دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اهمیت و جایگاه تسبیح خداوند‌

انسان در زندگی خود به عبادات و انجام اعمال نیکو پرداخته و از این طریق سعی در شکر و سپاسگزاری از خداوند می‌نماید.
اهمیت و جایگاه تسبیح خداوند‌
اهمیت و جایگاه تسبیح خداوند‌
نویسنده: نسرین ولی زادگان
 

انسان در زندگی خود به عبادات و انجام اعمال نیکو پرداخته و از این طریق سعی در شکر و سپاسگزاری از خداوند می‌نماید. یکی از اعمال صالحی که در روایات و احادیث به انجام آن سفارش فراوانی شده است ذکر تسبیح خداوند می‌باشد. این مسئله به حدی اهمیت دارد که اولین آیه از سوره جمعه با تسبیح خداوند شروع شده است.

خداوند در سوره جمعه، آیه 1 می‌فرماید:

«یسبح الله ما فی‌السموات و ما فی‌الارض الملک القدوس العزیز الحکیم». آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است، برای خداوند فرمانروای با قداست عزیز حکیم، تسبیح می‌گویند.

سفارش به تسبیح از سایر ذکرها بیشتر است، زیرا در قرآن، هشت بار فرمان توکل، دو بار فرمان سجده، هشت بار فرمان استغفار، پنج بار فرمان عبادت، پنج بار فرمان ذکر و یاد خدا و دوبار فرمان تکبیر آمده است، ولی فرمان تسبیح، شانزده مرتبه آمده است.‌

امام صادق(ع) از رسول گرامی(ص) روایت می‌کند که آن حضرت فرمود: هر گاه بنده‌ای «سبحان الله» بگوید، هر آنچه در زیر عرش قرار دارد همراه با او تسبیح گویند و به گوینده این سخن، ده برابر پاداش داده می‌شود و هر گاه «الحمد لله» بگوید، خداوند نعمت‌های دنیا را بر او ارزانی دارد تا زمانی که با خداوند ملاقات کند و آن گاه نعمت‌های آخرت بر او ارزانی شود. تسبیح خداوند، نوعی تشکر از اوست. قرآن می‌فرماید: هر گاه فتح و پیروزی به سراغ شما آمد، به شکرانه آن نعمت خدا را تسبیح گویید. «اذا جاء نصرالله والفتح.. فسبح بحمد ربک». پس زمانی که انسان در کار و عملی موفق و پیروز می‌شود در کنار شکر و سپاسگزاری از خداوند ذکر تسبیح نیز نوعی تشکر محسوب می‌شود.‌

تسبیح خداوند، کفاره کلماتی است که در مجالس گفته یا شنیده می‌شود. در حدیث می‌خوانیم: رسول خدا(ص) هنگامی که از مجالس بر می‌خاستند، ذکر «سبحانک اللهم و بحمدک» را گفته و می‌فرمودند: این کلمه کفاره مجلس است. یاد آوردن و ذکر پاکی خداوند باعث می‌شود تا فرد در مسیر پاکی و درستی قرار گیرد و سعی نماید قلب و وجود خود را منزه و پاک نماید.‌

تسبیح وسیله نجات است. قرآن درباره حضرت یونس(ع) در سوره صافات می‌فرماید: اگر او تسبیح گو نبود، برای همیشه در شکم ماهی ماندگار بود. (در ضمن این آیه را می‌توان گواهی برای امکان عمری ابدی انسان دانست و در بحث امام زمان(عج) به کار برد. زیرا خداوند می‌فرماید اگر تسبیح حضرت یونس نبود او را در شکم نهنگ تا روز قیامت زنده نگه می‌داشتیم. پس امکان زنده بودن انسان و نهنگ و امکان هضم نشدن غذا در معده تا قیامت وجود دارد.)‌

در حدیث دیگری می‌خوانیم هنگامی که انسان «سبحان الله» می‌گوید، تمام فرشتگان بر او درود می‌فرستند. «صلو علیه کل ملک».

چرا که ذکر پاکی و منزه بودن خداوند، دل انسان را از آلودگی‌ها و گناه شسته و به راه درستی هدایت می‌نماید. در سحرهای ماه مبارک رمضان، سفارش به قرائت دعایی شده است که تمام جملات آن با سبحان الله آغاز می‌شود و چنین دعاهایی که ذکر و تسبیح خدا در آن باشد پاداش و اجر معنوی فراوانی دارد.‌

امامان و رهبران دینی همواره به تسبیح و ذکر نام خدا می‌پرداختند و در عین اینکه به امورات اصلاحی مسلمانان و جامعه می‌پرداختند در دیگر اوقات از زندگی خویش مشغول عبادت و ذکر تسبیح خداوند بوده‌اند.

روایت است که شخصی وارد خانه امام صادق(ع) شد و حضرت را در حال نماز دید که شصت مرتبه ذکر سبحان الله را تکرار فرمود و یا می‌خوانیم که امام صادق(ع) در حال سجده پانصد مرتبه ذکر «سبحان الله» را تکرار فرمودند.

مقاله

نویسنده نسرین ولی زادگان

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟

پر بازدیدترین ها

 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
بررسی توحيد در نهج البلاغه

بررسی توحيد در نهج البلاغه

بدان كه استواران در علم آن كسانى هستند كه اقرار به مجموع آن چه در پس ‍ پرده غيبت است و تفسيرش را نمى دانند، آنان را از اين كه بخواهند به زور از درهايى كه جلو عوالم غيب زده شده است وارد شوند بى نياز كرده است. پس خداوند بزرگ اعتراف آنان را به ناتوانى از رسيدن به آن چه در حيطه دانششان نيست ستود و خود دارى آنان را از غور كردن در آن چه به بحث و جستجو از كنه آن مكلف نشده اند استوارى در علم ناميده
 توحيد و خداشناسى در نهج البلاغه

توحيد و خداشناسى در نهج البلاغه

اوست خدايي كه با همه وسعتي كه رحمتش دارد كيفرش بر دشمنان سخت است و با سختگيري كه دارد رحمتش همه دوستان را فراگرفته است هركس كه با او به مبارزه برخيزد بر او غلبه مي كند هركس دشمني ورزد هلاكش مي سازد هركس با او كينه و دشمني ورزد تيره روزش كند و بر دشمنانش پيروز است هركس به او توكل نمايد او را كفايت كند .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
Powered by TayaCMS