ناتوی فرهنگی

ناتوي فرهنگي

«ناتو» در ابتدا سازمانی نظامی بود که در برابر تهدیدات شوروی، در حکم ابزاری برای دفاع از مواضع غرب به شمار می‌رفت تا از آن طریق برای خود به عنوان یک هویت سیاسی و فرهنگی شکل دهد. ناتو در واقع برساخته توهم یک تهدید بود. تا قبل از فروپاشی شوروی، تهدید از جانب شوروی بود و بعد از آن تهدید از جانب اسلام احساس می‌شد.

ناتو در واقع متعهد به دفاع از پروژه فرهنگی مدرن غربی آتلانتیک محور بود. به این اعتبار ناتو پیش از آنکه ابزاری نظامی باشد، ابزاری هویت بخش به غرب بود. رویکرد ناتو بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به سمت ابعاد فرهنگی و به اصطلاح نرم سوق یافت و بر چهره فرهنگی این سازمان تمرکز و تبلیغ شد.

رویکرد اصلی ناتوی فرهنگی، جنگ نرم و هدف اصلی آن به حاشیه راندن هویت جوامع بشری بویژه مقابله با فرهنگ‌های سرکش و چالش برانگیز در برابر انگاره‌های لیبرال دموکراسی غرب است.

اعضای ناتوی فرهنگی با بهرمندی از57 سال تجربه نظامی گری، تاسیسات پایه‌ای هماهنگی را در حوزه رسانه شکل داده‌اند. خبرگزاری‌های بین المللی، شبکه‌های خبری و تاسیسات ماهواره‌ای که ارسال امواج به صدها شبکه ماهواره‌ای را بر عهده دارند، صدها روزنامه و هزاران پایگاه خبری و تبلیغاتی از جمله تاسیساتی هستند که همگی ارزش‌های مشترک غربی را منتشر و تلاش می‌کنند ایستارهای اعتقادی مقاوم در برابر خود را درهم بکوبند.

ساموئل هانتینگتن، نظریه پرداز امریکایی که نگاه قابل توجهی به کشورهای به اصطلاح «جنوب» و جهان سومی دارد، معتقد است جهان ملغمه ای است از فرهنگ‌های مختلفی چون فرهنگ اسلامی، غربی، کنفوسیوسی، ژاپنی ، هندی و... ، در این میان تنها تمدن سرکش و انعطاف ناپذیر در برابر تمدن غرب، فرهنگ اسلامی است. به گفته ادوارد سعید، نویسنده امریکایی (فلسطینی الاصل)، این تنها اسلام بود که به نظر می‌رسید هرگز به طور کامل تحت سلطه و تسلیم غرب در نیامده است.

از این رو ، غرب این بار با استمداد از تکنیک‌های رسانه ای و تبلیغاتی قصد نفوذ و رخنه بر تمدن اسلام را دارد. ناتوی فرهنگی با برنامه ریزی بلند مدت قصد دستکاری ذهنی نسل‌های آینده را برعهده گرفته است. در ناتوی فرهنگی، فرهنگ به عنوان شاکله بنیادین جامعه مورد هجمه قرار می‌گیرد. از آنجایی که فرهنگ جوامع اسلامی عبارت است از آموزه‌های ناب اسلامی که شاکله حسی و رفتاری مسلمانان را می‌سازد، پس آنچه مورد تهاجم غرب قرار می‌گیرد، اسلام است.

در ایران اسلامی، رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله خامنه‌ای، ازدهه 70 مسئله تهاجم فرهنگی را مورد توجه قرار دادند و برای اقدامات غرب علیه فرهنگ ایرانی – اسلامی اصطلاح شبیخون فرهنگی را استفاده کردند. ایشان تهاجم فرهنگی را به عنوان هجوم یک مجموعه سیاسی یا اقتصادی به بنیادهای فرهنگی یک ملت برای دستیابی به مقاصد شوم سیاسی برشمردند و نسبت به آن بارها هشدار دادند و اهل نظر را به تامل و پیشگیری از تهاجم فرهنگی غرب فرا خواندند.