دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

روح الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت

نخستین نشست «اندیشه‌های راهبردی» که در حضور مقام معظم رهبری تشکیل شد نتایج متعددی داشت که شاید یکی از مهمترین آنها تبیین دقیق ماهیت الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی از سوی مقام معظم رهبری بود.
روح الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت
روح الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت
نویسنده: محمد رضا متانت

نخستین نشست «اندیشه‌های راهبردی» که در حضور مقام معظم رهبری تشکیل شد نتایج متعددی داشت که شاید یکی از مهمترین آنها تبیین دقیق ماهیت الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی از سوی مقام معظم رهبری بود.رهبر انقلاب در این جلسه در تبیین ساحت‌های الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی چهار عرصه فکر، علم، زندگی و معنویت را مهمترین بخش ها و عرصه های پیشرفت تبیین کردند. رهبر انقلاب در خصوص پیشرفت در عرصه تفکر مهمترین اقدام را افزایش دانش و تبدیل اندیشه ورزی به یک حقیقت واضح در جامعه بر مبنای تاکیدات قرآنی بر تعقل و تفکر دانستند و لازمه چنین مهمی را برنامه ریزی در این ساحت و استفاده مطلوب از آموزش و پرورش و رسانه‌ها تبیین کردند. در حقیقت باید گفت افزایش سطح علم و دانش در جامعه یکی از مهمترین مولفه های پیشرفت محسوب می‌گردد چرا که اساسا عقلانیت موجب توسعه و شکوفایی است. البته چنین عقلانیتی در تمامی ساحت ها باید مورد بررسی قرار گیرد که شاید مهمترین بخش آن افزایش جایگاه اندیشه ورزی در سبک زندگی افراد جامعه باشد . در حقیقت برای دستیابی به توسعه اسلامی در سطح جامعه می‌بایست مولفه اندیشه ورزی به درون زندگی شهروندان رسوخ کند و از این طریق راه برای دستیابی به یک پیشرفت حقیقی باز گردد. البته در خصوص نحوه ترویج عقلانیت مداری مبتنی بر دین اسلام در جامعه نیز رهبر انقلاب رسانه‌ها و همچنین دستگاه های متولی آموزش و پروش را موظفان اصلی دانسته اند. رهبر انقلاب دومین عرصه از الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی را پیشرفت در عرصه علم دانسته‌اند که در حقیقت این فاکتور خود بسته به ایجاد گفتمان عقلانیت مداری در سطح جامعه است. به عبارت بهتر افزایش سطح علم در جامعه منوط به افزایش سطح عقلایی جامعه و جایگاه اندیشه ورزی دارد . به نحوی که هر چه سطح اندیشه ورزی در جامعه افزایش یابد تولید علم نیز افزایش می‌یابد. به اذعان بسیاری از صاحب نظران میزان دستیابی یک جامعه به علم و دانش روز یکی از شاخص های اساسی توسعه و پیشرفت در جهان امروز است چرا که در اختیار داشتن دانش و علم و فناوری به خودی خود موجب افزایش رفاه و پیشرفت در زندگی مردم می‌شود. رهبر انقلاب نیز سومین ساحت الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت را پیشرفت در عرصه زندگی دانسته اند که این پیشرفت مصادیقی مانند گسترش و افزایش امنیت، عدالت، رفاه، استقلال، عزت، آزادی و تعاون را شامل می‌شود. در حقیقت یکی از اصلی‌ترین بخش‌های الگوی اسلامی- ایرانی دستیابی به جامعه ای با شاخص‌های مطلوب در عرصه مادی زندگی است که این مهم با دستیابی به دو فاکتور گسترش اندیشه ورزی در سطح جامعه و افزایش تولید علوم فناوری به دست می‌آید.با این حال رهبر معظم انقلاب آخرین بخش از الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی را دستیابی پیشرفت در عرصه معنویت دانسته اند و جایگاه این عرصه را از همه مهمتر دانسته و از آن با نام روح همه عرصه‌های پیشرفت یاد کرده‌اند. ایشان دستیابی به معنویت را با دستیابی به سایر پیشرفت‌ها در زمینه‌های دیگر در تناقض ندیدند که این امر خود بیانگر ماهیت الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت است. لذا در نهایت باید گفت رهبر معظم انقلاب در این فرمایشات به خوبی حدود و ثغور مبانی الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی را مشخص کردند. ایشان چهار عرصه فکر، علم، زندگی و معنویت رابه عنوان سرفصل های اساسی در مراحل دستیابی به الگوی پیشرفت قلمداد کردند. در حقیقت باید گفت این چهار ساحت بن مایه های الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی را مشخص کرده است و اگر صاحب نظران این چهار ساحت را به عنوان ارکان الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی قلمداد کنند به خوبی می‌توان جزئیات این الگو را به تدریج پایه ریزی کرد. توجه به ساحت های فکر ، علم، زندگی و معنویت که هر کدام به بخش‌های متعددی تقسیم می‌شوند باید به عنوان راهکار‌های اساسی در تدوین این الگو به حساب آیند. با این حال یک نکته اساسی در این الگو وجود دارد و آن آغازی واحد و انتهایی واحد است . اساسا در ابتدا پیشرفت اسلامی- ایرانی با اندیشه ورزی آغاز می‌شود که این مهم ریشه در آموزه‌های قرآن و سنت پیامبر (ص) دارد و در نهایت نیز به آرمانشهری مهدوی دست می‌یابد که هدف آن افزایش شناخت و آگاهی نسبت به ذات احدیت است. با این حال رهبر انقلاب به خوبی در رهنمودهای اخیرشان مشخص کرده‌اند که توسعه مادی نیز اساسا منافاتی با دستیابی به کمال بشری ندارد بلکه رسیدن به کمال حقیقی از طریق دستیابی به یک زندگی آباد میسر است که این مهم در حقیقت در راستای همان حدیث نبوی الدنیا مزرعه الآخره است که می‌توان از آن با نام روح الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت نام برد.

مقاله

نویسنده محمد رضا متانت

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

آيين زمامداری در سيره ي حكومتی اميرالمومنين علی عليه السلام

فتوحات خلفای پیش از امیرمومنان علی علیه السلام سرزمینی وسیع و پهناور برای حکومت ایشان به ارث گذاشت (که شامل تمام کشورهای کنونی شبه جزیره، ایران، عراق، شامات کنونی، مصر و...) زمامداری موفقیت آمیز ایشان برآن سرزمین با ابزار و سایل و سطح فرهنگی آن زمان می تواند بهترین الگوی زمامداری برای ما شیعیان ایشان باشد.
No image

برخورد با استهزاء گران از ديدگاه قرآن

آياتي كه در قرآن از استهزا به ميان آورده بيشتر مربوط به حوزۀ عقيده و دين بوده كه در آن دشمنان، انبياي الهي، مومنان، وحي، آيات قرآن، احكام عبادي، معاد، پيامبران و حتي خداوند را به تمسخر گرفته و از استهزا به عنوان حربه اي براي رويارويي با دين الهي بهره مي جستند
No image

تربيت توحيدی در سیره اهل بیت پیامبر (صلوات الله علیهم)

سیرۀ پیامبر و اهل بیت صلوات الله علیهم در تربیت اعتقادی در زمینۀاصل توحید دارای مراحل سه گانۀ تبیین، توصیف و تثبیت بوده است.اولا:در مواجهه با اکثریت مردم اصل وجود خدا را مفروض گرفته اما در برابر عقاید انحرافی از دلایل روشن و قوی استفاده می کردند. ثانیا: در مقام معرفی خدا تاکید بر بیان صفات خدا می کردند با رعایت سطح فکری مخاطب. ثالثا: برای ارتقا و رشد ایمان فرد را به ارتباط با خدا و حفظ و تقویت ارتباط با خدا دعوت می کردند.
No image

تربيت فرزند در سيره معصومان (عليهم السلام)

بانگاهی هر چند اجمالی به آیات و روایاتی كه در مورد فرزند وارد شده، می توان به نگرش عمیق اسلام درباره فرزند و جایگاهش در اندیشه اسلامی پی برد. فرزندان نعمت های الهی نزد والدین اند، هم می توان آنها را بر انجام اعمال ناشایست و خلاف فطرت الهی شان به خاك ذلّت و پستی نشاند.

پر بازدیدترین ها

No image

دشمن شناسي از ديدگاه امام علي (عليه السلام)

اکثر مشکلاتی که جامعه اسلامی را از درون و برون تهدید می کند و از سوی بعضی از مغرضین به ناکارآمدی و عقب ماندگی تفسیر می شود، در سایه ی عدم دشمن شناسی درست جوامع اسلامی است.
No image

حلم و بردباری در سيره اخلاقي ائمه معصومين

تعریف و مفهوم حلم ، اهمیت وفضیلت حلم در آیینه آیات و روایات ، ویژگی های شخص حلیم ، حلم وکظم غیظ ، همراهی حلم با علم و عقل و آثار و ثمرات حلم در نتیجه بحثی مختصر از سیره ائمه معصومین علیهم السلام در این باب از جمله مباحثی است که در اندک مجالی بحث خواهد شد .
No image

سیره پیامبر و اهل بیت صلوات الله علیهم در تربیت اعتقادی درباره معاد

یكی از مهمترین اصول اعتقادی كه در متون دینی اهمیت ویژه ای برای آن قائل شده اند مسألة حیات پس از مرگ و زندگی اخروی است كه اصطلاحا به نام معاد شناخته می شود. یك نظر اجمالی به آیات قران مجید نشان می دهد كه در میان مسایل عقیدتی هیچ مسأله ای در اسلام بعد از توحید به اهمیت مسألة معاد و اعتقاد به حیات بعد از مرگ و حسابرسی اعمال بندگان و پاداش و كیفر و اجرای عدالت نیست. در قرآن حدود 1200 آیه دربارة معاد وجود دارد.
Powered by TayaCMS