دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

استثناء

No image
استثناء

كلمات كليدي : استثناء، علم بدیع، مدح شبیه به ذم، استثنای منقطع

استثناء در علم بدیع آن است که چیزی را به منظور تأکید و افزودن زیبایی سخن از یک حکم کلّی جدا کنند، و عامل تأکید و زیادتِ حُسن، معمولاً آن است که میانِ مستثنی و مستثنی‌منه سنخیت و مناسبتی وجود نداشته باشد. مانند:

کس از فتنه در پارس دیگر نشان

نبیند مگــــر قـــــامتِ مَه‌وشـــان

(سعدی)

که فتنۀ قامتِ مه‌وشان از جنس فتنه و آشوب مملکتی نیست و میان آن‌ها سنخیت وجود ندارد، امّا از حکم کلّی فتنه مستثنی شده است.

برخی این صنعت را با صنعت «مدح شبیه به ذم» یا «تأکید المَدح بِما یشبِهُ الذَّم» یکی دانسته‌اند، و برخی از معاصران به تقلید از علم نحو، این صنعت را «استثنای مُنْقَطِع» نام داده‌اند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

آسودگی جسم با استراحت یک ماهه

آسودگی جسم با استراحت یک ماهه

هر ساله با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، پرسش های بسیاری درباره روزه داری و اثرهای آن بر سلامتی، فایده های آن از دیدگاه علم تغذیه، رژیم غذایی مناسب و... مطرح می شود. این مقاله تلاش کرده است به مهمترین پرسش ها در این زمینه پاسخ گوید.
No image

مصلحت گرایان در راس خبرگان

«اکبر هاشمی رفسنجانی» رئیس دوره چهارم مجلس خبرگان رهبری شد. این نتیجه در پی رقابت سختی میان دو جریان رادیکال و مصلحت اندیش در مجلس خبرگان به دست آمد

پر بازدیدترین ها

No image

مصلحت گرایان در راس خبرگان

«اکبر هاشمی رفسنجانی» رئیس دوره چهارم مجلس خبرگان رهبری شد. این نتیجه در پی رقابت سختی میان دو جریان رادیکال و مصلحت اندیش در مجلس خبرگان به دست آمد
آسودگی جسم با استراحت یک ماهه

آسودگی جسم با استراحت یک ماهه

هر ساله با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، پرسش های بسیاری درباره روزه داری و اثرهای آن بر سلامتی، فایده های آن از دیدگاه علم تغذیه، رژیم غذایی مناسب و... مطرح می شود. این مقاله تلاش کرده است به مهمترین پرسش ها در این زمینه پاسخ گوید.
Powered by TayaCMS