آثار تفاوت و گسست نسلی

1- تفاوت درآرمان ها و اهداف دو نسل.

2- تفاوت در الگويابی و گروه های مرجع.

3- تفاوت در مفاهيم و اصطلاحات روزمره دو نسل.

4- تفاوت در ظاهر، پوشش و نوع سخن گفتن در ميان دو نسل.

5- تفاوت در سبک زندگی.

نکته کليدی در اينجا اين است که اگر اين تفاوت ها به حد آسيب و بحران برسد که موجب گسست نسلی و انفکاک ارزشی و فرهنگی شود، خطرناک است و موجب مسخ هويت ارزشی و هنجاری نسل گذشته خواهد شد. بنابراين در اينجا ديگر تفاوت نسلی نداريم بلکه گسست نسلی داريم.

مفهوم گسست نسلی

اما در تعريف شکاف يا گسست ميان نسل ها گفته اند؛ شکاف نسل ها مفهومی است که اختلاف فاحش روانی، اجتماعی، فرهنگی و تفاوت معنا دار در بينش و آگاهی، باورها، تصورات، انتظارات، جهت گيری های ارزشی و الگوهای رفتاری ميان دو نسل همزمان در يک جامعه را مورد توجه قرار دهد. به عبارت ديگر، فاصله نسلی به اقتضائات مهم و شکاف در تجربه، ارزش‌ها و هنجارهای بين دو نسل، يعنی والدين و فرزندان آنها و يا به طور کلی، به اختلاف و شکاف فرهنگی قابل توجه بين دو نسل تفسير می شود. هرچه شکاف و يا فاصله عميق تر و وسيع‌تر باشد، امکان فهم و درک هر نسل از نسل ديگر مشکل تر و بيگانگی آنها نسبت به هم بيشتر می‌گردد. بنابراين دور شدن تدريجی دو يا سه نسل پياپی از يکديگر از حيث جغرافيايی، عاطفی، فکری و ارزشی، وضعيت جديدی را ايجاد می کند که اصطلاحاً «گسست نسل ها» ناميده می‌شود. در اين وضعيت، غالباً نوجوانان و جوانان می کوشند تا آخرين پيوندهای وابستگی خود را از والدين و نسل قبلی خود بگسلند و اغلب در اين راه به هويت های جديد ارزشی و هنجاری روی می آورند. نکته کليدی در اينجا اين است که هر چقدر در يک جامعه، تغييرات اجتماعی سريع تر، وسيع تر و عميق تر روی دهد، فاصله ميان دو نسل (والدين و فرزندان) بيشتر شده و اختلافات و مسايل متضاد ارزشی و هنجاری بيشتری ميان آنان شکل خواهد گرفت. در اين شرايط نسل جديد برای تأمين نيازهای گوناگون خود، از جمله به دست آوردن دانش، اطلاعات، سبک زندگی، طرز تفکر و بينش، به راحتی نمی تواند نسل قبل خود را الگو قرار دهد، و از آنان در زمينه های فوق تبعيت کند و نياز به الگوهای جديدی خارج از خانواده دارد. اين مهم در شرايط کنونی که تحولات و سرعت رشد اطلاعات و تکنولوژی ها آنقدر زياد شده که حتی دو فرزند با فاصله سنی کم نيز کاملاً با يکديگر متفاوت هستند به وضوح ديده می شود. صاحب نظران معتقدند که قبل از عصر تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات و گردش سريع علمی معمولاً به طور ميانگين فاصله يک نسل 25 تا 30 سال بود اما امروزه با توجه به شرايط و مقتضيات موجود فاصله نسل ها به کمتر از 5 سال کاهش پيدا کرده است. زمانی تفاوت نسل ها به گسست نسل ها تبديل نمی شود که جامعه انسجام ارزشی و هنجاری خود را حفظ کرده و بزرگ تر ها بتوانند روابط خود را با آموزش، تربيت و هدايت صحيح به کوچک ترها تعميق بخشند و هويت ارزشی و هنجاری خود را به نسل بعدی منتقل نمايند.

روزنامه كيهان، شماره 21581 به تاريخ 19/12/95، صفحه 6 (معارف)