شرح حال اصحاب پیامبر (ص)

سلام ودرود خداوند بر آخرین فرستاده الهی، خاتم پیامبران حضرت محمد‌بن‌عبدالله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) آن پیام آور رحمت ومهربانی که به همه انسانها درس کرامت وبزرگواری آموخت و بی شک امروز جهانِ انسانیت مدیون تلاش آسمانی و کوشش بی وقفه آن حضرت ویاران خستگی ناپذیر اوست .
گاه بر شیعیان ایراد گرفته می شود که در زمینه صحابه رسول خدا (صلی‌الله‌علی‌‌وآله) کاری انجام نداده اند وبیشتر کتابهایی که در این زمینه نوشته شده است از اهل سنت است واز سوی دیگر آثار نگاشته شده نیز به زبان عربی و به صورت تک‌نگاری است. از این رو جای خالی کتابی منسجم که شرح حال تمامی صحابه را در بر گیرد احساس می شد.
لذا پژوهشکده باقرالعلوم (علیه السلام ) تصمیم گرفت تا در زمینه صحابه کاری انجام دهد به همین دلیل بخشی با عنوان گلشن اصحاب النبی ( صلی الله علیه وآله) راه اندازی شد.
برای شروع کار تصمیم گرفته شد اثر مرحوم عالمی دامغانی با عنوان «پیغمبر و یاران او» از ورثه آن مرحوم خریداری و احیاء گردد که این کار خوشبختانه در اسرع وقت صورت گرفت و این کتاب که بر اساس حروف الفبا تدوین شده و به بررسی زندگی 266نفر از صحابه پرداخته است صرف نظر از ایراداتی که دارد هم اکنون به عنوان متن اصلی در تک تک پرونده ها لحاظ می شود.
ارکان این واحد علمی عبارت است از:
1- تشکیل پرونده علمی
2- استاد ناظر
3- محققین
4- ویراستاری
1- بخش پرونده علمی: اساس و زیر بنای کار گلشن بر این بخش استوار است زیرا این بخش باید منابع و مواد خام جهت نگارش را که مهمترین بخش یک تحقیق علمی است ، تهیه نماید.
این کار عظیم علمی به چند صورت انجام گرفته است :
الف : تهیه منابع اعم از کتاب و نرم افزارهای مورد نیاز
ب: اینترنت
ج: بهره گیری از مخزن کتابخانه و گروه حدیث پژوهشکده
بدین صورت برای هر یک از صحابه مورد نظر پرونده علمی تشکیل داده می‌شود که هر پرونده از متن اصلی ومنابع تشکیل شده است .
متن اصلی: کتاب پیغمبر و یاران او
منابع: در این قسمت به متن اصلی پرونده بیش از 200مورد از منابع طراز اول تاریخی اضافه می شود.سپس پرونده در اختیار محققین قرارگرفته تا محقق محترم ضمن مطالعه منابع ضمیمه شده مطالب جدید را به متن اصلی بیفزاید و آدرس مطالب ذکر شده توسط آن مرحوم را اصلاح وبه یکسان سازی متن بپردازد.
2- استاد ارزیاب : چنین کار تاریخی نیاز به دقت خاصی دارد و این کار از کسی بر می آید که در این زمینه تخصص لازم را داشته باشد. این کار پر زحمت نیز به استاد گرانقدر حضرت حجه الاسلام والمسلمین محمد هادی یوسفی غروی (مد ظله العالی ) که از اساتید به نام حوزه ودانشگاه هستند سپرده شد. استاد یوسفی غروی کتب متعددی را به رشته تحریر در آورده اند که اثر معروف ایشان در زمینه تاریخ اسلام با نام موسوعه التاریخ الاسلامی فعلا در پنج جلد و به زبان عربی به چاپ رسیده، می‌باشد که امروزه اکثر محققین به عنوان یکی از منابع و مصادر از آن استفاده می نمایند.
هر پرونده پس از تکمیل توسط محققین در اختیار ایشان قرار می گیرد تا هم ازلحاظ سیر تاریخی وهم از لحاظ منابع وهم از لحاظ محتوای کار مورد بررسی قرار گیرد .
3- محققین : زحمت اصلی کار بر دوش محقق است که با مطالعه منابع جدید اضافه شده و متن اصلی آن را به صورت دقیق و علمی تدوین و تکمیل نماید که در این راستا نیازمند به افراد متخصص دراین زمینه بودیم. تاکنون بیش از 25نفر از محققین با این بخش همکاری می نمایند .
قابل ذکر است جذب وگزینش محقق بر اساس تخصص شخص است. افرادی که دارای تحصیلات ارشد تاریخ یا سطح 3 حوزوی هستند به شرط دارا بودن توان علمی گزینش می‌شوند.
در همین راستا از کسانی که حائز شرایط هستند دعوت به عمل می آید تا در این زمینه ما را یاری رسانند.
4- ویراستاری : از آنجایی که محقق محترم متنی را به متن اصلی اضافه می نماید، متن دو گانه به نظر می رسدکه نیاز به ویرایش دارد که این کار نیز توسط یکی از اساتید دانشگاه صورت می گیرد .
اهداف اصلی :
الف – منبعی قابل اعتماد و متقن برای پژوهشگران
ب – معرفی اصحاب از دیدگاه محققین شیعه به جهان اسلام
ج – ارائه الگوهای مناسب به جامعه
د – آشنا شدن عموم جامعه تحصیل کرده با شرح حال اصحاب پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) اهداف فرعی :
الف – معرفی یاران پیامبر به مردم و خصوصا نسل جوان
ب – احیاء آثار گذشته و تدوین آنها با قلم امروزی
مخاطبین طرح :
الف – طلاب علوم دینی
ب – دانشجویان ( خصوصا رشته تاریخ اسلام )
ج – علاقمندان به زندگی پیامبر(صلی الله علیه وآله ) و یارانش
شیوه انتخاب اصحاب :
الف – کسانی که نسبت به شیعه و اهل بیت ( علیهم السلام ) نگرش مثبت دارند.
ب – داری شرح حال قابل اعتناء هستند ( به غیر از ویژگی های شخصی)
شیوه تدون مطالب :
به طور انبوه با محققان بسیار که هریک اصحاب خاصی را بر عهده گرفته و با مدیریت واحد جهت هماهنگی و قلم یکسان
محدوده انجام کار : با توجه به کارهای انجام شده در موردصحابه بنا بر این است که بیش از یکصد نفر از صحابه را به تعدادی که مرحوم عالمی دامغانی ذکر کرده‌اند بیفزاییم تا انشاءالله شرح حال 400صحابه را ذکر کرده باشیم و نتیجه کار در 6 مجلد و یک لوح فشرده عرضه خواهد شد .
لازم به ذکرست از مجموعه حاضر، حروف الف تقریبا در مرحله نهایی شدن است و امید است در پایان سال 1386 برای چاپ آماده شود. البته قراراست این اثر به زبان عربی ترجمه شده و در اختیار علاقمندان قرار گیرد . امیدواریم این تلاش اندک مرضی خدا ورسول اعظم اسلام (صلی اله علیه وآله ) قرارگیرد .

مطلب مکمل

کتاب فرهنگنامه تاريخ زندگی پيامبر اعظم(ص)

کتاب فرهنگ‎ نامه جامع تاریخی زندگی و سیره ی آخرین فرستاده‎ی الهی در قالبی جدید راستای آشنایی عموم افراد جامعه با مباحث تاریخی توسط بخش تاریخ فرهنگ نامه علوم انسانی و اسلامی پژوهه تهیه شده است. 24 آبان 1393, 14:10

کتاب دایره المعارف صحابه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله - جلد اول

شامل زندگینامه 300 تن از اصحاب پیامبر گرامی اسلام می باشد. 15 فروردین 1397, 23:10

کتاب دایره المعارف صحابه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله - جلد دوم

شامل زندگینامه 300 تن از اصحاب پیامبر گرامی اسلام می باشد. 15 فروردین 1397, 23:10

کتاب دایره المعارف صحابه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله - جلد سوم

شامل زندگینامه 300 تن از اصحاب پیامبر گرامی اسلام می باشد. 15 فروردین 1397, 23:11

سلسله کتب موسوعه كلمات الرسول الاعظم (ص) ⠕ جلدي)

سلسله کتب موسوعه كلمات الرسول الاعظم (ص) (15 جلدي)

پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله) روح همه انبياء اولياء و شهدا بوده و جان اين جهان است. شريعت او كامل ترين و جامع ترين شريعت ها و در بردارندة همة جنبه هاي فردي و اجتماعي آنان مي باشد، از اين رو چون خود، اعظم رسولان است شريعت او نيز اعظم شرايع است و سيره هاي رفتاري و سلوك هاي فردي و اجتماعي او آيينة تمام نماي انبياي الهي است و سخنان او پيام رسان عظيم ترين مفاهيم الهي و راهنماي كمال و سعادت براي انسان ها است؛ فهم سخنانش انسان ها را از ظلمت ها جهل به نور هدايت مي كشاند و فرموده هايش با فطرت انسان ها هموار بوده و به دل و جان آنها روح عبوديت و ذكر حق القا مي كند. 15 فروردین 1397, 23:34

جدیدترین ها در این موضوع

مشتركات قرآن و نهج البلاغه(1)

«فترت»در لغت به معني انقطاع و سستي در كار است و در آية شريفه به اتّفاق جميع مفسّرين مراد انقطاع وحي و فاصله يي است كه بين آمدن پيغمبران حاصل مي شود و در اينجا مقصود فاصله يي است كه بين حضرت عيسي و پيغمبر خاتم (صلّي الله عليه و آله) رخ داد كه حدود 600 سال بوده است و ذكر اين مطلب در آيه براي امتنان و اتمام حجّت خداوند بر بندگان است تا نگويند چرا بعد از اين مدت طولاني براي ما راهنما و پيغمبري نفرستادي. چنانكه اين معني از ذيل آيه شريفه و خطبة مباركه نيز ظاهر مي گردد. 22 آبان 1395, 0:6

قرآن درآيينه نهج البلاغه

حضرت على(عليه السلام) در نهج البلاغه، بيش از بيست خطبه را به معرفى قرآن و جايگاه آن اختصاص داده است و گاه بيش از نصف خطبه به تبيين جايگاه قرآن و نقش آن در زندگى مسلمانان و وظيفه آنان در مقابل اين كتاب آسمانى اختصاص يافته كه پرداختن به همه آن ها مجالى ديگر مى طلبد. 21 آبان 1395, 23:34

قرآن در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علی علیه السلام در خطبه ای از نهج البلاغه در توصیف این کتاب آسمانی چنین می فرماید: «قرآن نوری است که خاموشی ندارد، چراغی است که درخشندگی آن زوال نپذیرد، دریایی است که ژرفای آن درک نشود، راهی است که رونده آن گمراه نگردد. 21 آبان 1395, 23:26

قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

آنچه كه علي (ع) در توصيف جايگاه قرآن بيان داشته اند و تبيين و تفسيري كه از ابعاد كتاب آسماني به دست دادهاند؛ فراتر از آن است كه در اين سطور بگنجد. «تنها در نهج البلاغه آن حضرت (ع) 96 بار كلمة قرآن، كتاب الله، كتاب ربكم و امثال آن تكرار شده است» 21 آبان 1395, 23:13

جامعیت و جاودانگى قرآن كریم در نهج البلاغه

بسیارى از مخالفان قرآن كوشیده اند چنین شبهه افكنى كنند كه این كتاب آسمانى با دنیاى امروز كه عصر پیشرفت علوم و تكنولوژى است، متناسب نیست ؛ بلكه فقط اعجاز عصر پیامبر ختمى مرتبت صلى الله علیه وآله است و صرفا براى زمان ایشان شمولیت داشته است و اكنون همانند كتاب مقدس انجیل صرفا براى استفاده فردى قابلیت دارد. 21 آبان 1395, 23:10

پر بازدیدترین ها

قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

اهمیت تاریخ از دیدگاه قرآن و نهج‏ البلاغه

قرآن پيروان خود را به مطالعه تاريخ گذشتگان فرامى‏ خواند و با تكرار و تأكيد زياد به پيروانش دستورمى ‏دهد به سير و سفر بپردازند و از نزديك نشانه ‏هاى تاريخى را مشاهده نمايند تا انديشه آنها بارور شود و سطح فكر و فرهنگشان ارتقا يابد. 21 آبان 1395, 22:31

اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم (1)

قرآن، يگانه معجزة ماندگار بشريت است كه بر زبان انسان عالم كون و مكان جاري گشت و قلبها را متحول و مجذوب خود ساخت و اعتراف دوست و دشمن را به اعجاز خود واداشت. پس از كلام وحي، تنها كلامي كه توانست مافوق كلام خلق و مادون كلام خالق قرار گيرد، كلام علي (ع) بود؛ كلامي كه اعجاب بزرگ ترين اديبان را برانگيخت و آنان را از همانند آوري عاجز و ناتوان ساخت، و اين به علّت اثرپذيري آن از وحي بود. هدف ما از اين بحث، آشنايي اجمالي با برخي از جنبه هاي اين اثرپذيري در كلام علي (ع) است و اينكه كلام او داراي چه خصوصياتي است كه ما آن را متاثّر از وحي مي دانيم. 16 آبان 1395, 13:5

اقتباس های قرآنی در نهج البلاغه

پيوند ناگسستني و همه سويه نهج البلاغه با قرآن کريم، از مسائل حائز اهميت است. يکي از مظاهر اين پيوند، اقتباس هاي قرآني نهج البلاغه است. اهميت بررسي اين اقتباس ها به چند امر باز می گردد: نخست، گونا‌گوني اقتباس هاي قرآني است. دوم، کارکردهاي متفاوت اين اقتباس ها.در اين نوشتار می ‌کوشيم با رويکردي تحليلي اين اقتباس ها را بررسي کنيم. گونه هاي اقتباس قرآني نهج البلاغه عبارت است از: اقتباس کامل، جزئي، متغير، اشاره اي و نهايتاً استنباطي. 21 آبان 1395, 22:22