استغفار فرشتگان برای مؤمنان

بر اساس آيات قرآن فرشتگان، امور جهان را به اذن الهي انجام مي دهند. از جمله کارهاي آنان غير از تدبير عالم به عنوان مدبرات امر، تسبيح، تحميد و تقديس، استغفار براي مؤمنان است. خداوند بصراحت در آيه 7 سوره غافر مي فرمايد: وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذينَ آمَنُوا؛ آنان براي کساني که ايمان آورده اند، استغفار مي کنند.

البته در آيه 5 سوره شوري آمده است: وَيَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْاَرْضِ؛ براي همه کساني که در زمين هستند استغفار مي کنند. ظاهر آيه نشان مي دهد که فرشتگان براي کافران نيز استغفار مي کنند، در حالي که چنين نيست؛ زيرا آنان اصولاً کافران را نمي بينند تا براي آنان استغفار کنند، چون کافران گرفتار انواع ظلمات و تاريکي هستند: ظُلُماتٌ بَعْضُها فَوْقَ بَعْضٍ(نور، آيه 40) پس همان طوري که خداوند به آنان نمي نگرد و با آنان سخن نمي گويد: لايُکَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَ لايَنْظُرُ إِلَيْهِمْ(آل عمران، آيه 77)؛ فرشتگان نيز نمي بيند و نمي نگرند. بلکه فرشتگان تنها مؤمنان را مي بينند و به آنها نظر مي کنند و بر مؤمنان نازل مي شوند: الَّذينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِکَةُ(فصلت، آيه 30)

از سوي ديگر، خداوند بصراحت در آيه 87 سوره آل عمران مي فرمايد: اُولئِکَ جَزَاوُهُمْ اَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللَّهِ وَ الْمَلاَئِکَةِ وَ النَّاسِ اَجْمَعِينَ؛ آنان کيفرشان اين است که خداوند و فرشتگان و مردمان همگي بر آنان لعنت مي کنند.

پس اگر گروهي را فرشتگان لعنت مي کنند، معنا ندارد بگوييم که همه کساني که در زمين هستند از سوي فرشتگان مورد استغفار قرار مي گيرند.

لذا ثابت مي شود که فرشتگان براي هر کسي که در کُره زمين باشد استغفار نمي کنند، فرشته ها براي کساني که آنها را لعنت مي کنند، استغفار نمي کنند؛ بلکه استغفار آنها تنها شامل مؤمنان مي شود.

البته استغفار آنان تکليفي نيست ،بلکه عنايتي از سوي آنها براي نزول غفران الهي و رحمت رحماني حق نسبت به مؤمنان است، در حالي که استغفار، بهترين تکليف و عمل عبادي بشر است، چنانکه در روايت است: «خَيْرُ الْعِبَادَةِ الِاسْتِغْفَارُ؛ استغفار برترين و بهترين عبادت است».( الکافي، ج2، ص517).

روزنامه كيهان، شماره 21118 به تاريخ 8/5/94، صفحه 6 (معارف)