دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عيب گویی

No image
عيب گویی

نويسنده: محمد مهدی رشادتی*

امام سجاد(ع) فرمود: من رمي الناس بما فيهم رموه بما ليس فيه. هر کس به مردم عيبي را نسبت دهد که واقعاً داراي آن عيب هستند، نهايتاً مردم به او عيبي را که ندارد، نسبت خواهند داد.

(ميزان الحکمه ج 1 ص 159)

دستگاه آفرينش به گونه اي طراحي شده است که حرکت جريان باطل را بر نمي تابد. ظلم از جمله مهم ترين جريانات باطل است که مصداق بارز آن عيب جويي و عيب گويي است و معمولاً در اشخاص بيمار دل و کوتاه نظر ظهور و بروز پيدا مي کند. شخص عيب جو، خود اولين قرباني است که در حرکت جريان حق، از مسير صحيح کاروان هستي، منحرف شده و از مراتب کمال سقوط مي کند. منشأ چنين حالت و روحيه اي در واقع به اين بر مي گردد که آدمي خود را خوب نمي شناسد و توجه ندارد به اينکه خودش به مراتب بيش از ديگران نقص و عيب دارد. (نهج البلاغه حکمت 349)

امام صادق(ع) مي فرمايد: هرگاه ديديد کسي گناهان و عيوب مردم را مي جويد و گناهان خويش را از ياد برده، بدانيد که گرفتار مکر خدا شده است. (ميزان الحکمه ج 2 ص 757)

اي بسي ظلمي که بيني در کسان

خوي تو باشد در ايشان اي فلان

چون به قعر خوي خود اندر رسي

پس بداني کز تو بود آن ناکسي

(مثنوي دفتر اول- 1324- 1319)

ويژگی آدم های شرور

از ديدگاه پيامبر(ص) آدم عيب جو شرور محسوب مي شود. حضرت ديدند مسلماني چنين دعا مي کند: خدايا مرا از مردم بي نياز کن. حضرت فرمود: چنين دعا مکن. زيرا مردم بايد نسبت به هم همکاري داشته باشند و نيازهاي يکديگر را تأمين کنند. بهتر است اين طور دعا کني: خدايا مرا از مردم شرور و بدرفتار بي نياز کن. پرسيد: مردم شرور چه کساني هستند؟ فرمود: 1- آن ها که وقتي چيزي را مي بخشند به دنبالش منت مي گذارند. 2- و اگر چيزي نمي بخشند عيب جويي مي کنند. (داستان دوستان ج 1 ص 113)

امام ششم(ع) فرمود: در عيب انسان همين بس که عيوبي را که خود نيز دارد فقط در مردم مي بيند و يا مردم را به چيزي سرزنش مي کند که نمي تواند آن را ترک کند. (ثواب الاعمال ص 357)

علي(ع) فرمود: کسي که به عيب خويش بينا شود از هيچ کسي عيب جويي نخواهد کرد. (غررالحکم ج 2 ص 232)

مردي خواست همسر خويش را طلاق دهد. به او گفتند: او چه عيبي دارد؟ گفت: آيا کسي عيب همسر خود را فاش مي کند؟ بعد از اينکه زن را طلاق داد از او پرسيدند: همسرت چه عيبي داشت؟ پاسخ داد: آيا انسان عيب زن مردم را فاش مي کند؟ (هزار و يک حکايت اخلاقي ص 191)

نقل مي کنند: آيت الله گلپايگاني کسي را اجير کرد تا براي مرحوم شيخ عبدالکريم حائري يک سال نماز بخواند و يک ماه روزه بگيرد. آن شخص يک روز داخل کوچه اي در حال سيگار کشيدن مي رفت و توجه نداشت که آيت الله پشت سرش مي آيد. بعد از خاموش کردن سيگار بر سر دو راهي به هم رسيدند. پس از سلام و احوالپرسي مرد گفت: آقا امروز نماز و روزه اي که واگذار کرده ايد تمام مي شود. مرحوم گلپايگاني به رويش نياورد که چند لحظه قبل داشت سيگار مي کشيد. بنابراين چون تمکن مالي هم نداشتند تا کسي را اجير کند، ناچار خودشان يک سال نماز و يک ماه روزه را به جاي آوردند. (به نقل از فرزند آيت الله گلپايگاني- مرکز خبر حوزه- هفته نامه پرتو سخن 91/9/15)امام صادق(ع) از قول رسول خدا(ص) فرمود: اي گروهي که به زبان اسلام آورده و به دلشان ايمان نرسيده است، مسلمانان را نکوهش نکنيد و از عيوب آنان جستجو نکنيد. زيرا هر که عيوب آن ها را پي جويي کند، خدا عيوب او را دنبال کند و هر که خدا عيبش را دنبال کند رسوايش کند گرچه در خانه‌اش باشد. (اصول کافي ج 4 ص 57)

هر که عيب ديگران پيش تو آورد و شمرد

بي گمان عيب تو پيش ديگران خواهد برد

کليات سعدي ص 64)

روزنامه كيهان، شماره 21065 به تاريخ 3/3/94، صفحه 6 (معارف)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

پایان همایش بین‌المللی گفت‌وگوی بین اسلام و مسیحیت در طرابلس

پایان همایش بین‌المللی گفت‌وگوی بین اسلام و مسیحیت در طرابلس

همایش بین‌‌المللی گفت‌وگوی اسلام و مسیحیت که از روز پنجشنبه 13 دی ماه درطرابلس پایتخت لیبی آغاز شده‌بود، شب به کار خود پایان‌داد.
No image

فلسطین؛ 60 سال پس از نکبت

پر بازدیدترین ها

امروز در تاریخ

امروز در تاریخ

امروز شنبه هفدهم شهریور ماه سال 1386 هجری شمسی ، مقارن است با بیست و پنجم شعبان المعظم سال 1428 هجری قمری و برابر است با هشتم سپتامبر 2007 میلادی.
امروز در تاریخ

امروز در تاریخ

امروز دوشنبه بیست و ششم شهریور ماه سال 1386 هجری شمسی ، مقارن است با پنجم رمضان سال 1428 هجری قمری و برابر است با هفدهم سپتامبر 2007 میلادی.
امروز در تاریخ

امروز در تاریخ

امروز دوشنبه سی مهرماه سال 1386 هجری شمسی ، مقارن است با دهم شوال سال 1428 هجری قمری و برابر است با بیست و دوم اکتبر 2007 میلادی.
پنجمین شهید محراب

پنجمین شهید محراب

در شعبان 1322 قمری، مطابق با 1281 شمسی، در خمینی شهر (سده) از توابع اصفهان در خانواده ای روحانی و اهل علم، فرزندی دیده به جهان گشود که او را عطاء الله نامیدند.
No image

تظاهرات مردم تهران علیه رژیم پهلوی پس از اقامه نماز عید فطر به امامت شهید آیه الله مفتح

در روز 22 بهمن 1357، انقلاب اسلامی ایران پس از سالها مجاهدت، ایثار، فداکاری و مقاومت در راه رضای الهی با رهبری بی نظیر حضرت امام خمینی و به همت مردم سرافراز ایران به پیروزی نهایی رسید
Powered by TayaCMS