ببین چند مرده حلّاجی؟

شاید مشکلات و سختی‌ها را بتوان بهترین معیار برای سنجش افراد معرفی كرد، اینکه انسان در سختی‌ها و مشكلات چه عکس العملی از خود نشان می‌دهد می‌تواند بهترین معیار برای سنجش او باشد که آیا به آرمان‌ها و حرف‌ها و اهداف خود باور داشته و یا فقط در حد شعار بوده است. قرآن کریم برای اینکه اولاً به شما ثابت کند که چند مرده حلاجید و دوماً بتوانید در زندگی خود با مشکلات دست و پنجه نرم کنید تا تبدیل به انسان‌های پخته ای شوید که هیچ طوفانی نتواند شما را از پا در بیاورد امتحانات بسیار زیادی را در جلوی پای شما قرار داده است تا با پیروزی بر این امتحانات به مراحل بالاتر دست پیدا کنید. یکی از این امتحانات که خداوند در جای جای قران از آن صحبت به میان آورده است مشکلاتی است که در زندگی شما به وسیله عوامل مختلف به وجود می‌آید مشکلاتی از قبیل فقر گرسنگی مرگ نزدیکان و بسیاری از مشکلات دیگر که در زندگی روزمره شاهد آن هستید. هرچقدر توان و استقامت شما در شرایط مختلف زندگی بیشتر باشد ارزش و عیار وجودی شما بیشتر خواهد شد. خدابرای اینکه عیار وجودی شما مشخص شود شما را در شرایط کاملاً متفاوت از زندگی قرار می‌دهد،روزی شما را گرفتار مشکلات اقتصادی می‌کند و می‌فرماید: «وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَیْ‌ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرینَ»؛ و قطعا شما را به چیزى از [قبیلِ‌] ترس و گرسنگى، و كاهشى در اموال و جانها و محصولات مى‌آزماییم؛ و مژده ده شكیبایان را ( البقره : 115) و در مقابل روزی شما را غرق در نعمت‌ها و امکانات متعدد می‌کند: «وَ ضَرَبَ ا... مَثَلاً قَرْیَه كانَتْ آمِنَه مُطْمَئِنَّه یَأْتیها رِزْقُها رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ ا... فَأَذاقَهَا ا... لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما كانُوا یَصْنَعُونَ» ؛ و خدا شهرى را مثل زده است كه امن و امان بود [و] روزیش از هر سو فراوان مى‌رسید، پس [ساكنانش‌] نعمت هاى خدا را ناسپاسى كردند و خدا هم به سزاى آنچه انجام مى‌دادند، طعم گرسنگى و هراس را به [مردم‌] آن چشانید( النحل : 112). قرآن کریم یکی از مهمترین اسباب گرفتار شدن افراد در آتش دوزخ را همین مساله بیان می‌کند چرا که وقتی بهشتیان از دوزخیان سبب گرفتار شدن آنها در آتش را جویا می‌شوند در پاسخ این گونه می‌شوند: «وَ كُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضینَ»؛ و با اهل باطل (در كارها و گفتارهاى بیهوده) غور مى‌كردیم.امیر مؤمنان علی (ع) در ارتباط با این دو گروه كه یكی با فقر و یكی با ثروت مورد آزمایش قرار می‌گیرند، این گونه می‌فرماید:به توانگرى و رفاه شاد مباش و از تهیدستى و گرفتارى غمگین مشو؛ زیرا طلا با آتش آزموده مى شود و مومن با بلا و گرفتارى ( میزان الحكمه، ج 1، ص 479).شما با قرار گرفتن در شرایط مختلف متوجه خواهید شد که چند مرده حلاجید و تاب و توان شما چقدر است . اما در این میان انسان‌هایی هستند که با کوچكترین تغییر در زندگی، خود را کاملاً می‌بازند و تبدیل به انسان‌های دیگری می‌شوند، انسان‌هایی که کاملا با گذشته و آرمان‌ها و اعتقادات خود بیگانه هستند. انسان‌هایی که نه می‌توانند در مشکلات و سختی‌ها خود را حفظ کنند و نه می‌توانند در نعمت‌ها و امکانات قدردان خوبی‌ها باشند و در هر دو شرایط بازنده بازی زندگی خواهند بود . انسان‌هایی که با دیدن کوچکترین نعمت و امکاناتی که در اختیار آنها قرار می‌گیرد ،با تمام ارزش‌های اصیل زندگی خداحافظی می‌کنند: و چون به انسان نعمت ارزانى داریم، روى مى‌گرداند و پهلو تهى مى‌كند، و چون آسیبى به وى رسد نومید مى‌گردد ( الإسراء : 83). و از آن طرف انسان‌هایی هم هستند که با مواجه با کوچکترین مشکلی جزع و فزع آنها به آسمان می‌رود که خدایا چرا من ؟یکی از این امتحانات که خداوند متعال در جای جای قران کریم از آن صحبت به میان آورده است مشکلاتی است که در زندگی شما به‌وسیله عوامل مختلف به وجود می‌آید؛ مشکلاتی از قبیل فقر، گرسنگی، مرگ نزدیکان و بسیاری از مشکلات دیگر که در زندگی روزمره شاهد آن هستیدبرخی با تمسک به شعار نادرست «خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو» سریعا خود را غرق در فساد و معصیت می‌کنند به این امید که روزی رسوای خلق نشوند . قرآن کریم یکی از مهمترین اسباب گرفتار شدن افراد در آتش دوزخ را همین مساله بیان می‌کند چرا که وقتی بهشتیان از دوزخیان سبب گرفتار شدن آنها در آتش را جویا می‌شوند در پاسخ این گونه می‌شوند: «وَ كُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضینَ: و با اهل باطل (در كارها و گفتارهاى بیهوده) غور مى‌كردیم»( المدثر: 45) اما در این میان تنها گروهی نجات پیدا می‌کنند و عیار وجودی آنها ارزش زیادی پیدا می‌کند که در مقابله با فساد و معصیت و گناه هم خود را حفظ می‌کنند و هم در صدد اصلاح جامعه بر می‌آیند، این گروه هستند که در منطق قرآن کریم انسان‌هایی موفقی هستند .انسان‌هایی که خداوند متعال به نمونه ای از آنها در سوره کهف اشاره می‌کند، آنجا که در معرفی اصحاب کهف می‌فرماید: ما خبرشان را بر تو درست حكایت مى‌كنیم: آنان جوانانى بودند كه به پروردگارشان ایمان آورده بودند و بر هدایتشان افزودیم( الكهف : 13). جوان‌هایی که ابتدا برای اصلاح جامعه از فساد ،تمام سعی و کوشش خود را به کار گرفتند، اما وقتی دیدند اثری در پی ندارد، تنها راه حفظ خود از گرفتار شدن به فساد و تباهی را مهاجرت از آن شهر دیدند و برای همیشه آن دیار را ترک کردند . خلاصه كلام اینكه یكی از مهمترین معیار‌ها برای سنجش شخصیت انسان‌ها عكس العمل آنها در برابر مشكلات و مفساد فرهنگی و اجتماعی در زندگی آنهاست و در این میان تنها عیار شخصی كسانی كه بتوانند بهترین عكس العمل را از خود نشان دهند و به سرعت دچار تغییر و تحول نشوند از ارزش زیادی برخوردار خواهد بود.