دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

مبانی عرفان اسلامی در نیایش‌های فاطمی

No image
مبانی عرفان اسلامی در نیایش‌های فاطمی
شماره سی و نهم فصل‌نامه کتاب زنان از سوی شورای فرهنگی اجتماعی زنان به بازار نشر عرضه شد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، شماره سی و نهم فصل‌نامه کتاب زنان با ارایه هفت مقاله منتخب منتشر شد.
سیره سیاسی حضرت زهرا در مقام انسان کامل نوشته دل آرا نعمتی، سیمای حضرت زهرا سلام الله در روایات اهل تسنن به قلم مجید معارف و امامت در اندیشه و کلام حضرت زهرا(س) پژوهشی از رمضان محمدی از جمله مقاله‌های منتشر شده در این نشریه است.
در بخشی از مقاله سیره سیاسی حضرت زهرا در مقام انسان کامل آمده است: «در روزگاری که خودکامگان دین فروش از غفلت ساده‌لوحان، نهایت بهره‌برداری را نموده و مردم غافل و عافیت طلب، اسیر جوسازی‌های سردمداران خدعه و فریب، حتی با نهیب بیداری دخت پیامبر مکرم اسلام نیز از خواب گران خود بیدار نشدند، تاکتیک هوشمندانه حضرت زهرا (س) در قالب وصیت سیاسی رخ نمود تا همواره درگذر زمان اسباب بیداری حق‌جویان را فراهم سازد. وصیت سیاسی آن حضرت مبنی بر تکفین و تدفین شبانه، اعلام آشکار نفرت از غاصبان منصب خلافت است. وصیتی که تا قیام قائم آل محمد (ص) نشان از مبارزه مستمر جبهه حق علیه باطل است و در گستره زمان، اعلام خشم الهی حضرت فاطمه (س) است که رسول خدا (ص) از آن بر حذر نموده بود. این وصیت نشان از غضبی عمیق و الهی دارد که به اتفاق فریقین آن حضرت نسبت به خلیفه اول و دوم ابراز نموده است. یادآوری این نکته ضروری است که فاطمه (س)، مُمجّده به آیه تطهیر، مباهله و سوره «هل اتی» است و غضب او غضبی دینی و الهی است که از حقد، کینه و دشمنی مبرّاست. رسول خدا (ص) درباره کمال دین و کمال ایمان آن حضرت فرموده‌اند: «اِنّ ابنتی فاطمه ملأ الله قلبها و جوارحها ایماناً الی مشاشها» (سلطان الواعظین، 1366: ص707)؛ (همانا خداوند قلب و تمام اعضاء فاطمه را مملو از ایمان ساخته است).»
مبانی عرفان اسلامی در نیایش‌های فاطمی به قلم دکتر محمد جواد رودگر، فاطمه زهرا(س) الگوی حضور اجتماعی سیاسی زن مسلمان، نوشته مجتبی عطارزاده، اسرار وجودی حضرت زهرا(س)، نوشته سوسن آل رسول و توحید در خطبه فدکیه حضرت زهرا(س) پژوهشی از سیده مهناز توکلی از دیگر مطالب منتسر شده در این فصل‌نامه تخصصی است.
نویسنده مقاله مبانی عرفان اسلامی در نیایش‌های فاطمی با برشمردن عناصر و مؤلفه‌های عرفان اسلامی در کلام حضرت زهرا(س) آورده است: «عرفان در افق اندیشه و شعاع بینش حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله علیها ریشه در قرآن و سنت و سیره معصومان علیهم‌السلام داشته و غایت آن نیل سالک کوی حق به مقام «عبودیت» و منزلت قرب و ولایت الهی است. در عرفان فاطمی عالم و آدم تجلی خدا و مظاهر حضرت حق و انسان کامل مظهر تام و تمام و آئینه تمام نمای اسمای حسنا و اوصاف علیای خدای سبحان است و عارف کسی است که با طهارت درون و تزکیه باطن و طی منازل سلوکی به مرتبه حق‌الیقین شهودی رسیده باشد که به تعبیر بوعلی سینا: «والعارفون المنزهون اذا وضع عنهم درن مقارنة البدن و انفکوا عن الشواغل خلصوا الی عالم القدس و السعادة وانتقشو بالکمال الاعلی و حصلت لهم اللذة العلیا ...» (بوعلی‌سینا، 1384: ج3، ص382؛ ر.ک. حسن‌زاده آملی، 1382: صص 109-108). پس در این عرفان اصول و شرائط و آدابی است که برخی از آنها عبارتند از توحید، ولایت، محبت، ریاضت مشروع و معتدل، کشف و شهود در اصول و معرفت و بصیرت، شکیبایی و شرح صدر، هجرت از انیّت و منیّت، سرعت و سبقت، مراقبت دائمی، تضرّع و نیایش، دین‌گرایی و معاد باوری و... آداب و عرفان اسلامی بر مشرب صدیقه کبری فاطمه زهرا سلام‌الله علیها از مؤلفه‌هایی چون شریعت محوری، جامعیت و کمال، سیاست‌ورزی و مسئولیت‌های اجتماعی، درد خدا و خلق و درون و برون‌گرایی و... بهره‌مند است که آن را از سایر عرفان‌ها جدا می‌نماید.»
درپایان چکیده مقاله های منتشر شده در این نشریه به زبان عربی وانگلیسی ارایه شده است.
فصلنامه کتاب زنان به صاحب امتیازی شورای فرهنگی اجتماعی زنان، مدیر مسؤولی دکتر طوبی کرمانی هر سه ماه یکبار منتشر می‌شود.                    
علاقه مندان می‌توانند برای کسب آگاهی بیشتر با شماره تلفن‌های  4-88319891 و 88320063-88320044  تماس بگیرند یا به سایت اینترنتی این نشریه به نشانی www.ketabezanan.com  مراجعه کنند.
 
منبع:http:// www.rasanewz.com
 
Powered by TayaCMS

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

مطلب مکمل

کتاب سایبان خود ساخته عرفان مدرن

کتاب سایبان خود ساخته عرفان مدرن

این کتاب با هدف عرضه صحیح و دفاع معقول اندیشه عرفانی و زدودن پیرایه‌های موهم، موهن و فراگیر عرفان و معنویت‌های نوظهور...

جدیدترین ها در این موضوع

هویت زنانه در تندباد تاریخ

هویت زنانه در تندباد تاریخ

✍️ سعید احمدی
سگ کی؟

سگ کی؟

✍️ سعید احمدی 
کارهای کثیف

کارهای کثیف

✍️ سعید احمدی 
الهیات جنگ...

الهیات جنگ...

یادداشت

پر بازدیدترین ها

قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندی

قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندی

" موهنداس کرمچند گاندهی " ، مشهور به " مهاتما گاندی " (1948-1869) رهبر بزرگ استقلال هند از یوغ استعمار انگلیس، از معدود رهبرانی بود که از روشهای معمول در مبارزات آزادیبخش استفاده نکرد، بلکه با سلاح عشق و ایمان و اهرم مبارزه منفی توانست به سلطه بی چون و چرای استعمار در کشورش پایان بخشد.
No image

اعمال شب نیمه‌ی شعبان

No image

حج اقساطی جایز نیست

No image

اساس نواندیشی دینی ترکیب تغییر و ثبات است

استاد مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل در نشستی که عصر امروز در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، گفت: مبنای جامعه‌شناختی نواندیشان دینی دو اصل تغییر و مداومت هستند. در قرآن و سنت نیز اصل تغییر بر مبنای مداومت و حفظ سنت مورد تأیید قرار گرفته‌اند. به گزارش خبرنگار مهر، عصر امروز در نشست "نگاهی به افکار فقهی و درون فقهی نواندیشان دینی معاصر" که در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، دکتر احمد کاظمی موسوی، استاد مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل، به اندیشه‌های پنج نواندیش دینی در عصر حاضر، محمد اقبال لاهوری، محمود طه، ابوسلیمان، طه جابر و نصر حامد ابوزید پرداخت. دکتر کاظمی سخن خود را با اشاره به مبنای جامعه‌شناختی نواندیشان دینی آغاز کرد و آن را دو اصل تغییر و مداومت خواند و گفت: در قرآن و سنت نیز اصل تغییر بر مبنای مداومت و حفظ سنت مورد تأیید قرار گرفته‌اند و این اندیشمندان برای جلوگیری از تغییرات ناگهانی و انقلاب در اندیشه‌ها به تفسیر و نواندیشی می‌پردازند. وی که سالها به عنوان استاد دانشگاه مالزی به تدریس مطالعات اسلامی می‌پرداخته، در ادامه مهمترین شاخص اندیشه‌های محمد اقبال لاهوری را تأکید او بر خودباوری خواند و گفت: اقبال معتقد است که اگر انسان به خودش باور نداشته باشد، نمی‌تواند به سوژه مدرن بدل شود و همواره به صورت ابژه باقی می‌ماند. درحالی‌که در اصول دینی ما نیز بر بازگشت به خود تأکید شده است. او در کتاب "اسرار خودی"، به این موضوع با توجه به دو بحث انسان به عنوان خلیفه خدا در زمین و تخلق انسان به خلق خدا تأکید می‌کند. دکتر کاظمی سپس با تأکید بر اینکه از نگاه اقبال، با ختم نبوت عقل جانشین وحی می شود، به معرفی اندیشه‌های محمود طه، نواندیش سودانی پرداخت و گفت: محمود طه با رساله "رساله الثانویه"، که غوغایی در جهان عرب به پا کرد، کوشید نشان دهد که در اسلام عقیده به مساوات و عدالت طبی اصل است و انسانها، زن و مرد در پیشگاه خدا یکسانند. وی با اشاره به روش تفسیر طه از آیات مکی و مدنی قرآن، به تأثیر او بر دیگر نواندیش مسلمان، عبدالحمید ابوسلیمان اشاره کرد و گفت: ابوسلیمان که مدتها رئیس دانشگاه بین المللی مالزی بوده، همچون نقیب العطاس بحث اسلامی کردن علوم را دنبال می‌کرده و با تأکید بر اصول ضرورت و تلفیق، بر اهمیت نواندیشی در اصول فقهی اسلامی صحه می‌گذارد. دکتر کاظمی به تأثیر اندیشه‌های ابواسحاق شاطبی بر تفکر ابوسلیمان تأکید کرد و گفت: شاطبی انسان بسیار متدینی بوده که در دو کتاب "مقاصد الشریفه" و "الموافقات" کوشیده با تفاسیر قشری از کتاب و سنت مخالفت کند. ابوسلیمان با تأکید بر اصل تلفیق معتقد است که بحران فکری مسلمانان در عصر جدید تحجر و ناتوانی از تلفیق با شرایط جدید است. او به‌خصوص در روابط بین‌الملل به فقه شافعی نقد دارد و از تفاسیر جنگ‌طلبانه پرهیز دارد. دکتر کاظمی در ادامه به اندیشه‌های طه جابر الفیاض العوانی، متفکر عراقی پرداخت و گفت: عوانی که دانش آموخته الازهر است، معتقد است که اصول فقه مهمترین منبع برای فهم منابع اسلامی هستند، اما برای فهم درست از آن باید سه کار صورت بگیرد: نخست درک درست سنت، دوم تشکیل شورای علما که متاسفانه صورت نگرفته است و سوم فهم مقاصد شریعت در بستر آنها. دکتر کاظمی بخش پایانی سخن خود را به معرفی اجمالی اندیشه‌های نصر حامد ابوزید، متفکر مصری مقیم هلند اختصاص داد و عنصر محوری در اندیشه او را وارد کردن هرمنوتیک به تفسیر متون و نصوص دینی خواند و گفت: ابوزید معتقد است که تمدن اسلامی، تمدن متن است، بر خلاف تمدن یونانی که تمدن عقل است و این را از سیره امام علی(ع) نیز می‌توان استنباط کرد. وی گفت: ابوزید همچون پیتر نورث راس، معتقد است که فهم یک متن با خواندنش شروع نمی‌شود بلکه پیشتر با گفتگویی آغاز می‌شود که آن متن با فرهنگی که ادراک خواننده را تشکیل می‌دهد، شروع می‌شود. وی بر این اساس معتقد است که سه عامل باعث بدفهمی ما از دیالوگ نص با خودمان می‌شوند: نخست اشتباه گرفتن دلالت لغوی با دلالت شرعی، دوم تفسیر نادرست آیات مدنی و مکی که به نظریه اشاعره در مورد لوح محفوظ منجر شده است و سوم آشفته شدن بستر محتوایی آیات. دکتر کاظمی در پایان گفت: از نظر ابوزید، منطوق آیات قرآن بسته به ثابت است، اما مفهوم آنها قابل فهم در هر عصری است و با این حساب مسلمانان همیشه در تاریخ بسته به ضرورت، مناسبت، مقاصد و اولویت ها به اجتهاد در نص و تعویق بعضی از نصوص می‌پرداخته‌اند.
Powered by TayaCMS