دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اسباغ

No image
اسباغ

كلمات كليدي : اسباغ، تسبیغ، اشباع، علم عروض، مسبغ

نویسنده : (تليخص)هیئت تحریریه سایت پژوه

در لغت به معنی «تمام کردن» و «دراز کردن» و در اصطلاحِ علم عروض آن است که بر سبب خفیفی که در آخر جزو قرار گرفته باشد، پیش از ساکنِ آن سبب، حرف ساکن دیگری بیفزایند. جزوی را که اسباغ در آن راه یابد، «مُسْبَغ» می‌گویند.

موارد اسْباغ

1- مفاعلین: اسباغ در مفاعلین آن است که، پیش از نونِ مفاعیلن، الفی بیفزایند تا «مفاعیلان» شود که آن را «مسبغ» می‌گویند. اگر این زحاف را با زحاف قبض جمع کنند، «مفاعلان» شود که «مقبوضِ مسبغ» است، و اگر با تخنیق جمع کنند، «مفعولان» شود که «مخنق مسبغ» است.

این مزاحفات در بحرهای هزج، مضارع، مشاکل و طویل به کار می‌رود.

2- فاعلاتن: اسباغ در فاعلاتن آن است که، پیش از نونِ فاعلاتن، الفی بیفزایند تا «فاعلاتان» شود و به جای آن «فاعلییان» می‌گذارند که آن را «مسبغ» می‌گویند. اگر این زحاف را با زحاف خبن جمع کنند، «فعلییان» شود که «مخبونِ مسبغ» است، و اگر با صلم جمع کنند، «فع‌لان‌» شود که «اصلمِ مسبغ» است، و اگر با جحف جمع کنند، «فاع» شود که «مجحوفِ مسبغ» است.

این مزاحفات در بحرهای رمل، مضارع، مجتث، خفیف، قریب و مدید به کار می‌رود.

3- فعولن: اسباغ در فعولن آن است که، پیش از نونِ فعولن الفی بیفزایند تا «فعولان» شود که آن را «مسبغ» می‌گویند و در بحرهای متقارب و مقلوبِ طویل به کار می‌رود.

اسباغ از تغییراتِ موضوعۀ عرب است که در شعر فارسی نیز به کار می‌رود. این زحاف به ضرب و عروضِ بیت اختصاص دارد، بنابراین همیشه در آخر مصراع واقع می‌شود.

نامهای دیگر اسباغ، «تسبیغ» و «اشباع» است.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان عظمت مشاهد مشرفـّه وقبور علما

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان عظمت مشاهد مشرفـّه وقبور علما در رابطه با موضوع اخلاق در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان : صبر و تسلیم در امتحان الهی

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان : صبر و تسلیم در امتحان الهی در رابطه با موضوع اخلاق در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان دوری از منیت و خودخواهی

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان دوری از منیت و خودخواهی در رابطه با موضوع اخلاق در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان دعا

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان دعا در رابطه با موضوع اخلاق در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان توبه

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان توبه در رابطه با موضوع اخلاق در این قسمت قرار دارد.

پر بازدیدترین ها

No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان آماده شدن برای سفر آخرت

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان آماده شدن برای سفر آخرت در رابطه با موضوع اخلاق در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد رفیعی با عنوان ویژگیهای دوران جوانی و جوانان

سخنرانی استاد رفیعی با عنوان ویژگیهای دوران جوانی و جوانان در رابطه با موضوع اخلاق در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان احترام به پدر و مادر

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان احترام به پدر و مادر در رابطه با موضوع اخلاق در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان دعا و بخشیدن دیگران

سخنرانی استاد فرحزاد با عنوان دعا و بخشیدن دیگران در رابطه با موضوع اخلاق در این قسمت قرار دارد.
No image

سخنرانی استاد میرباقری با عنوان معرفت صحیح

سخنرانی استاد میرباقری با عنوان معرفت صحیح در رابطه با موضوع اخلاق در این قسمت قرار دارد.
Powered by TayaCMS