دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

حجاب خودی در کلام امام باقر(ع)

بین خدا و مخلوقاتش، هیچ حجابی غیر از خود خلق نیست (برگرفته ازمبادی اخلاق در قرآن: آیت الله جوادی آملی)
حجاب خودی در کلام امام باقر(ع)
حجاب خودی در کلام امام باقر(ع)

قال الامام الباقر وامام الکاظم (علیهما السلام):

لَیْسَ بَینهُ سُبحانَه و تَعالی وَبَین خَلقه حِجابٌ غیر خَلقِهِ

بحار/ ج 3/ص 327/ ح 27.

بین خدا و مخلوقاتش، هیچ حجابی غیر از خود خلق نیست

توضیح

حجاب خودی

عارف بزرگوار، مرحوم سیّد حیدر آملی می‌گوید: معلوم نیست راههای مدرسه، پس از پنجاه یا شصت سال به مقصد برسد امّا راه تهذیب، یک روزه یا یک لحظه به مقصد می‌رسد ولی همّتی مردانه طلب می‌کند لذا گفته‌اند:
"یک قدم بر خویشتن نِه و آن دگر در کوی دوست". یعنی راه نزدیک است امّادر همه موارد علمی و عملی کارهای ما پسوند یا پیشوند شرک‌آلودی به نام "من" دارد؛ می‌گوییم فلان خدمت بشود ولی به نام من تمام شود، فلان کتاب نوشته شود ولی من بنویسم. این بیماری خودخواهی مبتلا به ماست و باید درمان گردد.
امام باقر و امام کاظم (علیهما السلام) می‌فرمایند:

بین خدا و مخلوقاتش، هیچ حجابی غیر از خود خلق نیست: "لَیْسَ بَینهُ سُبحانَه و تَعالی وَبَین خَلقه حِجابٌ غیر خَلقِهِ"[1].

سراینده اهل دلی با الهام از این حدیث گفته:

"تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز".

به این ترتیب، حجاب که قبلاً سه ضلعی بود حال دو ضلعی شده، تا کنون حجاب را چنین تلقّی می‌کردیم که در آن سه طرف یا سه ضلع بود: "حاجب"، "محجُوب" و "محجوب عنه"؛ مانند دیواری که میان دو کس وجود داشته باشد و نیز در مسائل معنوی، اگر سالک صفت رذلی داشته و "لقاء الله" در کار باشد، آن صفت نمی‌گذارد که این شخص به آن لقاء الله برسد. حال معلوم شده که این صفت، در درون جان خود انسان هست، یعنی خودبینی حجاب است، پس بین ما و خدای ما یک چیز، حجاب است و آن خودِ ماییم؛ وگرنه چیز دیگری در بین خلق و خالق نیست.

    منبع : برگرفته از تفسیرموضوعی قرآن کریم – مبادی اخلاق در قرآن –تالیف : آیت الله جوادی آملی صص208-209
    پی نوشت :
  • [1] - بحار، ج 3، ص 327، ح 27.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟

پر بازدیدترین ها

 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
بررسی توحيد در نهج البلاغه

بررسی توحيد در نهج البلاغه

بدان كه استواران در علم آن كسانى هستند كه اقرار به مجموع آن چه در پس ‍ پرده غيبت است و تفسيرش را نمى دانند، آنان را از اين كه بخواهند به زور از درهايى كه جلو عوالم غيب زده شده است وارد شوند بى نياز كرده است. پس خداوند بزرگ اعتراف آنان را به ناتوانى از رسيدن به آن چه در حيطه دانششان نيست ستود و خود دارى آنان را از غور كردن در آن چه به بحث و جستجو از كنه آن مكلف نشده اند استوارى در علم ناميده
 توحيد و خداشناسى در نهج البلاغه

توحيد و خداشناسى در نهج البلاغه

اوست خدايي كه با همه وسعتي كه رحمتش دارد كيفرش بر دشمنان سخت است و با سختگيري كه دارد رحمتش همه دوستان را فراگرفته است هركس كه با او به مبارزه برخيزد بر او غلبه مي كند هركس دشمني ورزد هلاكش مي سازد هركس با او كينه و دشمني ورزد تيره روزش كند و بر دشمنانش پيروز است هركس به او توكل نمايد او را كفايت كند .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
Powered by TayaCMS