در صورت امکان درباره شخصیت ام‌البنین (س)، اطلاعاتی در اختیار ما قرار دهید؟

پرسش:

در صورت امکان درباره شخصیت ام‌البنین (س)، اطلاعاتی در اختیار ما قرار دهید؟

پاسخ:

مکتب اهل بیت (علیهم‌‌السّلام اجمعین) درطول تاریخ پرافتخار خود، شخصیّت‌هایی والا و ارزنده را پرورده است که هر یک سرچشمه‌ی خدمات و دگرگونی‌های بزرگ و گسترش دهنده‌ی معارف و اخلاق قرآنی در جوامع انسانی بوده‌اند. در میان آنان، بانوانی نیز برای تبلیغ پیام الهی بپاخاستند و دوشادوش مردان بزرگ تلاش کردند. امیدواریم این مطلب اندک گوشه‌هایی از زندگی امّ البنین (س)، بانوی نمونه و پاسدار راستین اهل بیت را آشکار سازد؛ بانویی که به حق اسوه‌ی ایثار، از خودگذشتگی و شکیبایی است. ولادت امّ البنین (سلام‌الله علیها): مورّخان سال ولادت او را یادآوری نکرده‌اند، لکن متذکّر شده‌اند که تولّد پسر ارشد وی، عبّاس در سال 26 هجری بوده است.(1) ازدواج امّ البنین (سلام‌الله علیها): روایت شده که امیرالمؤمنین (ع) به برادرش عقیل که حالات عرب را می‌شناخت، فرمودند: «برای من در جستجوی زنی باش که از خانواده‌ی شجاع عرب، زاده شده تا فرزندی شجاع و قهرمان بدنیا آورد». عقیل گفت: «با امّ البنین کلابی(2) ازدواج کن چرا که در میان عرب، شجاع‌تر از پدران وی نیست». وقتی امیرالمؤمنین علی (ع) برای خواستگاری رفتند، ام البنین (س) در جواب فرمودند: «به خدا سوگند، من برای حسن و حسین (علیهما السّلام) همچون مادر دلسوز خواهم بود». از این رو، با یک دنیا محبت، مهربانی و همدردی به خانه‌ی عصمت قدم گذاشت. امّ البنین و فرزندان فاطمه (سلام‌الله علیها): در شناخت و آگاهی امّ البنین (س)، همچنین بس که وقتی وارد خانه‌ی علی (ع) شد، امام حسن و امام حسین (علیهما‌السلام) بیمار بودند، وی به همراه آنان بیدار خوابی می‌کشید و با کمال خوشرویی و سخنان محبّت آمیز با آن‌ها روبه‌رو می‌شد.(3) به خاطر همین وفاداری و رفتار شایسته‌ی او بود که زینب کبری (سلام‌الله علیها) به دیدار او می‌رفت و از او تجلیل به عمل می‌آورد. از فرزندان امّ البنین (س) آن طور که وارد شده، از این قرار است: عبّاس، جعفر، عبدالله و عثمان که همگی در کربلا شهید شدند. وفات و محلّ دفن امّ البنین (سلام‌الله علیها): وفات آن بانو در سوّم جمادی‌الثانی بوده است. امّ‌البنین (س) پس از واقعه‌ی شهادت امام حسین (ع) وفات کرد و در بقیع و در نزدیکی فاطمه‌ی زهرا (س) به خاک سپرده شد. وقتی که بشیر خبر شهادت ابا عبدالله (ع) را به خیمه‌های رسانید به سوی امّ البنین (س) روانه گشت بانو فرمودند: «از ابا عبدالله (ع) برایم بگو». بشیر گفت: جانم به فدایتان چهار فرزند شما به شهادت رسیدند. وی گفت:‌ «رگهای قلبم بریده شد. فرزندانم و هر آنچه در زیر آسمان کبود است، فدای حسین بن علی (ع) باد» از حسین (ع) برایم بگو. بشیر گفت: «خداوند به سبب مصیبت مولایمان حسین (ع) به شما پاداش بزرگ عنایت کند». این سخنان امّ البنین (س)، نیروی ایمان و مقدار پیروی او از امام حسین (ع) نشان می‌دهد. هم‌چنین این سخنان امّ البنین (س) که: اگر حسین (ع) زنده باشد، کشته شدن چهار فرزندم اهمیّت ندارد، درجه‌ی بلند دیانت او را آشکار می‌سازد.(4) (1) ر.ک: تنقیح المقال، ج 2، ص 128؛ دائرة المعارف، ج2، ص 40؛ مقتل العبّاس، ج 3. (2)در ادب الطّف، ج 1، ص 72 و ابصار العین، ص 26 آمده است: فاطمه دختر حزام. (3) ادب الطّف، ح 1، ص 72. (4)ر.ک: ادب الطّف، ج 1، ص 74؛ تنقیح المقال ، ج 3، ص 70.