دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عبادت و بندگی

No image
عبادت و بندگی

  عبادت يعنى گردن نهادن به همه خواسته‌هاى حق چه در زمينه‌هاى مادى و چه در زمينه‌هاى معنوى. عبادت يعنى خالصانه و فروتنانه به اجراى فرمان‌هاى حضرت خالق همت گماشتن. عبادت يعنى طلب مال حلال و پاك و هزينه كردن آن برای معيشت خود و زن و فرزند. عبادت يعنى پرداختن خمس منافع و سودهایى كه از كسب و كار و معدن و غنيمت به دست مي‌آيد. عبادت يعنى پرداخت زكات به آنچه زكات تعلق مي‌گيرد. عبادت يعنى صله رحم، كمك به سائل و محروم، رفع مشكلات خويشان و مردم و انفاق و صدقه، و انجام هركار خير و مثبت. عبادت يعنى پيراستن رذائل از قلب و روح و آراستن باطن به حسنات اخلاقى و حالات ملكوتى. عبادت يعنى يادخدا در هرحال، و انصاف دادن به مردم، و مواسات با برادران دينى، و يارى رساندن به مظلوم و ناتوان. عبادت يعنى طلب علم و دانش و فضل و فضيلت و شرافت و كرامت و حركت در صراط مستقيم براى رسيدن به قرب حضرت حق. عبادت يعنى جهاد با مال و جان براى حفظ اسلام و دفع خطرات از مردم كشور و نگاهبانى از مرزهاى اسلام و مملكت. عبادت يعنى اتحاد و وحدت با يكديگر در سايه قرآن و اهل‌بيت. عبادت يعنى تبليغ دين و نشر معارف الهى و ابلاغ پيام‌هاى حضرت حق به زن و فرزند و ديگر مردم. عبادت يعنى امربه معروف و نهى از منكر، و دفع ستم از ستمديده، و حل مشكلات جامعه و عيادت بيمار و رعايت حال يتيم، و دادن قرض‌الحسنه به نيازمند. عبادت يعنى قرائت قرآن، معرفت به قرآن، عمل به قرآن، ابلاغ قرآن. عبادت يعنى اداى نماز واجب، شركت در جماعت، رعايت آداب ظاهرى و باطنى نماز. عبادت يعنى روزه ماه رمضان، حفظ حرمت ماه مبارك و مراعات آداب باطنى روزه و آداب ظاهرى صوم. عبادت يعنى حج خانه خدا با حفظ شرايط زيارت، و تزكيه نفس در مسير حج و زمان حج. در هرصورت لفظ عبادت شامل همه خواسته‌هاى حق نسبت به خودش و نسبت به خلق اوست، چرا كه حضرت حق در فرمان‌هايش به رعايت حق انسان‌ها در همه زمينه‌ها و حتى رعايت حق حيوانات و هر جاندارى فرمان داده، و فرمان‌برى از او نسبت به مخلوقاتش در حقيقت عبادت و بندگى نسبت به حضرت اوست. مقام عبادت بالاترين و برترين مقام است، و همه فيوضات ويژه حق در دنيا و آخرت فقط از اين ناحيه به انسان مي‌رسد.

 برترين مقام‌

از آيات كتاب خدا و روايات اهل‌بيت و معارف الهيه استفاده مي‌شود كه برترين مقام براى انسان در پيشگاه حضرت حق، و در دنيا و آخرت مقام بندگى و عبوديت است. انسانى كه با همه وجود تسليم فرمان‌هاى خداست، و تمام حركات و سكناتش هماهنگ با خواسته‌هاى الهى است و دراين راه از پاكى جان و خلوص نيت، و بلندى همت برخوردار است و نمي‌گذارد و نمي‌خواهد لحظه‌اى از عمرش هزينه شيطان و هواى نفس شود و همواره در تمام امورش در مقام جلب خشنودى حضرت حق است، در گردونه عبادت و بندگى قرار دارد و به يقين برترين انسان است. شاخص ارزش در محضر حضرت دوست بندگى اوست، هرچند بندگى انسان به پيشگاه پروردگار بيشتر، مقامش برتر و والاتر است. حضرت حق در قرآن مجيد پيامبران و اوليایش را در نهايت با مقام بندگى ستوده است، و در جاي‌جاى قرآن مجيد از قول آنان نقل مي‌كند كه به امت‌ها مي‌گفتند ما را فرمان رسيده كه جز خدا را نپرستيم. «قُلْ إِنّما أُمِرْتُ أنْ أعْبُد‌الله و لا أُشْرِك بِهِ» «1» اى رسول من، به مردم بگو جز اين نيست كه من فرمان يافته‌ام خدا را بندگى كنم و به او شرك نورزم. «إِنّما أُمِرْتُ أنْ أعْبُد ربّ هذِهِ الْبلْدةِ الّذِي حرّمها و لهُ كُلُّ شيْ‌ءٍ و أُمِرْتُ أنْ أكُون مِن الْمُسْلِمِين» «2»من فقط فرمان يافته‌ام كه پروردگار اين شهر را كه آن را بسيار محترم شمرده و همه‌چيز در سيطره مالكيت اوست بپرستم و امر شده‌ام از تسليم‌شدگان به حضرت او باشم. «قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أنْ أعْبُد‌الله مُخْلِصاً لهُ الدِّين» «3»بگو من مامورم كه خدا را درحالى كه ايمان و عبادت را براى او خالص مي‌نمايم بپرستم. «فوجدا عبْداً مِنْ عِبادِنا آتيْناهُ رحْمةً مِنْ عِنْدِنا» «4»پس موسى و همراهش بنده‌اى از بندگان ما را يافتند كه او را از نزد خود رحمتى عطا كرديم. «إِنّهُ مِنْ عِبادِنا الْمُومِنِين» «5» به يقين نوح از بندگان مومن ما بود. «إِنّا وجدْناهُ صابِراً نِعْم الْعبْدُ إِنّهُ أوّابٌ» «6» بي‌ترديد، ايوب را شكيبا يافتيم چه نيكو بنده‌اى! يقيناً بسيار رجوع‌كننده به سوى ما بود. «و اذْكُرْ عِبادنا إِبْراهِيم و إِسْحاق و يعْقُوب أُولِي الْأيْدِي و الْأبْصارِ» «7» و بندگان ما ابراهيم و اسحاق و يعقوب را به يادآر كه داراى قدرت و بصيرت بودند.«سُبْحان الّذِي أسْرى‌ بِعبْدِهِ ليْلًا مِن الْمسْجِدِ الْحرامِ. » «8»منزه و پاك است خدائى كه شبى بنده‌اش را از مسجدالحرام... تمام مسلمانان و مؤمنان در شبانه‌روز در تشهدهاى نمازهاى واجب و مستحب پيامبر بزرگوار اسلام را به عبوديت و بندگى مي‌ستايند: «و اشهد ان محمداً عبده: »و گواهى مي‌دهم كه محمد بنده خداست.

 

پی‌نوشت‌ها:

 (1) - رعد، آيه 36.

(2) - نمل، آيه 91.

(3) - زمر، آيه 11.

(4) - كهف، آيه 65.

(5)- صافات، آيه 81.

(6) - ص، آيه 44.

(7) - ص، آيه 45.

(8) - اسرا، آيه 1.

مقاله

نویسنده استاد حسین انصاریان
جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

دیدگاه نهج البلاغه درباره نماز

دیدگاه نهج البلاغه درباره نماز

درباره نماز چنين سفارش مى كند: گناهان را از گردن ها باز مى كند، همان گونه كه مهارها از گردن حيوانات باز مى شود. رسول خدا صلى الله عليه و آله نماز را به چشمه آب گرم تشبيه فرموده است كه مقابل در خانه مردى در جريان باشد و آن مرد در هر روز و شب پنج مرتبه در آن شست و شو نمايد (با اين شست و شوى مكرر چه كثافت و چركى در بدن او باقى خواهد ماند؟
روزه داری در آئینه نهج البلاغه

روزه داری در آئینه نهج البلاغه

حرس الله عباده المؤ منين بالصلوات و الزكوات، و مجاهده الصيام فى الايام المفروضات، تسكينا لا طرافهم، و تخشيعا لابصارهم، و تذليلا لنفوسهم خداوند متعال بندگان را ايمان خود را از فريبكارى هاى شيطان محفوظ و مصون مى دارد، به وسيله نمازها و زكات دادن و تحمل مشقت به وسيله روزه گرفتن در روزهاى مقرر (رمضان مبارك) و براى ايجاد آرامش در اعضاى آنان و براى خاشع نمودن چشمان و رام كردن نفس ها.
دیدگاه امام علی علیه السلام درباره روزه

دیدگاه امام علی علیه السلام درباره روزه

كم من صائم ليس له من صيامه اءلا الجوع و الظما، و كم من قائم ليس له من قيامه الا السهر و العناء، حبذا نوم الاكياس و افطارهم بسا روزه دارى كه از روزه اش جز گرسنگى و تشنگى نصيبى نيابد، و بسا شب زنده دارى كه از عبادت شبانه اش جز رنج و بى خوابى بهره اى نبرد، خوشا خواب زيركان (عارف) و روزه خوارى آنان!
دوستى و دشمنى

دوستى و دشمنى

اءصدقاوك ثلاتة و اءعداوك ثلاثة، فاءصدقاوك: صديقك، و صديق صديقك، و عدو عدوك. و اءعداوك: عدوك، و عدو صديقك، و صديق عدوك دوستان تو سه دسته اند و دشمنانت نيز سه دسته اند، اما دوستانت عبارت اند از: دوستت، دوست دوستت، دشمن دشمنت؛ اما دشمنانت؛ دشمن تو، دشمن دوستت و دوست دشمن تو.
No image

حج در سخنان امیر المومنین علیه السلام

الكعبة جعله سبحانه و تعالى للاسلام علما، و للعائذين حرما، فرض ‍ حقه، و اءوجب حجه، و كتب عليكم و فادته فقال سبحانه: و لله على الناس ‍ حج البيت من استطاع اليه سبيلا، و من كفر فاءن الله غنى عن العالمين خداوند سبحان كعبه را نشانى براى اسلام و حرم امنى براى پناه آورندگان به آن قرار داد. حج و اداى حق آن را واجب گرداند و همه را به زيارت آن فراخواند و فرمود: بر هر كسى كه بتواند، زيارت (كعبه واجب ) است و آن كس كه كفر ورزد، خداوند از همه جهانيان بى نياز است.

پر بازدیدترین ها

جهاد در راه خدا

جهاد در راه خدا

هر كه در بستر خود بميرد، در حالى كه به حق پروردگار خود و حق رسول او و اهل بيت رسولش معرفت داشته باشد، شهيد مرده است و اجرش با خداست و سزاوار پاداش كردار نيكويى است كه (انجام آن را) در نيت داشته است و اين نيت جاى شمشير كشيدن او را مى گيرد.
No image

حج در سخنان امیر المومنین علیه السلام

الكعبة جعله سبحانه و تعالى للاسلام علما، و للعائذين حرما، فرض ‍ حقه، و اءوجب حجه، و كتب عليكم و فادته فقال سبحانه: و لله على الناس ‍ حج البيت من استطاع اليه سبيلا، و من كفر فاءن الله غنى عن العالمين خداوند سبحان كعبه را نشانى براى اسلام و حرم امنى براى پناه آورندگان به آن قرار داد. حج و اداى حق آن را واجب گرداند و همه را به زيارت آن فراخواند و فرمود: بر هر كسى كه بتواند، زيارت (كعبه واجب ) است و آن كس كه كفر ورزد، خداوند از همه جهانيان بى نياز است.
دوستى و دشمنى

دوستى و دشمنى

اءصدقاوك ثلاتة و اءعداوك ثلاثة، فاءصدقاوك: صديقك، و صديق صديقك، و عدو عدوك. و اءعداوك: عدوك، و عدو صديقك، و صديق عدوك دوستان تو سه دسته اند و دشمنانت نيز سه دسته اند، اما دوستانت عبارت اند از: دوستت، دوست دوستت، دشمن دشمنت؛ اما دشمنانت؛ دشمن تو، دشمن دوستت و دوست دشمن تو.
دیدگاه نهج البلاغه درباره نماز

دیدگاه نهج البلاغه درباره نماز

درباره نماز چنين سفارش مى كند: گناهان را از گردن ها باز مى كند، همان گونه كه مهارها از گردن حيوانات باز مى شود. رسول خدا صلى الله عليه و آله نماز را به چشمه آب گرم تشبيه فرموده است كه مقابل در خانه مردى در جريان باشد و آن مرد در هر روز و شب پنج مرتبه در آن شست و شو نمايد (با اين شست و شوى مكرر چه كثافت و چركى در بدن او باقى خواهد ماند؟
دیدگاه امام علی علیه السلام درباره روزه

دیدگاه امام علی علیه السلام درباره روزه

كم من صائم ليس له من صيامه اءلا الجوع و الظما، و كم من قائم ليس له من قيامه الا السهر و العناء، حبذا نوم الاكياس و افطارهم بسا روزه دارى كه از روزه اش جز گرسنگى و تشنگى نصيبى نيابد، و بسا شب زنده دارى كه از عبادت شبانه اش جز رنج و بى خوابى بهره اى نبرد، خوشا خواب زيركان (عارف) و روزه خوارى آنان!
Powered by TayaCMS