دوام حالات معنوی

در روایتی آمده : روزی حمران بن اعین به امام باقر (ع) عرضه داشت مطلبی دارم- خداوند بر عمر شما بیفزاید و به ما توفیق بهره‏مندی از وجود شما عنایت فرماید - و آن این است که ما وقتی در حضور شما هستیم و از بیانات شما استفاده می‌کنیم؛ از این محضر بیرون نمی‌شویم مگر با یک دل مهربان و حالت خوش- نسبت به دنیا بی‏اعتنا می‌شویم و این زخارف و ثروتهایی که در دست مردم است در نظر ما بی‏ارزش جلوه می‌کند ولی وقتی در اجتماع قدم می‌گذاریم و با بازار و بازرگانان مربوط می‌شویم محبت و علاقه به دنیا در دل ما جا باز می‌کند. حضرت فرمود: البته اینها حالات قلب است گاهی سخت می‏شود و گاهی نرم می‏شود (بحار الانوار-ترجمه جلد 67 و 68، ج‏1، ص: 57). اما این نکته را نیز نباید فراموش کرد که شیطان همواره از فرصت‌های مختلف برای غافل کردن انسان و جدا نمودن وی از حالات خوش معنوی استفاده می‌نماید، لذا برای اینکه بتوانیم این حالات خوش را حفظ نمائیم چند راهکار پیشنهاد می‌دهیم : 1- ارتباط خود را با مجالس معنوی همچون مجالس وعظ و ادعیه حفظ نموده و حداقل هفته ای یک بار در مجالس سخنرانی علمای وارسته دینی شرکت نمائیم.2- مراقب باشیم که گرفتار گناه نگردیم و در صورت دچار شدن به گناهی سریع توبه کنیم. پیامبر خدا (ص) فرموده‏اند: إِنَّ الْمُومِنَ إِذَا أَذْنَبَ کانَتْ نُکتَهٌ سَوْدَاءُ فِی قَلْبِهِ فَإِنْ تَابَ وَ نَزَعَ وَ اسْتَغْفَرَ صُقِلَ قَلْبُهُ مِنْهُ وَ إِنْ زَادَ زَادَتْ فَذَلِک الرَّینُ الَّذِی ذَکرَهُ اللَّهُ فِی کتَابِهِ کلَّا بَلْ رانَ عَلی‏ قُلُوبِهِمْ ما کانُوا یکسِبُون»؛ «مؤمن هر گاه مرتکب گناهی می‏شود، نقطه سیاهی در دلش پدید می‏آید. اگر توبه و استغفار کند و از گناه دست بردارد، آن نقطه از میان می‏رود و قلبش صیقل می‏خورد و اگر بر گناه بیفزاید، آن نقطه هم افزوده می‏شود و این همان موردی است که خداوند در کتاب خود آن را یاد کرده و فرموده است «نه چنین است که آنچه کسب کرده‏اند بر دلهایشان زنگار بسته است.» (روضه الواعظین و بصیره المتعظین ج‏2ص 414 ). ما انسان‌ها فراموشکاریم و اگر از چیزی فاصله بگیریم آن را فراموش خواهیم کرد، اگر عبادت و تذکری ما را به یک حالت معنوی می‌رساند نباید به همان بسنده کرد بلکه باید سعی کنیم مداومت داشته باشیم در موعظه شنیدن ، مطالعه کتب اخلاقی و عرفانی، عبادت و مناجات و .. . این مداومت رمز موفقیت در حفظ معنویت و نورانیت است، سخت ترین و سیاه ترین قلب‌ها را نرم می‌کند و نور خدا با این وسیله وارد قلب‌ها می‌شود، اگر سرگذشت بزرگان را بخوانیم می‌بینیم که رمز موفقیتشان همین مداومت در خودسازی و تزکیه و تهذیب بوده است و سرّ موفقیت در مداومت هم حفظ تعادل است. نه افراط و نه تفریط ما را به جایی نمی‌رساند. این روح و جان را باید خدایی کرد، باید مدام وصل بود، اتصال را خودمان برقرار می‌کنیم با کوچکترین قدم‌ها، اگر ما بخواهیم که در راه معنویت قدم برداریم خداوند متعال درهای زیادی به رویمان باز می‌کند، فرشتگانی برای یاریمان می‌فرستد و صد البته که شیطان هم بیکار نمی‌نشیند، اما ما مهربان خدایی داریم بزرگ و با عظمت که قدرت او مطلق است و شیطان را، چه، به در افتادن با خدا، باید از شر وسوسه هایش به خداوند متعال پناه ببریم و هر جا هم لغزیدیم و شیطنت کردیم و یک آن که به خودمان می‌آییم نباید خجالت بکشیم همان لحظه خداوند مهربان را صدا بزنیم و دستمان را دراز کنیم تا یاریمان کند و مطمئن باشیم که دستمان را می‌گیرد. یک اصل تجربه شده در این مسیر، گوش دادن به موعظه است، عزیزان علمای اخلاق سال‌ها عمر خود را در این مسیر طی کرده اند و با خون دل خوردن و مجاهدت‌ها به مراتب والای انسانیت رسیده اند و اکنون من و شما در آغاز این راهیم الگو قرار دادن آنها و به کار گرفتن دستور العمل هایشان راه میانبری است و زودتر ما را به مقصد می‌رساند، ما بیشتر وقتمان را به هدر می‌دهیم، وقت‌هایی که در رفت و آمد هستیم، در آشپزخانه هستیم و ... فرصت مطالعه نداریم، در این زمان‌ها می‌توان مطالعه داشت. در کلاس اخلاق هم حضور داشت. به جای موسیقی‌های مختلف، صوت قرآن همراه با ترجمه‌اش بشنویم، تفسیر بشنویم، دروس اخلاقی که به صورت سلسله ای ضبط شده‌اند و یک دوره خودسازی را آموزش می‌دهند بشنویم، این‌ها خیلی مؤثر است، هم مورد رضایت خداوند متعال است هم علم آموزی است، هم ذکر خداست، جایزه هم دارد ثوابی بی حد و حصر، روایت است که کسی که برای رضای خدا به طلب علم می‌رود فرشتگان بالهای خود را زیر قدوم او پهن می‌کنند، در این مواقع ما بر روی بال فرشتگان راه می‌رویم این، کم سعادتی نیست اگر نصیبمان شود.