حکم توهین به حضرت على(علیه السلام) چیست؟

پرسش:

حکم توهین به حضرت على(علیه السلام) چیست؟

پاسخ:

شک نیست که امام على(علیه السلام)، بنابر روایات بسیار و به تصریح بزرگان شیعه و سنى، برترین و فاضل ترین صحابه رسول خدا(صلى الله علیه وآله)مى باشد. مقام و منزلت آن حضرت چنان رفیع و بلند است که پیامبر گرامى اسلام(صلى الله علیه وآله)ایشان را فراوان ستوده و بى حرمتى به ایشان را بى حرمتى به خود دانسته اند; چنان که روایتى مى فرمایند: «مَن سَبَّ عَلِیّاً فَقَد سَبَّنِى»;[1] هر کس على را دشنام گوید، مرا دشنام گفته است. و در حدیثى دیگر مى فرمایند: «مَن سَبَّ عَلِیّاً فَقَد سَبَّنى وَ مَن سَبَّنِى فَقَد سَبَّ اللهَ تَعالى»;[2] هر کس على را دشنام گوید، مرا دشنام گفته است، و هر کس مرا دشنام گوید، خداى تعالى را دشنام گفته است. فراتر از این گفتار پیامبر(صلى الله علیه وآله) در اثبات مقام و منزلت على(علیه السلام)، مى توان به این آیه شریف استناد نمود که در آن خداوند به پیامبرش مى فرماید: (قُل لا أَسألُکُم عَلَیهِ أَجراً إِلاّ المَوَدَّةَ فِى القُربَى);[3] به مردم بگو بر رسالتم چیزى جز دوستى خاندانم نمى خواهم. در روایت آمده است: هنگامى که این آیه بر پیامبر نازل شد، از پیامبر پرسیدند، این کسانى که دوستى آنها بر ما واجب شده است، چه کسانى هستند؟ حضرت در پاسخ فرمودند: «على و فاطمه و دو فرزندشان: حسن و حسین(علیهما السلام).[4 ] بنابراین رعایت احترام حضرت على(علیه السلام) و اهل بیت(علیهم السلام) امرى لازم و ضرورى است و شکستن حرمت آنان و ناسزا گفتن به ایشان در حکم ناسزاگویى به پیامبر(صلى الله علیه وآله) است و کسى که به پیامبر(صلى الله علیه وآله) ناسزا بگوید، مرتد است.[5 ] ائمه اربعه (حنفیه، مالکیه، شافعیه، حنبلیه) نیز درباره حکم مرتد اتفاق نظر دارند که: «کسى که ارتدادش ثابت شود، خونش هدر و واجب القتل است».[6] در روایت نیز آمده است که از امام صادق(علیه السلام)پرسیدند: چه مى گویى درباره کسى که به حضرت على(علیه السلام) ناسزا بگوید؟ حضرت فرمود: «خونش حلال است».[7] مراجع تقلید نیز در باب طهارت و نجاست گفته اند: «کسى که به یکى از دوازده امام (ائمه معصومین)(علیهم السلام) دشنام و ناسزا گوید، کافر و نجس است».[8] پاورقی: 1:مسند احمد، ج 6، ص 323، (دارصادر، بیروت); مجمع الزوائد و منبع الفوائد، ج 9، ص 130، (دارالکتب العلمیه، بیروت، 1408 هـ ق); احقاق الحق، ج 6، ص 432 ـ 423، مؤلف گرانقدر این کتاب، احادیث فراوانى نظیر این حدیث را از ده ها منبع از منابع بزرگان اهل سنّت گزارش کرده است. 2:الغدیر، علامه امینى، ج 7، ص 194، (دارالکتاب العربى، بیروت 3:سوره شورى، آیه 23 4:الدرالمنثور، سیوطى، ج 6، ص 7، (دارالمعرفه، 1365 هـ ق 5:یسألونک فى الدین و الحیاة، دکتر احمد شرباصى، ج 5، ص 295، (دارالجیل، بیروت 6:الفقه على المذاهب الاربعه، تألیف عبدالرحمن الجزیرى، مبحث حکم المرتد 7:وسائل الشیعه، الحرالعاملى، ج 28، ص 215، ح 34593، باب 27، (نشرآل البیت 8:توضیح المسایل مراجع، بنى هاشمى، ج 1، ص 87، مسأله 110، (دفتر انتشارات اسلامى مرکز پاسخگو: موسسه آموزشی پژوهشی مذاهب اسلامی http://www.mazaheb.com