دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عيب گویی

No image
عيب گویی

نويسنده: محمد مهدی رشادتی*

امام سجاد(ع) فرمود: من رمي الناس بما فيهم رموه بما ليس فيه. هر کس به مردم عيبي را نسبت دهد که واقعاً داراي آن عيب هستند، نهايتاً مردم به او عيبي را که ندارد، نسبت خواهند داد.

(ميزان الحکمه ج 1 ص 159)

دستگاه آفرينش به گونه اي طراحي شده است که حرکت جريان باطل را بر نمي تابد. ظلم از جمله مهم ترين جريانات باطل است که مصداق بارز آن عيب جويي و عيب گويي است و معمولاً در اشخاص بيمار دل و کوتاه نظر ظهور و بروز پيدا مي کند. شخص عيب جو، خود اولين قرباني است که در حرکت جريان حق، از مسير صحيح کاروان هستي، منحرف شده و از مراتب کمال سقوط مي کند. منشأ چنين حالت و روحيه اي در واقع به اين بر مي گردد که آدمي خود را خوب نمي شناسد و توجه ندارد به اينکه خودش به مراتب بيش از ديگران نقص و عيب دارد. (نهج البلاغه حکمت 349)

امام صادق(ع) مي فرمايد: هرگاه ديديد کسي گناهان و عيوب مردم را مي جويد و گناهان خويش را از ياد برده، بدانيد که گرفتار مکر خدا شده است. (ميزان الحکمه ج 2 ص 757)

اي بسي ظلمي که بيني در کسان

خوي تو باشد در ايشان اي فلان

چون به قعر خوي خود اندر رسي

پس بداني کز تو بود آن ناکسي

(مثنوي دفتر اول- 1324- 1319)

ويژگی آدم های شرور

از ديدگاه پيامبر(ص) آدم عيب جو شرور محسوب مي شود. حضرت ديدند مسلماني چنين دعا مي کند: خدايا مرا از مردم بي نياز کن. حضرت فرمود: چنين دعا مکن. زيرا مردم بايد نسبت به هم همکاري داشته باشند و نيازهاي يکديگر را تأمين کنند. بهتر است اين طور دعا کني: خدايا مرا از مردم شرور و بدرفتار بي نياز کن. پرسيد: مردم شرور چه کساني هستند؟ فرمود: 1- آن ها که وقتي چيزي را مي بخشند به دنبالش منت مي گذارند. 2- و اگر چيزي نمي بخشند عيب جويي مي کنند. (داستان دوستان ج 1 ص 113)

امام ششم(ع) فرمود: در عيب انسان همين بس که عيوبي را که خود نيز دارد فقط در مردم مي بيند و يا مردم را به چيزي سرزنش مي کند که نمي تواند آن را ترک کند. (ثواب الاعمال ص 357)

علي(ع) فرمود: کسي که به عيب خويش بينا شود از هيچ کسي عيب جويي نخواهد کرد. (غررالحکم ج 2 ص 232)

مردي خواست همسر خويش را طلاق دهد. به او گفتند: او چه عيبي دارد؟ گفت: آيا کسي عيب همسر خود را فاش مي کند؟ بعد از اينکه زن را طلاق داد از او پرسيدند: همسرت چه عيبي داشت؟ پاسخ داد: آيا انسان عيب زن مردم را فاش مي کند؟ (هزار و يک حکايت اخلاقي ص 191)

نقل مي کنند: آيت الله گلپايگاني کسي را اجير کرد تا براي مرحوم شيخ عبدالکريم حائري يک سال نماز بخواند و يک ماه روزه بگيرد. آن شخص يک روز داخل کوچه اي در حال سيگار کشيدن مي رفت و توجه نداشت که آيت الله پشت سرش مي آيد. بعد از خاموش کردن سيگار بر سر دو راهي به هم رسيدند. پس از سلام و احوالپرسي مرد گفت: آقا امروز نماز و روزه اي که واگذار کرده ايد تمام مي شود. مرحوم گلپايگاني به رويش نياورد که چند لحظه قبل داشت سيگار مي کشيد. بنابراين چون تمکن مالي هم نداشتند تا کسي را اجير کند، ناچار خودشان يک سال نماز و يک ماه روزه را به جاي آوردند. (به نقل از فرزند آيت الله گلپايگاني- مرکز خبر حوزه- هفته نامه پرتو سخن 91/9/15)امام صادق(ع) از قول رسول خدا(ص) فرمود: اي گروهي که به زبان اسلام آورده و به دلشان ايمان نرسيده است، مسلمانان را نکوهش نکنيد و از عيوب آنان جستجو نکنيد. زيرا هر که عيوب آن ها را پي جويي کند، خدا عيوب او را دنبال کند و هر که خدا عيبش را دنبال کند رسوايش کند گرچه در خانه‌اش باشد. (اصول کافي ج 4 ص 57)

هر که عيب ديگران پيش تو آورد و شمرد

بي گمان عيب تو پيش ديگران خواهد برد

کليات سعدي ص 64)

روزنامه كيهان، شماره 21065 به تاريخ 3/3/94، صفحه 6 (معارف)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

چرا اسلام شناسان غربی شیفته علی(ع) هستند؟

چرا اسلام شناسان غربی شیفته علی(ع) هستند؟

جوان آنلاین: دوره کوتاه زمامداری امام علی (ع) سرشارازآموزه های گرانقدری است که میتواند به عنوان الگويی بینظيرمورد توجه انديشمندان سياسی و فراترازآن دولتمردان قرار گيرد.
چرا به معصوم نیاز داریم؟

چرا به معصوم نیاز داریم؟

1. انسان موجود اجتماعی است و برای برآورد نیازهای خود به دیگران نیازمند است؛
چگونه می توان خسارت ناشی از عدم النفع را مطالبه کرد؟

چگونه می توان خسارت ناشی از عدم النفع را مطالبه کرد؟

همیشه افرادی که در حوزه های مختلفی مانند انحصار وراثت، وصیت، اوراق بهادار، مطالبه وجه چک، خسارت و … اطلاعات حقوقی خوبی دارند و علاقه‌مند این حوزه هستند
چگونگی حفظ و تداوم دستاوردهای ماه رمضان

چگونگی حفظ و تداوم دستاوردهای ماه رمضان

در سایت پرسمان دانشجویی بخش احکام و فلسفه احکام در پاسخ به این سؤال آمده است: بدون تردید یک ماه روزه‌داری و مبارزه عملی با هواهای نفسانی، تأثیر بسیار عمیقی در روح و روان و سلامت جسمانی انسان دارد، اما چه کنیم روزه ما اثرش بر نفس و جان باقی بماند؟
چگونگی مسلمان‌شدن عمير با شنيدن اخبار غیبی و قرآن

چگونگی مسلمان‌شدن عمير با شنيدن اخبار غیبی و قرآن

عميربن وهب يكى از دشمنان سرسخت پيامبر اكرم (ص ) و مسلمانان به حساب می‌آمد و از مردان شرور و بى باك بود كه تعداد سپاهيان و تجهيزات مسلمين را پيش از شروع جنگ بدر، به اطلاع كفار قريش می‌رسانيد.

پر بازدیدترین ها

تزکیه نفس در ساحت اجتماعی

تزکیه نفس در ساحت اجتماعی

هدف غایی از حضور انسان در دنیا، فراهم شدن شرایطی برای عبادت تقوایی است تا انسان مظهر اسماء و صفات الهی شده و به عنوان خلیفه خدا عمل کند.
حروف مقطعه در قرآن

حروف مقطعه در قرآن

یکی از بحثهای مهمی که ذهن مفسران و اهل تدبر در قرآن را درگیر می‌کند، مقطعات است.
اسرار روزه بخش اول

اسرار روزه بخش اول

اشاره:همچنان‌که ژرف‌بینان به ظاهر امور بسنده نمی‌کنند و می‌کوشند عمق مطالب را دریابند، عارفان و اهل معنا نیز فراتر از کالبد اعمال و اذکار دینی، تلاش می‌کنند هم از باطن و اسرار آن آگاه شوند و هم به آن برسند.
دموكراسی علی(ع)

دموكراسی علی(ع)

امیرالمؤمنین با خوارج در منتهی درجه‌ی آزادی و دموکراسی رفتار کرد.
آداب نجوا

آداب نجوا

یکی از آداب سخن گفتن در اجتماع آن است که انسان درگوشی سخن نگوید و به تعبیر قرآنی نجوا نداشته باشد؛ زیرا این نجوا موجب می شود تا مؤمنان رنجیده خاطر شوند؛(مجادله، آیات 8 تا 10) خاستگاه چنین نجوایی شیطان است که می خواهد مؤمنان اندوهگین و رنجیده خاطر شوند.
Powered by TayaCMS