صله رحم

امام باقر(ع) می فرماید: «افضل ما توسل به المتوسلون الایمان بالله و صلة الرحم، (بحارالانوار، ج ۶۹، ص۳۸۶) بهترین چیزی که متوسلان (به خدا) بدان چنگ زده اند، ایمان به خدا و صله رحم است.

صله رحم
صله رحم یکی از اصول اخلاقی فردی و اجتماعی است که باعث رونق زندگی و موجب طراوت معنوی انسان میگردد، و از حسناتی است که در دل خویش بسیاری از زیبایی های اخلاقی را جای داده است. این صفت زیبا سراپای آدمی را سرشار از خوبی ها می کند و فرد را به بالاترین قله های انسانیت سوق می دهد. منشاء بسیاری از محسنات اخلاق در صله رحم نهفته است، و در همین عمل اجتماعی بسیاری از خلق وخویهای فردی به تعالی می رسد، پس اولین منفعت این صفت برای خود فرد بوده و در ادامه بعد اجتماعی مییابد. در همین رابطه امام باقر(ع) می فرماید: وصلة الاڑحام تُحسن الخلق و تُسمح الكفة وتطيّب النفس...
پیوند با خویشاوندان، اخلاق را نیکو، دست را بخشنده و جان را با صفا می کند.
این گوشه ای از دلایل عظمت صله رحم و جای گرفتن آن در کنار ایمان به خداوند متعال است. این عمل یکی از مسائل بسیار مهم و از عبادات پر قیمت است؛ زیرا لازم است انسان قسمتی از اوقات خود را وقف دیدن پدر و مادر و برادر و خواهر و اقوام دور و نزدیک کند، و گاه گاهی ; دلجویی نموده و مشکلات ایشان را حل نماید. خداوند متعال در این مورد می فرماید: «و انقوا الله الذی تسائلون به و الأرحامه" خدایی را که به نام او از یکدیگر درخواست می کنید، بپرهیزید و درباره ار حام کوتاهی ننمایید.
ترغیب فوق العاده اسلام به صله رحم نه فقط برای دیدن آنان است که البته همین امر نیز بسیار مورد تأکید قرار گرفته و دارای ارج و قرب می باشد، اما بیشترین علت
این توصیه برای رفع حوائج و حل سختیها و درمان دردهای خویشان است، و حتی نباید از آنهایی که با انسان قطع رحم کرده فاصله گرفت. عبدالله بن سنان میگوید: به امام صادق(ع) عرض کردم: پسر عمویی دارم که هر چه با او رابطه برقرار می سازم، او قطع رابطه می کند، اجازه می دهی، من هم با او قطع رابطه کنم؟» (امام اجازه نداد) و فرمود: «اگر تو به رابطه ات ادامه دهی، خداوند پیوندتان را برقرار می کند، ولی اگر تو هم قطع رابطه کنی، خداوند پیوندتان را قطع خواهد کرد."
در عیادت رفتن تو فایده است فایده آن باز با تو عایده است
پس صله یاران ره لازم شمار هر که باشد گر پیاده گر سوار و رعد و باشد همین احسان نکوست که به احسان بس عدو گشتست دوست
این عیادت از برای این صیله است وین صله از صد محبت حامله است
مرز صله رحم
سنت الهی صله رحم، وظیفه ای اخلاقی است که نه تنها با خویشاوندان مؤمن، بلکه حتی با آنان که اهل گناهند نیز واجب است. چه بسا به برکت رفت و آمدهای بستگان صالح، دیگران نیز راه صلاح پیش گیرند و تأثیر بپذیرند. گاهی ترک بازدیدهای خانوادگی سبب می شود که بستگان ناصالح، بر کجی هایشان افزوده شود، در حالی که حفظ رابطه خویشاوندی، ابزار خوبی برای بازداشتن آنها از انحراف بیشتر خواهد بود. یکی از شیعیان از امام صادق (علیه السلام) میپرسد: برخی خویشاوندانم خط و تفکر دیگری دارند، غیر از فکر و مرامی که من دارم. آیا آنان بر من حقی دارند؟ حضرت فرمود: آری، حق قرابت و خویشاوندی را چیزی قطع نمی کند. اگر با تو همفکر و هم عقیده باشند، دو حق بر تو دارند: یکی حق خویشاوندی، دوم حق اسلام و مسلمانی".
صله وحجم و طول عمر
مقابل این صفت پسندیده، قطع رحم است که به گفته تمام علما از گناهان کبیره است، و علاوه بر آثار اخروی چیزی که بر کسی پوشیده نیست، آثار دنیوی قطع رحم است که در کوتاهی عمر و تهیدستی آشکار میگردد. حضرت صادق به میسر فرمودند: من یقین دارم اهل صله رحم هستی. میسر گفت: آری جانم به فدایت، من در جوانی در بازار کار می کردم و مزدم دو در هم بود، یک درهمش را به عمویم و در هم دیگرش را به دائی ام میپرداختم. حضرت فرمود: به خدا سوگند دو بار مرگت فرا رسید، هر کدام را کمک به عمو و دائیات به تأخیر انداخت.

کلینی، محمدبن یعقوب، اصول کافی، ج ۲، ص ۱۵۲.
انصاریان، حسین، عرفان اسلامی، ج۶، ص ۴۰۳. ..Y نیسور ۵ نساء، آیه y
کلینی، محمدبن یعقوب، اصول کافی، ج ۲، ص ۱۵۶.
فاضلی ، قادر، فرهنگ موضوعی مشئویی معنوی» ص ۵۰۰.
میزان الحکمهٔ を* ص ۸۳
کشی، رجال، ص ۲۱۱.