صبر و پیروزی

قال علی (ع):« لایَعدَمُ الصَّبُورُ الظَّفَرَ و إِن طالَ به الزَّمانُ »(نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتی، حکمت 153)

هر انسانی در زندگی خود، اهدافی دارد؛ که به‌دنبال وسیله‌ای برای رسیدن به هدف و مطلوب خود است. همه انسانها در تشخیص این وسیله یکسان نیستند. کسانی که دارای واقع‌بینی نیستند، خیال می‌کنند تنها وسیله‌ای که آنها را به موفقیت و پیروزی می‌رساند، بخت و تصادف است. به خیال آنها، هر کسی، با یک بخت و شانسی به دنیا آمده است؛ اگر خوشبخت به دنیا آمده باشد، هیچ چیزی نمی‌تواند او را بد‌‌بخت کند و بر عکس اگر بد‌بخت و بدشانس به دنیا آمده باشد، هیچ چیزی نمی‌تواند او را خوشبخت کند؛ زیرا :

گلیم بخت کسی را که بافتند سیاه به آب زمزم و کوثر‌سفید نتوان کرد

در حالی‌که مسأله بخت و شانس، خیالی بیش نیست. خداوند هیچ کسی را ذاتاً خوشبخت و یا بدبخت نیافریده است.

برخی دیگر در جستجوی وسیله پیروزی و موفقیت، به علل و اسباب خیالی و غیر واقعی تکیه نمی‌کنند. آنها به عوامل موجود تکیه می‌کنند؛ ولی در میان عوامل موجود، خود را فراموش می‌کنند و همه توجّه و تکیه آنها به دیگران است. آنها می‌خواهند با پارتی‌بازی و توصیه دیگران، کارشان را پیش ببرند و تنها چیزی را که به حساب نمی‌آورند، شخصیت خودشان است. راه صحیح این است که انسان، شخصیت خود و استعدادهای خود را فراموش نکند. یکی از اموری که در موفقیت انسان بسیار موثر است، صبر و حوصله زیاد است. کم حوصلگی و کم‌صبری باعث می‌شود که انسان کاری را که استعداد و توانایی آن‌را دارد، با موفقیت انجام ندهد. در اثر صبر و حوصله است که انسان به هدف خویش و پیروزی نائل می‌شود.[1]

انسان، خواه ناخواه در طول زندگی خود با مسائلی رو‌برو است که مطابق میل او نیستند و سعی در برطرف کردن آن دارد. حتی گاهی انسان، بر اساس وظیفه شرعی خود، موظف است، با برخی از امور ناخوشایند زندگی مبارزه کند. به‌همین جهت، انسان باید با سعه صدر، مشکلات و گرفتاری‌های زندگی را پشت سربگذارد. حضرت عیسی(ع) در توصیه و سفارش خود به حوارین می‌فرماید : اگر می‌خواهید به مقامات عالی برسید، باید نسبت به امور مکروه و ناخوشایندی که برایتان پیش می‌آید بردبار و صبور باشید.[2]

[1]. مطهری ، مرتضی؛ حکمتها و اندرزها ، تهران ، صدرا ،چاپ یازدهم ، 1379هش ، ص209
[2]. مصباح یزدی ، محمد تقی ، پندهای امام صادق (ع) به ره جویان صادق ، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ، 1381هش ، ص206