اشتباهات رايج در روايت وقايع عاشورا

نويسنده: شهيد مرتضی مطهری

اشتباه اول

اوج عزاداري امام حسين(ع) ده روز اول ماه محرم الحرام است. بين سخنرانان و مداحان، مشهور است که هر شب را به نام يکي از شهداي کربلا اختصاص دهند؛ مثلاً شب سوم براي حضرت رقيه و شب هفتم را براي حضرت علي اصغر(ع) سوگواري مي کنند و تاسوعا را نيز به حضرت عباس(ع) اختصاص مي دهند. همين قرارداد بين مداحان و منبري ها باعث شده است که عده اي گمان کنند، حضرت رقيه روز سوم محرم به شهادت رسيده است و از همه بدتر اينکه گمان مي کنندحضرت ابالفضل(ع) در روز تاسوعا به شهادت رسيده است.

اما حقيقت اين است که تمام شهداي کربلا در روز عاشورا به شهادت رسيده اند و حضرات اباالفضل، علي اکبر و علي اصغر همه قبل از امام حسين(ع) و در روز عاشورا در پيکار با سپاه عمرسعد کشته شده اند. حضرت رقيه(س) نيز پس از شهادت پدرش در شام از دنيا رفته است.

اشتباه دوم

باور عمومي اين است که حضرت حسين بن علي(ع) و اهل بيت و اصحابش سه شبانه روز آب ننوشيدند و سپس تشنه کام به مقابله با دشمن رفته اند؛ اما حقيقت اين است که عمر سعد سه روز قبل از عاشورا عمروبن حجاج را با پانصد سوار فرستاد تا کنار شريعه فرود آيند و ميان ياران حسين و آب فاصله اندازند. اما اين به اين معني نيست که هيچ ذخيره آبي در خيمه‌ها نبوده است.

در کتاب ارشاد نوشته شيخ مفيد(ره) آمده است: « در شب عاشورا زينب(س)... دست بر گريبان برده... و بيهوش بر زمين افتاد. حسين(ع) برخاسته آب بر روي خواهر پاشيد و...» اين نقل معتبر نشان مي دهد که تا شب عاشورا هنوز آب در خيمه ها بوده و اصل تشنه کامي به روز عاشورا، گرمي هوا و شدت مبارزه مربوط است.

شيخ عباس قمي(ره) در منتهي الامال مي گويد: «شب عاشورا امام حسين(ع)، حضرت علي اکبر(ع) را با سي سوار و بيست پياده فرستاد که چند مشک آب آورند و اهل بيت و اصحاب خود را فرمود که از اين آب بياشاميد، آخر توشه شماست و وضو بسازيد و غسل کنيد.»

اشتباه سوم

يکي از معروف ترين تحريف ها مأجرای حضرت ليلي مادر حضرت علي اکبر(ع) است و چه روضه ها که در اين زمينه خوانده نمي شود؛ در روضه ها ذکر مي شود که حضرت علي اکبر قبل از رفتن به ميدان با مادرش چه نجواهايي مي کرد، يا اينکه حضرت ليلي در خيمه ها رفته و در آنجا دعا کرده که خداوند حضرت علي اکبر را سالم برگرداند که متأسفانه اين موضوع محور بعضي تعزيه ها نيز شده است.

اما حقيقت اين است که اصلاً ليلايي در کربلا نبوده است؛ البته ليلی مادر حضرت علي اکبر(ع) هست؛ اما حتي يک مورخ هم به حضور آن حضرت در کربلا و روز عاشورا گواهی نمی‌دهد.

اشتباه چهارم

مطلب بعدي مربوط به حضرت علي اکبر(ع) اين است که آن حضرت قبل از رفتن به معرکه جنگ از پدر رخصت خواست و آن حضرت اذن ميدان نداده اند و مثلاً فرموده اند که تو هنوز جواني و حيف است که از دست بروي و چه اشعار و تعزيه ها که پيرامون آن نساخته ايم؛ اما حقيقت اين است که تمام مورخين نوشته اند، هر کس از امام حسين(ع) اذن ميدان مي خواست، اگر مي شد حضرت برايشان عذري مي آورد ولي در مورد جناب علي اکبر گفته اند: «فاستاذن اباه،فاذن له» يعني تا اجازه خواست گفت برو.

منبع: حماسه حسينی، جلد۱، استاد شهيد مرتضی مطهری.

روزنامه كيهان، شماره 21746 به تاريخ 23/7/96، صفحه 6 (معارف)