دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تقوای فردی و اجتماعی

«ای کسانی که ایمان آورده‌اید! آن گونه که حق تقوا و پرهیزکاری است، از خدا بپرهیزید!»
تقوای فردی و اجتماعی
تقوای فردی و اجتماعی

تقوای فردی و اجتماعی

قال الله تبارک و تعالی: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ» آل عمران/102

در بیشتر آیات قرآن کریم به تقوای الهی اشاره شده و بندگان خدا بر حفظ تقوا  و کسب آن در حد توان امر شده‌اند[1] تا حدی که از مؤمنان کسب بالاترین درجه‌ی تقوا خواسته شده است.[2] همچنین در برخی موارد به تقوای فردی و اجتماعی پرداخته شده به‌طوری‌که این نوع تقوا از صفات برجسته‌ی انبیاء الهی به شمار رفته است.

اگر مسلمانان با تقواى فردى و اجتماعى، گناه و فساد را از جامعه خود دور کنند، فلاح و سعادت آنها تضمین خواهد شد؛[3] همچنان‌که خدای متعال سه ویژگی خاص برای حضرت یحیی بیان نموده که مربوط به تقوای حضرت در برابر خالق و مخلوق است:

«وَ کانَ تَقِیًّا وَ بَرًّا بِوالِدَیْهِ وَ لَمْ یَکُنْ جَبَّاراً عَصِیًّا»[4]

«و او پرهیزگار بود! و او نسبت به پدر و مادرش نیکوکار بود و جبّار (و متکبّر) و عصیانگر نبود!»

در مرحله‌ی نخست تقوای فردی آن حضرت را نسبت با خالق خود بیان می‌کند، به این معنا که آن حضرت از محرمات و مناهی خدا اجتناب می‌کرد و بنده‌ای مطیع، مخلص و متقی بود. در مرحله‌ی دوم به تقوای خانوادگی آن بزرگوار اشاره نموده به این معنا که آن حضرت همواره برای پدر و مادرش خیر وسیعی داشت و با رفتار نیک و احسان بخش در خدمت آنها و در اطاعت آنها بود. در مرحله‌ی سوم تقوای اجتماعی آن جناب را نسبت با مخلوق خدا بیان می‌کند که هیچ موقع در برابر مردم اهل ظلم و گناه نبوده و آزارش به مردم نمی‌رسید؛ یعنی شخص مستکبر و زورگو نبود؛ بلکه همواره خیرخواه مردم بود و در برابر آنها تواضع داشت و با رأفت و مهربانی با مردم رفتار می‌کرد.

لذا خدای تبارک در برابر این سه امتیاز برجسته، در سه جایگاه حساس و وحشت زده برای ایشان کرامت، سلامت و امنیت بخشیده است:

«وَ سَلامٌ عَلَیْهِ یَوْمَ وُلِدَ وَ یَوْمَ یَمُوتُ وَ یَوْمَ یُبْعَثُ حَیًّا»[5]

«سلام بر او، آن روز که تولّد یافت، و آن روز که مى‌میرد، و آن روز که زنده برانگیخته مى‌شود!»

یعنی زندگی وی با سعادت شروع شده و زندگی برزخی او نیز قرین با سعادت بوده و روزی که دوباره زنده می‌شود، سعادتمند و در امنیت و سلامت کامل خواهد بود.[6]

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

معجزه آرام شدن زلزله به دست امام علی(ع)

معجزه آرام شدن زلزله به دست امام علی(ع)

در عهد ابوبکر زلزله‌ای آمد و مردم فزع‌کنان و با شیون نزد ابوبکر و عمر آمدند، دیدند آن دو نیز با فزع و جزع به محضر علی(ع) آمده‌اند، مردم نیز خود را به در منزل حضرت علی(ع) رساندند، علی(ع) از منزل خارج شد و به طرف مردم آمد، در حالی که از آنچه مردم به خاطرش وحشت زده و محزون بودند، اندوهی نداشت و غمگین نبود.
No image

مقام بصیرت و راه‌های رسیدن به آن

در مطلب حاضر نویسنده با تشریح مفهوم بصیرت از لحاظ لغوی و اصطلاحی راه‌های رسیدن به مقام بصیرت و یقین از دیدگاه قرآن را بررسی کرده است.
نحوه تنظيم قراردادهای اداری

نحوه تنظيم قراردادهای اداری

اشاره: يكي از بارزترين تفاوت قراردادهاي اداري با قراردادهاي پيمانكاري خصوصي منعقده بين اشخاص اين است كه اولاً: طرفين اين قراردادها در تهيه بخش عمده مفاد قرارداد و تعيين آثار آن نقشي ندارند و به عبارت ديگر
نگاه به پایین‌تر از خود رمز آرامش

نگاه به پایین‌تر از خود رمز آرامش

فی‌الکافی، عن‌الصادق (علیه‌السلام) قال لحِمران بن أعین، یَا حُمْرَانُ! انْظُرْ إِلَى مَنْ هُوَ دُونَكَ فِی الْمَقْدُرَةً وَ لَا تَنْظُرْ إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكَ فِی الْمَقْدُرَةً فَإِنَّ ذَلِكَ أَقْنَعُ لَكَ بِمَا قُسِمَ لَكَ وَ أَحْرَى أَنْ تَسْتَوْجِبَ الزِّیَادَةَ مِنْ رَبِّكَ عَزَّ وَ جَلَّ[1]
نگاهی به رفتارشناسی اهل نفاق از دیدگاه قرآن

نگاهی به رفتارشناسی اهل نفاق از دیدگاه قرآن

نقش منافقان در جامعه اسلامی، نقشی بسیار مخرب و زیانبار است. حساسیت قرآن به این دسته از شهروندان به خوبی نشان می‌دهد که نمی‌توان به صرف شهروندی با همه افراد جامعه یکسان برخورد کرد و حقوق یکسانی را برای همگان به طور مطلق قائل شد؛ بلکه می‌بایست ملاحظاتی در نحوه تعامل با دسته‌هایی از افراد جامعه اعمال کرد.

پر بازدیدترین ها

چهار اصل برتر در زندگی

چهار اصل برتر در زندگی

از نظر قرآن مهم ترين اصولي که انسان در فلسفه و سبک زندگي خود در دنيا بايد به آن توجه داشته و اهتمام ورزد، چهارچيز است که عبارتند از :
اهمیت ذکر در حال وضو

اهمیت ذکر در حال وضو

و کان فی وصیتّه (صلی‌الله علیه و آله) لعلیٍّ (علیه‌السلام): و علیکَ برَفعِ یدَیک فی صلاتکِ و تقلّبهُما، و علیک بالسؤال عند کلّ وضوء.[1]
اهمیت ذکر در حال وضو

اهمیت ذکر در حال وضو

و کان فی وصیتّه (صلی‌الله علیه و آله) لعلیٍّ (علیه‌السلام): و علیکَ برَفعِ یدَیک فی صلاتکِ و تقلّبهُما، و علیک بالسؤال عند کلّ وضوء.[1]
وصیت

وصیت

وصیت در لغت به معناى اندرز و نصیحت و آنچه بدان سفارش می‌کنند است.
اخلاق زیست‌محیطی

اخلاق زیست‌محیطی

Powered by TayaCMS