين عبادت كريمانه و خالصانه خواهد بود. اين مفسِّر قرآن ادامه داد: در اين صورت، انسان به اين اعتقاد خواهد رسيد كه همه عالم در محضر خداست؛ لذا در اين محضر اجازه تخطي و عبور از قوانين الهي را به خود نمي‌دهد و در نتيجه به قرب الهي و مقام كريمانه خواهد رسيد. ايشان با اشاره به اينكه بهترين كلام و اخلاق براي گوش‌دادن، كلام گهربار خداوند متعال، اهل بيت (عليهم‌السلام) و آموزه‌هاي قرآني است، يادآور شدند: انسان با گوش دادن به كلام اين بزرگواران و عمل نمودن به آن، عاشق خدا مي‌شود و او را پرستش خواهد كرد. اين مرجع تقليد خاطرنشان ساخت: جاي تعجب است كه با وجود اين همه صداي زيبا و كلام نوراني قرآن و اهل بيت (عليهم‌السلام)، برخي از جوامع اسلامي از اين صداهاي نوراني فراري بوده، به دنبال مباحثي بي‌ارزش مي‌گردند. وي ابراز داشت: اگر انسان در مواجهه با آموزه‌هاي ديني، عمل‌گرا باشد، تبديل به فرشته خواهد شد. بنابراين همواره بايد مراقب گوش‌هاي خود باشد، تا هر چيزي را نشنود و گوش ندهد. آيت‌ا... جوادي آملي با تاكيد بر اينكه دنيا‌ دار عبرت است، فرمود: بزرگان دين، قبرستان را مدرسه‌اي براي رسيدن به مكارم اخلاق قرار مي‌دادند و با بهره‌گيري از اين ظرفيت، مهم‌ترين فايده قبرستان را مدرسه بودن آن مي‌دانستند.