علم آموزی و تأمین رزق و روزی (پرسش و پاسخ؟)

پرسش: بر اساس آموزه‌های وحیانی چگونه علم آموزی موجبات از بین رفتن فقر و تنگدستی را فراهم آورده و مستوجب تضمین رزق و روزی انسان می‌گردد؟ لطفاً به نحو اجمال پاسخ دهید.

پاسخ: بر اساس آموزه‌های وحیانی، غایت خلقت آدمیان، رسیدن بنی آدم به قله‌های رفیع معرفت و معنویت است

«ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون»

و کسانی که در این راه گام نهند، از الطاف ویژه حق تعالی بهره مند شده و از تسهیلات ویژه ذات اقدس الهی برخوردار می‌گردند. طالب واقعی علم، برای آنکه از هم و غم معاش در امان بماند و فکر و ذکر خود را مصروف دانش اندوزی کند، آفریدگار جهان، خود تامین رزق و روزی او را تضمین نموده است. در این زمینه پیامبر گرامی اسلام(ص) می‌فرماید:

«خداوند متعال گذشته از ضمانتی که برای رزق عموم مردم نموده است، به طور ویژه تأمین رزق طالبان علم را برعهده گرفته است.» (شهید ثانی، منیه المرید، ص 160)

شهید ثانی در توضیح معنای این حدیث شریف و با توجه به تجربه‌های شخصی خود می‌نویسد: «غیر طالب علم برای به دست آوردن روزی خود، نیازمند سعی و تلاش است، اما دانشجو بدون آنکه مکلف به سعی و تلاش برای تحصیل رزق خود باشد، به صرف طالب و جوینده علم بودن خداوند روزی او را خواهد رسانید، البته به شرط نیت صحیح و اراده خالص او. در همین رابطه برای خود من حوادث و نکته‌های دقیقی از ابتدای تحصیل تاکنون از لطف خداوند و کمک‌های زیبای او رخ داده است که در صورت جمع آوری آنها (حجم عظیمی را تشکیل خواهد داد) که تنها خداوند از آن آگاه است...» (همان) در روایت دیگری آمده است

«کسی که در دین خدا تفقه و تفحص کند، خداوند نیازهای او را برآورده و رزق او را از جایی که گمان نمی‌برد، خواهد رسانید.» (احیاء علوم الدین، ج 1، ص 6)

نکته کلیدی در اینجا این است که تعهد خداوند بر رساندن روزی به جویندگان علم، مشروط بر نیت خالص آنان در طلب علم و دانش است، اما کسانی که به انگیزه‌های غیرخالصی همچون؛ شهرت طلبی، به دست آوردن موقعیت اجتماعی و انباشت ثروت و پول تحصیل علم کنند، اینان در واقع «ثروت و ریاست طلبانی» هستند، که با استفاده ابزاری از قداست علم و دانش به دنبال رسیدن به مقاصد پست دنیوی خود می‌باشند، و نه به دنبال دین شناسی، هستی شناسی و خداشناسی. به عبارت دیگر رزق طالبان علم با اخلاص ضمانت شده است نه رزق طالبان ثروت و قدرت و شهرت.