تالیفات ابومحمد حسن بن علی حلی

تألیفات

ابن داوود، در کتاب رجالش، آثار خود را این گونه برشمرده است:

1. در رجال: کتاب الرجال.

2. در فقه: تحصیل المنافع، التحفة السعدیه، المقتصر من المختصر، الکافى، النکت، الرائع، خلاف المذاهب الخمسه، تکملة المعتبر (ناتمام)، الجوهرة فى نظم التبصرة (این کتاب همان «تبصره» علامه حلّى است که ابن داوود آن را به نظم درآورده است)، لمعه (در احکام فقه و منظوم)، الرائض فى الفرائض (منظوم)، عقد الجواهر فى الاشیاء و النظائر (منظوم)، اللؤلؤة (منظوم و ناتمام) و، عدة الناسک فى قضاء المناسک (منظوم).

3. در اصول دین: الدر الثمین فى اصول الدین (منظوم)، الخریدة العذراء فى العقیدة الغراء (منظوم) و، الدرج.

4. در منطق: حلّ الإشکال فى عقد الأشکال و البغیه.

5. در ادبیات عرب: الإکلیلِ التاجى فى العروض، قرة عین الخلیل فى شرح النطم الجلیل، شرح قصیدة صدرالدین الساوى، مختصر الإیضاح، حروف المعجم و مختصر اسرار العربیه.

از آثار مذکور، برخى به جاى مانده که بعضى به چاپ رسیده و بعضى دیگر خطى است.

آثار چاپى

1. الرجال: این کتاب یک بار در سال 1383هـ .ق. به کوشش سید جلال الدین محدث اُرْمَوى در تهران و بار دیگر در سال 1392 هـ .ق. به کوشش سید محمدصادق بحرالعلوم در نجف به چاپ رسیده است.

2. اُرجوزة فى الکلام: منظومه اى است زیبا در 145 بیت، با الفاظى موجز درباره عقاید کلامى شیعه.

3. عقد الجواهر فى الاشباه و النظائر: در نسخه چاپى، «جواهر الکلام فى الاشباه و النظائر» نامیده شده است. این ارجوزه با 1309 بیت در 10 ذى قعده 700هـ .ق. در کاظمین سروده شده است.

4. المنهج القویم فى تسلیم التقدیم: ارجوزه اى است با 201 بیت، مشتمل بر داستانى از مباحثه هاى مربوط به «شایسته ترین خلیفه پس از پیامبر»، که در مجلسى از مجالس علماى مذاهب مختلف در شهر بغداد انجام گرفته است. ابیاتى از این ارجوزه خواهد آمد.

آثار خطى

1. التحفته السعدیه: نسخه اى از آن، در کتابخانه موزه بغداد وجود دارد.

2. تحصیل المنافع: نسخه اى از آن، در کتابخانه سید محمدعلى روضاتى در اصفهان است.

3. الجوهرة فى نظم التبصره: دو نسخه از آن در کتابخانه آیت الله مرعشى موجود است.

4. المقتصر من المختصر: نسخه اى از آن در کتابخانه مجلس موجود است.

همچنین به گفته افندى سید حسین مجتهد عاملى، رساله اى مشتمل بر روایاتى از ائمه به ابن داوود نسبت داده و از آن در کتابش (دفع المناواة عن التفضیل و المساواة) نقل کرده است».^([23])

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه