دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

رعايت «اخلاق خانوادگي»

No image
رعايت «اخلاق خانوادگي»

چه بسيار زنان و مرداني كه بيرون از محيط خانه بشاش، اهل انصاف و مدارا، خوش گفتار و خوش‌رفتار، اما در محيط خانه نسبت به اعضاي خانواده عبوس، طلبكار، بدرفتار و بد گفتارند. در باب اخلاق خانوادگي و جايگاه مكارم اخلاقي در خانواده روايات زيادي از معصومين (ع) نقل شده كه از آن جمله بيان حضرت رسول اكرم (ص) در توصيف رفتار با خانواده است كه فرمودند: همانا بهترين شما كسي است كه با خانواده‌اش رفتار بهتري داشته باشد و من بهترين شما نسبت به خانواده‌ام هستم. اميرمؤمنان علي (ع) نيز در اهميت اين امر مي‌فرمايند: اهل و عيالت را به كسب مكارم و فضايل اخلاقي امر نما!

تعريف «اخلاق خانوادگي»

«اخلاق خانوادگي» به معناي شناخت حقوق اعضاي خانواده و رعايت كردن اين حقوق است. «اخلاق خانوادگي» به معناي همكاري و همياري براي ايجاد كانوني سرشار از ادب و اخلاق اسلامي‌ است. در محضر پيامبر از عبادت‌هاي زني بسيار تعريف كردند كه روزها را روزه مي‌گيرد و شب‌ها را به قيام و شب زنده‌داري مي‌گذراند. در انتها گفتند: «البته او بداخلاق است و اطرافيان و همسايگانش را با زبانش مي‌آزارد»، پيامبر(ص) بي‌درنگ فرمودند: هيچ خوبي و خيري در او نيست، او اهل آتش است. محبوب‌ترين كانون در نزد خداوند، كانون خانواده است و استواري بنيان‌هاي اين كانون وابسته به رعايت «اخلاق خانوادگي» است.

معيار خير و خوبي

ميزان خوبي يا بدي هر فرد در عرصه «اخلاق خانوادگي» و در چگونگي گفتار و رفتار او با خانواده‌اش محك مي‌خورد؛ چنانچه پيامبر(ص) معيار سنجش خوبي هر فرد را خوش‌ اخلاقي و خوش‌رفتاري او با خانواده‌اش معرفي فرموده‌اند: آگاه باشيد بهترين شما كسي است كه نسبت به خانواده‌اش اخلاق بهتري داشته باشد. اگر مي‌خواهيد بدانيد هر انساني تا چه حد خوب و شايسته است به منش او با خانواده‌اش بنگريد و اخلاق خانوادگي او را محك بزنيد. بداخلاقي در خانه و خانواده نه ‌تنها نشانه شايستگي و اقتدار نيست، بلكه نشانه‌اي از حقارت و خباثت و خودخواهي آدمي ‌است كه او را از دايره خير و خوبي به ‌طور مطلق خارج مي‌گرداند. بداخلاقي در محيط خانه، زندگاني را در كام ديگر اعضاي خانواده تلخ و ناگوار مي گرداند، باعث دوري و فرار اهل خانه از محيط گرم خانواده مي‌گردد و راه موفقيت‌هاي مادي و معنوي خانواده را مسدود مي‌كند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

مشتركات قرآن و نهج البلاغهʁ)

مشتركات قرآن و نهج البلاغه(1)

«فترت»در لغت به معني انقطاع و سستي در كار است و در آية شريفه به اتّفاق جميع مفسّرين مراد انقطاع وحي و فاصله يي است كه بين آمدن پيغمبران حاصل مي شود و در اينجا مقصود فاصله يي است كه بين حضرت عيسي و پيغمبر خاتم (صلّي الله عليه و آله) رخ داد كه حدود 600 سال بوده است و ذكر اين مطلب در آيه براي امتنان و اتمام حجّت خداوند بر بندگان است تا نگويند چرا بعد از اين مدت طولاني براي ما راهنما و پيغمبري نفرستادي. چنانكه اين معني از ذيل آيه شريفه و خطبة مباركه نيز ظاهر مي گردد.
قرآن درآيينه نهج البلاغه

قرآن درآيينه نهج البلاغه

حضرت على(عليه السلام) در نهج البلاغه، بيش از بيست خطبه را به معرفى قرآن و جايگاه آن اختصاص داده است و گاه بيش از نصف خطبه به تبيين جايگاه قرآن و نقش آن در زندگى مسلمانان و وظيفه آنان در مقابل اين كتاب آسمانى اختصاص يافته كه پرداختن به همه آن ها مجالى ديگر مى طلبد.
قرآن در نهج البلاغه

قرآن در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علی علیه السلام در خطبه ای از نهج البلاغه در توصیف این کتاب آسمانی چنین می فرماید: «قرآن نوری است که خاموشی ندارد، چراغی است که درخشندگی آن زوال نپذیرد، دریایی است که ژرفای آن درک نشود، راهی است که رونده آن گمراه نگردد.
قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

آنچه كه علي (ع) در توصيف جايگاه قرآن بيان داشته اند و تبيين و تفسيري كه از ابعاد كتاب آسماني به دست دادهاند؛ فراتر از آن است كه در اين سطور بگنجد. «تنها در نهج البلاغه آن حضرت (ع) 96 بار كلمة قرآن، كتاب الله، كتاب ربكم و امثال آن تكرار شده است»
جامعیت و جاودانگى قرآن كریم در نهج البلاغه

جامعیت و جاودانگى قرآن كریم در نهج البلاغه

بسیارى از مخالفان قرآن كوشیده اند چنین شبهه افكنى كنند كه این كتاب آسمانى با دنیاى امروز كه عصر پیشرفت علوم و تكنولوژى است، متناسب نیست ؛ بلكه فقط اعجاز عصر پیامبر ختمى مرتبت صلى الله علیه وآله است و صرفا براى زمان ایشان شمولیت داشته است و اكنون همانند كتاب مقدس انجیل صرفا براى استفاده فردى قابلیت دارد.

پر بازدیدترین ها

قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

آنچه كه علي (ع) در توصيف جايگاه قرآن بيان داشته اند و تبيين و تفسيري كه از ابعاد كتاب آسماني به دست دادهاند؛ فراتر از آن است كه در اين سطور بگنجد. «تنها در نهج البلاغه آن حضرت (ع) 96 بار كلمة قرآن، كتاب الله، كتاب ربكم و امثال آن تكرار شده است»
اهمیت تاریخ از دیدگاه قرآن و نهج‏ البلاغه

اهمیت تاریخ از دیدگاه قرآن و نهج‏ البلاغه

قرآن پيروان خود را به مطالعه تاريخ گذشتگان فرامى‏ خواند و با تكرار و تأكيد زياد به پيروانش دستورمى ‏دهد به سير و سفر بپردازند و از نزديك نشانه ‏هاى تاريخى را مشاهده نمايند تا انديشه آنها بارور شود و سطح فكر و فرهنگشان ارتقا يابد.
بررسي‌ نظام‌ فاعلي‌ قرآن‌ در نهج‌البلاغه‌

بررسي‌ نظام‌ فاعلي‌ قرآن‌ در نهج‌البلاغه‌

بهترين‌ وجه‌ معقول‌ آفرينش‌ جهان‌، همانا تجلّي‌ است‌؛ كه‌ از ظريف‌ترين‌ تعبيرهاي‌ قرآني‌ و روايي‌ است‌، چنان‌كه‌ در آية‌ «فلما تجلي‌ ربه‌ للجبل‌ جعله‌ دكّا وخرّ موسي‌ صعقا» آمده‌ است‌. و در جريان‌ معاد هم‌، تلويحاً به‌ آن‌ اشاره‌ شده‌است‌؛ زيرا، خداوند در آية‌ «قل‌ اءنما علمها عند ربّي‌ لايُجَليها لوقتها الا هو»، تجلية‌ساعت‌ و قيامت‌ را به‌ خود اِسناد داده‌ است‌ و چون‌ در قيامت‌ كبرا و حشر اكبر،تمام‌ اشخاص‌ و اشيا به‌ عنوان‌ مبدأ قابلي‌ حضور و ظهور دارند نه‌ به‌ عنوان‌مبدأ فاعلي‌ ـ زيرا همة‌ آن‌ها، تحت‌ قهر حاكم‌اند ـ بنابراين‌، تنها عامل‌ تجلّي‌قيامت‌، ظهور خود خداوندِ متجلّي‌ خواهد بود.
اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم ʃ)

اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم (3)

ايجاز "حذف" آن است كه كلماتي را در كلام به واسطة وجود قرينه حذف كنند؛ مثل: «جاهدوا في الله حقّ جهاده» (حج: 78)؛ يعني في سبيل الله. آنچه مطلوب نظر بلغا و ادباست، ايجاز قصر است كه به واسطة رعايت آن، مراتب بلاغت تفاوت مي كند، و هر كس بيشتر اين نوع ايجاز را رعايت كند، بليغ تر و عظمت كلام او بيشتر خواهد بود. در آيات قرآن، ايجاز قصر بسيار است؛ از جمله: «الا له الخلق و الامر» (اعراف: 54) - «و اعّدو لهم ما استطعتم من قوّه» (انفال: 60).
اقتباس های قرآنی در نهج البلاغه

اقتباس های قرآنی در نهج البلاغه

پيوند ناگسستني و همه سويه نهج البلاغه با قرآن کريم، از مسائل حائز اهميت است. يکي از مظاهر اين پيوند، اقتباس هاي قرآني نهج البلاغه است. اهميت بررسي اين اقتباس ها به چند امر باز می گردد: نخست، گونا‌گوني اقتباس هاي قرآني است. دوم، کارکردهاي متفاوت اين اقتباس ها.در اين نوشتار می ‌کوشيم با رويکردي تحليلي اين اقتباس ها را بررسي کنيم. گونه هاي اقتباس قرآني نهج البلاغه عبارت است از: اقتباس کامل، جزئي، متغير، اشاره اي و نهايتاً استنباطي.
Powered by TayaCMS