تالیفات میرزا حسین نوری(محدث)

آثار ماندگار

فیض روح القدس ار باز مدد فرماید *** دیگران هم بکنند آنچه مسیحا مى کرد

«حافظ»

«هر کس با چشم باز و با در نظر گرفتن شرایط آن روزگار، به آثار خطیر نورى نظر کند، آثارى که در آنها دقّت و تحقیق موج مى زند، شک و تردید نخواهد کرد که او مؤیّد به روح القدس بود.»^([12])

آثار نورى با ملاحظه ترتیب در تاریخ تألیف، چنین است:

1 - مواقع النجوم، شجره نامه اى است در سلسله اجازات نوریان، و نخستین اثر او است که در 21 سالگى نوشته است.

2 - نفس الرحمن فى فضائل سیدنا سلمان، حدیثى است از حیات سلمان فارسى و فراتى است از فضایل جوشان او که در شهر کربلا به سال 1283ق تألیف لطیف آن تمام شده است.

3 - دارالسلام، در دو جلد، درباره خواب و تعبیر خواب و... است و جلد دوم در اخلاق و... است که به ترتیب الفبایى و کارساز نوشته شده، و در 1292ق، به زیر سایه آستان قدس عسکریین، در سرزمین سامرّا تألیف آن تکمیل شده است.

4 - فصل الخطاب... (تألیف : 1292 ق. در نجف، چاپ : 1298 ق.)

5 - معالم العبر (تألیف : 1296 ق. در شهر سامرّاء.)

6 - میزان السماء، (تألیف : 1299 ق. تهران.)

7 - کلمه طیّبه، (تألیف : 1301 ق. چاپ نخست : بمبئى 1352 ق، در 616 صفحه.)

8 - جنّة المأوى، (تألیف : 1302 ق) تصنیفى است در مقام مهدى (عج) و با سوز فراق حضرت یار - روحى فداه - .

9 - فیض القدسى، (تألیف : 1302 ق، سامرّاء) اولین کتاب مستند و معتبر در خصوص زندگانى علاّمه مجلسى. این کتاب چندى پیش به قلم مترجم معاصر حجت الاسلام سید جعفر نبوى به فارسى ترجمه و منتشر شد.

10 - بدر مشعسع، (تألیف : 1308 ق) در شرح حال فرزندان موسى مبرقع پسر امام جواد (علیه السلام) است که همراه با تقریظ و تأیید میرزاى بزرگ چاپ شد.

11 - کشف الاستار (1318 ق) پرتوى است از حُسن دل انگیز حضرت مهدى - روحى فداه -^([13])

12 - صحیفه ثانیه علویّه (1303ق)

13 - صحیفه رابعه سجادیّه

14 - سلامة المرصاد (1317ق)

15 - مستدرک مزار بحار

16 - حاشیه بر منتهى المقال

17 - ظلمات الهاویه در معایب معاویه و...

18 - نجم الثاقب (1303ق) پرانتشارترین کتاب محدث نورى.

19 - موالید الائمّه

20 - شاخه طوبى

21 - دیوان شعر محدّث نورى که با نام «مولودیّه» چاپ شده است.

22 - مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، بزرگترین اثر محدث نورى و معتبرترین مجموعه مفصل روایى که پس از وسائل الشیعه نوشته شده است و براستى مستدرک، مرجعى معتبر براى مجتهدان است و هیچ فقیهى از آن بى نیاز نیست.^([14])

23 - لؤلؤ و مرجان (1319ق) این کتاب که از سر اخلاص و درد دین نوشته شده نخستین کتاب مستقلّى است که در ردّ خرافات ساخته و پرداخته شده در ساحت مقدس حماسه عاشورا، سخن مى گوید و با صمیمیت و صداقت از مدّاحان و منبریانِ محترم مى خواهد که در این کار حساس و حیاتى، به هیچ وجه ارکان سه گانه راستگویى، درست گویى و اخلاص را فراموش نکنند و با فدا کردن علم و عقل در پاى عشقِ فرضى، آبروى همه را نبرند....

24 - تحیّة الزائر، از متون زیارتى است.

25 - تقریرات بحث استادش شیخ العراقین

26 - تقریرات درس استاد دیگرش میرزاى بزرگ

27 - اربعونیّات، همان که در حاشیه کلمه طیّبه چاپ شده است.

28 - اخبار حفظ القرآن

29 - رساله اى در شرح حال مولى ابى الحسن شریف عاملى فتونى که در 1276ق نوشته است.

30 - کشکول، گلستانى که گلبرگهاى گوناگونى را شامل مى شود.

31 - حواشى بر توضیح المقال حاج ملا على کنى که در آخر رجال ابى على چاپ شده است.

32 - رساله فارسى در جواب به شبهات فصل الخطاب و در ردّ تحریف قرآن مجید. تذکر این نکته ضرورى است که علاوه بر کتاب القرآن در ضمن مستدرک الوسائل، محدث نورى سه کتاب دیگر نیز در علوم قرآنى نوشته است و بى گمان با چشم پوشى از هرکدام از این چهار کتاب، قضاوت در حق نورى و او را متهّم به تحریف کردن، ناقص و ناروا خواهد بود.

33 - ترجمه جلد دوم دارالسلام به فارسى.

34 - اجوبة المسائل

35 - حواشى بر رجال ابى على که نیمه تمام مانده و غیر از شماره 31 مى باشد.

36 - فهرست کتابخانه بى نظیر خویش که به ترتیب الفبایى نوشته شده و در مقدمه اش به تفصیل در خصوص کتاب و نویسندگى سخن گفته است.^([15])

37 - نامه ها و اجازه نامه ها و اعلامیّه ها. اگر در کتابى گرد آورى شود گنجینه گرانبهایى را تشکیل خواهد داد. بیش از ده نامه از محدث نورى که در جواب نامه هاى میر حامد حسین هندى نویسنده اثر گران سنگ «عبقات الانوار» نوشته شده است در مجلّه نور علم - البته بخشهاى بریده اى از آنها - چاپ شد.^([16])

و بسیارى از نامه ها و... که در لابه لاى کتابها و... پراکنده اند!

خوشبختانه آثار محدث نورى - بجز سه یا چهار کتاب - بارها چاپ شده و بسیارى از کتابها از عربى به فارسى و از فارسى به عربى ترجمه و منتشر شده اند. بتازگى کتاب نجم الثاقب از فارسى به عربى و در دو جلد بزرگ ترجمه گشت و انتشار یافت، پس از آن، چندى پیش نیز شاهد انتشار جلد 19 مستدرک الوسائل (جزء اوّل از خاتمه مستدرک) گشتیم که به کوشش مؤسسه آل البیت تحقیق و به بازار کتاب عرضه شد.

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه