دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

سخن بی فایده

هر گاه عقل کامل شود ، سخن کم شود.
سخن بی فایده
سخن بی فایده

سخن بی فایده

قال علی (ع) :« اذا تمّ العقل نقص الکلام »(تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4083)

شایسته نیست انسان سرمایه عمر خود را با سخنان بیهوده و بی فایده از بین ببرد. انسان باید بکوشد تا از عمر گرانبهای خود بهره‌مند شود و از این مدت کوتاهی که در اختیارش قرار گرفته است برای آخرت خود زاد و توشه‌ای بردارد. یکی از آفات زبان، بیهوده‌گویی است که بیشتر انسانها به آن مبتلا می‌باشند و به سبب آن به وادی آفات دیگر زبان کشیده می‌شوند پس باید در رفع آن کوشید و راه را بر گناهان زبان بست.[1]

چنین سخنانی که نه فایده‌ای برای دنیای انسان دارد و نه برای آخرت، اگر چه حرام نیست ولی بسیار مذموم است؛ زیرا باعث تضییع وقت انسان می‌شود و او را از ذکر و فکر خداوند باز می‌دارد و بسا باشد که از ذکری، آخرت انسان، آباد و از فکری، دری از درهای الهی بر خانه دل گشوده می‌شود.[2]

حضرت علی (ع) می‌فرمایند :

« اذا اراد الله سبحانه صلاح عبد الهمه قلّه الکلام و قلّه الطعام و قلّه المنام »[3]

هر گاه خداوند صلاح بنده‌ای را بخواهد به او کم گویی و کم خوری و کم خوابی را عطا می‌کند.

ریشه و علت سخنان بیهوده یا حرص بر شناختن چیزهای بی‌فایده است. یا خوش مشربی کردن تا مردم متوجه او شوند و یا گذرانیدن وقت و به سر رسانیدن روز و شب، که منشأ همه اینها پیروی از هوای نفس است. انسان باید قبل از سخن گفتن فکر کند که اگر این سخن او فایده دنیایی یا اخروی دارد، بگوید والاّ خاموش باشد.[4]

حضرت علی (ع) می‌فرمایند :

« عجبت لمن یتکلم بما لاینفعه فی دنیاه و لایکتب له اجرُهُ فی اخراه »[5]

تعجب می‌کنم از کسی که سخنی می‌گوید که فایده‌ای برای دنیای او ندارد وهیچ اجر و پاداشی در آخرت برای آن نوشته نمی‌شود.

    پی نوشت:
  • [1] - تهرانی، مجتبی، اخلاق الهی، تهران، انتشارات موسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، چاپ دوم ، 1381ه ش، جلد چهارم ، ص321
  • [2] - نراقی ، ملا احمد، معراج السعاده، قم، انتشارات هجرت، چاپ پنجم، 1377هش، ص451
  • [3] - آمدی ، عبد الواحد بن محمد ، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، مصطفی درایتی و حسین درایتی، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ دوم، 1378هش، حدیث 4084
  • [4] - نراقی ، ملا احمد، معراج السعاده ، ص453-454
  • [5] - آمدی، عبد الواحد بن محمد ، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، حدیث 4176

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

آسودگی جسم با استراحت یک ماهه

آسودگی جسم با استراحت یک ماهه

هر ساله با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، پرسش های بسیاری درباره روزه داری و اثرهای آن بر سلامتی، فایده های آن از دیدگاه علم تغذیه، رژیم غذایی مناسب و... مطرح می شود. این مقاله تلاش کرده است به مهمترین پرسش ها در این زمینه پاسخ گوید.
No image

مصلحت گرایان در راس خبرگان

«اکبر هاشمی رفسنجانی» رئیس دوره چهارم مجلس خبرگان رهبری شد. این نتیجه در پی رقابت سختی میان دو جریان رادیکال و مصلحت اندیش در مجلس خبرگان به دست آمد

پر بازدیدترین ها

No image

مصلحت گرایان در راس خبرگان

«اکبر هاشمی رفسنجانی» رئیس دوره چهارم مجلس خبرگان رهبری شد. این نتیجه در پی رقابت سختی میان دو جریان رادیکال و مصلحت اندیش در مجلس خبرگان به دست آمد
آسودگی جسم با استراحت یک ماهه

آسودگی جسم با استراحت یک ماهه

هر ساله با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، پرسش های بسیاری درباره روزه داری و اثرهای آن بر سلامتی، فایده های آن از دیدگاه علم تغذیه، رژیم غذایی مناسب و... مطرح می شود. این مقاله تلاش کرده است به مهمترین پرسش ها در این زمینه پاسخ گوید.
Powered by TayaCMS