اضافه رفاه (مازاد) تولیدکننده (Consumer Surplus)

كلمات كليد: مازاد تولید کننده، هزینه تولید، منحني عرضه

نویسنده: حسین کفشگر جلودار

اضافه رفاه ( مازاد) تولید کننده (Consumer Surplus)

مازاد تولید کننده معیاری است که افزایش منفعت تولید کننده را در هر سطح تولیدی که سود موسسه حداکثر می شود را نشان می دهد. ممکن است چنین تصور شود مازاد اقتصادی همان سود اقتصادی است. اما اینطور نیست و مازاد تولید کننده بیش از سود اقتصادی است. زیرا اگر موسسه درکوتاه مدت هیچ کالایی را تولید نکند در این صورت زیانی به اندازه هزینه ثایت خواهد داشت و اگر تولید داشته باشد اما مقدار تولید آن در کمتر از سطح هزینه های متغیر باشد در این صورت اگر چه باز موسسه دارای سود اقتصادی نباشد و یا حتی با ضرر مواجه باشد اما نسبت به حالتی که هیچ تولید ندارد در وضعیت بهتری قرار دارد. لذا گفته می شد که اگر به سود اقتصادی هزینه های ثابت را اضافه کنیم، مازاد تولید کننده به دست خواهد آمد.[1]

تعریف مازاد رفاه تولیدکننده

اضافه رفاه تولید کننده مفهوم مشابهی مثل مازاد رفاه مصرف کننده دارد و به صورت میزان منافعی که تولید کننده در نتیجه تولید محصول در سطح حداکثر کننده سود به دست می آورد تعریف می شود.[2] به عبارت دیگر اضافه رفاه توليد کننده عبارت از اختلاف ميان درآمد کل و ارزش محصول براي يک توليد کننده است که در قالب نموداري سطح بين خط قيمت و منحني عرضه مي باشد. ^[3]

هدف از اضافه رفاه ( مازاد) تولید کننده

 برآورد میزان منافعی که مردم و بنگاهها ی حاضر در یک بازار خاص به دست می اورند برای تحلیل های سیاست گذاری مفید است به عنوان مثال فرض کنید یک دولت جهان سومی می داند که با احداث یک جاده میان ساحل دریا و منطقه داخلی کشور می تواند یک بازار برای فرآورده های غذایی دریایی راه اندازی کند اگر هدف وی این باشد که تا حد امکان از منابع در دسترس خود به طور کارا استفاده نماید تصمیم وی در مورد احداث جاده به منافع کسب شده از سوی مردم و بنگاهها نسبت به هزینه های احداث بنگاه بستگی خواهد داشت. به گونه ای که اگر منافع به دست آمده از هزینه های احداث جاده بیشتر باشد اقدام به احداث جاده خواهد نمود.[4]

ترسیم مازاد تولید کننده[5]

مازاد رفاه تولید کننده را هم می توان از طریق هزینه های تولید و هم از طریق منحنی عرضه توضیح داد. همان طور که اضافه رفاه مصرف کننده ارتباط نزدیک با منحنی تقاضا دارد، اضافه رفاه تولید کننده نیز با منحنی عرضه در ارتباط است.

فرض کنیم که چهار نقاش باتوجه به هزینه های خودشان و قیمتی که برای نقاشی وجود دارد مقدار عرضه خود را بیان می دارند. اگر قیمت کم تر از 500 دلار باشد هیچ یک از 4 نقاش تمایلی به انجام کار ندارند؛ در این حالت مقدار عرضه صفر است. اگر قیمت بین 500 و 600 دلار باشد، فقط نقاش چهارم تمایل به انجام کار دارد، در این حالت مقدار عرضه 1 است. اگر قیمت بین 600 و 800 دلار باشد، نقاش سوم و نقاش چهارم تمایل به پذیرش کار دارند، در این حالت مقدار عرضه 2 است و به همین ترتیب می توانیم جدول عرضه از هزینه های 4 نقاش را به دست آورد.

دقت شود که ارتفاع منحنی عرضه هزینه های هر فروشنده را نشان می دهد. در هر مقدار، قیمت تعیین شده به وسیله منحنی عرضه نشان دهنده هزینه فروشنده نهایی است. فروشنده نهایی فروشنده ای است که با کاهش قیمت قبل از سایرین بازار را ترک می کند. مثلاً در مقدار 4 واحد (4 خانه) ارتفاع منحنی عرضه برابر 900 دلار است. 900 دلار هزینه ای است که نقاش نخست (فروشنده نهایی) برای نقاشی خانه هزینه می کند. اگر مقدار عرضه 3 واحد باشد (3 خانه) ارتفاع منحنی عرضه 800 دلار بوده است که هزینه نهایی نقاش دوم (فروشنده نهایی) را نشان می دهد.

از آن جا که منحنی عرضه نشان دهنده هزینه های فروشنده است، از این منحنی برای محاسبه اضافه رفاه تولید کننده می توانیم استفاده کنیم. با توجه به نمودار 2 (الف) فرض می کنیم قیمت 600 دلار باشد. در این حالت مقدار عرضه 1 واحد است. دقت کنید که ناحیه زیر خط قیمت و بالای منحنی عرضه برابر 100 دلار است. این مبلغ دقیقاً با اضافه رفاه تولید کننده، که ما قبلاً در مورد نقاش چهارم محاسبه کردیم، برابر است.

نمودار 2 (ب) اضافه رفاه تولید کننده را در قیمت 800 دلار نشان می دهد. در این حالت مساحت ناحیه زیر خط قیمت و بالای منحنی عرضه با مساحت 2 مستطیل برابر است. مساحت این ناحیه برابر 500 دلار است، همان مبلغی که قبلاً در محاسبه اضافه رفاه تولید کننده برای نقاش سوم و چهارم، که دو خانه را رنگ می کردند، به دست آوردیم.
نتیجه به دست آمده از این مثال در مورد تمامی منحنی های عرضه قابل استفاده است: مساحت زیر خط قیمت و بالای منحنی عرضه با اضافه رفاه تولید کننده در بازار برابر است. منطق این مسئله کاملاً روشن است: ارتفاع منحنی عرضه نشان دهنده هزینه های فروشنده، و تفاوت بین قیمت و هزینه های تولید با اضافه رفاه هر فروشنده برابر است. بنابراین مساحت کل با مجموع اضافه رفاه تمامی فروشندگان برابر است.

اثر افزایش قیمت برروی میزان مازاد رفاه تولید کننده[6]

دو شکل زیر را در نظر بگیرید: در قسمت الف) مقدار اضافه رفاه تولید کننده با توجه به قیمت P1 و مقدار تولیدQ1 مساحت مثلثABC خواهد بود.

حال فرض کنیم که قیمت از P1 به قیمت P2 تغییر کند، در این صورت مقدارعرضه از مقدار Q1 به مقدار Q2 افزایش می یابد و افاضه رفاه تولید کننده نیز برابر با مساحت مثلث ADF خواهد بود . افزایش در رفاه مربوط به دو بخش خواهد بود بخش اول مربوط به تولید کنندگان فعلی بازار است که با افزایش قیمت مبلغی بیشتر دریافت می کنند( مساحت BCED) است و بخش دوم مربوط به تولید کنندگان جدید است که پس از افزایش قیمت وارد بازار شئه اند( مساحت CEF).

استخدم أفضل موارد هتمل و كس و جافاسكريبت للحصول على شفرة مثالية في مشاريع الويب