دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

روزه و جزای روزه‌دار

روزه مال من است و من شخصاً به آن جزا می دهم (برگرفته از حکمت عبادات: آیت الله جوادی آملی)
روزه و جزای روزه‌دار
روزه و جزای روزه‌دار

روزه و جزای روزه‌دار

در بعضی از روایات آمده است که روزه بگیرید برای آنکه طراوت و خرمی و شادابی غیر ماه مبارک را از دست بدهید؛ زیرا آنها نشاط کاذب و زودگذر است. وقتی انسان روزه گرفت و به آن دل بست، کم کم به باطن روزه پی می‌برد. باطن روزه انسان را به لقای حق می‌کشاند که خدای سبحان فرمود: "الصّوم لى وأنا أجزى به"[1]روزه مال من است و من شخصاً به آن جزا می‌دهم. این تعبیر فقط درباره‌ی‌ روزه وارد شده است.

همه‌ی‌ اشیا و موجودات جهانِ امکان از آنِ خداست. چیزی در جهان خلقت نیست که مال خدا نباشد؛ چون مخلوق و مملوک اوست. چشم و گوش ما هم از آنِ خداست: "أم مَن یَملک السّمع والأبصار"[2].

امیرالمؤمنین (سلام‌اللهعلیه) فرمود: "... أعْضاؤکم شهوده وجوارحکم جُنوده

وضمائرکم عُیونه وخَلَواتکم عِیانه"[3] مواظب باشید، بدانید در خلوت و جلوت، نهان و آشکار، در محضر خدای سبحان هستید. خلوات شما جلوات عیون و مَشهد و مرآیِ اوست.

چیزی در جهان نیست که به یاد حق و خدای سبحان نباشد. این انسان است که گاهی غافل است و گاهی غیر غافل. فرشته‌ها نَفَسها را می‌شمارند که برای چه انسان نفس می‌کشد. وقتی به فرموده قرآن سرتاسر جهان، مِلک و مُلک خداست[4]، همه‌ی‌ اعضا و جوارح ما سپاه حق است: "ولله جنود السموات والأرض"[5].

این که فرمود: روزه مال من است، خصوصیتی را می‌رساند که قابل ملاحظه و دقت است.

گاهی انسان از سحر تا افطار امساک می‌کند؛ این یک درجه روزه‌داری است؛ تلاشی است که حداکثر در قیامت نسوزد یا وارد بهشت بشود؛ بهشتی که "جنّاتٌ تجری منْ تحتها الأنهار[6]"؛ اما به آن بهشت که "فادْخلی فی عبادی * وادْخلی جنّتی"[7]راهش نمی‌دهند. یعنی روزه، ضمن اینکه حکم و ادبی خاص دارد، حکمتی هم دارد که آن لقا و محبت خداست.

این حدیث در انسان شوق ایجاد می‌کند تا عاشق شود. انسان تا مشتاق نباشد، تلاش نمی‌کند و تا تلاش نکند، نمی‌رسد. وقتی روزه مال خدا بود، خدا هم شخصاً جزای روزه‌دار را بر عهده گرفته است.

مرحوم مولی محمد تقی مجلسی (قدّس‌سرّه) که گذشته از مقام شامخ فقاهت در بسیاری از معارف اسلامی و علوم عقلی نیز اهل نظر بوده است، می‌گوید: خدای سبحان به این معنا اکتفا نکرد که بفرماید: "الصوم لى". فرمود: "أنا أجزى به". ضمیر متکلم وحده را قبل از فعل ذکر کرده و با ذکر کلمه‌ی‌ "أنا" خودش را مطرح می‌کند که: روزه مال من است و من هستم که جزای روزه‌دار را می‌دهم[8].

    منبع: کتاب حکمت عبادات ،تألیف آیت الله جوادی آملی
    پی نوشت:
  • [1] .روضة المتقین، ج 3، ص 225. بعضی کلمه "أجزی" در این روایت را به صیغه‌ی‌ مجهول خوانده‌اند: "الصوم لى وأنا أُجزی به" یعنی روزه برای من است و من پاداش آن هستم! (ر ک: نهایه ابن اثیر، ج 1، ص 270، "جزا)
  • [2]. سوره‌ی‌ یونس، آیه‌ی‌ 31.
  •  .[3] نهج البلاغه، خطبه‌ی‌ 199.
  •  .[4] سوره‌ی‌ آل عمران، آیه‌ی‌ 189.
  •  .[5] سوره‌ی‌ فتح، آیه‌ی‌ 4
  •  .[6] سوره‌ی‌ آل عمران، آیه‌ی‌ 15.
  •  .[7]سوره‌ی‌ فجر، آیه‌ی‌ 29 ـ 30.
  • [8] .روضة المتقین، ج 3، ص 225.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

پناهنده Refugee

پناهنده Refugee

اصطلاح «پناهنده»، «پناهندگان» و «پناهندگی» از جمله اصطلاحاتی است که در نظام حقوق بشر بسیار متداول بوده و به کرات مورد استفاده قرار گرفته است.
الزام آور Binding

الزام آور Binding

اصطلاح «الزام‌آور» از جمله اصطلاحاتی است که در نظام حقوق بشر در ترکیب‌‌‌‌های مختلفی از جمله «معاهده الزام‌آور»
اعلامیه استقلال Declaration of Independence

اعلامیه استقلال Declaration of Independence

از جمله مهمترین تحولات مربوط به دوران اواخر عصر روشنگری، وقوع حوادث سیاسی و انقلاب‌های حقوق بشری و جنبش‌های آزادی خواهانه‌ای است که دست آوردهای حقوق و آزادی‌های فردی مهمی از آنها ناشی شده است.
No image

پروتکل Protocol

واژه «پروتکل» از جمله واژگانی است که در نام‌گذاری برخی از مهمترین اسناد حقوق بشری متعلق به نظام‌های بین المللی و منطقه‌ای حقوق بشری نیز به  کار گرفته شده است.
پروتکل اختیاری مربوط به میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی

پروتکل اختیاری مربوط به میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی

بی‌تردید میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی (1966)

پر بازدیدترین ها

No image

قصاص عضو

No image

اجازه در عقد فضولی

No image

اصل برائت کیفری

No image

اعمال تجاری

Powered by TayaCMS