دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

بدیع

No image
بدیع

كلمات كليدي : بديع، ابداع، خدا، خلقت

بدیع از ماده "بدع" به معنای بوجود آوردن چیزی بدون سابقه و نمونه قبلی است.[1]

بدیع از اسم‌های خداوند است که در قرآن دو بار به صورت؛

« بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ »[2]

«او پدید آورنده آسمان‌ها و زمین است»

آمده که با این عنوان (اسمی از اسمای الهی) دو معنا می‌تواند داشته باشد.[3]

1-کسی که مثل و مانندی ندارد[4] در این صورت مفهوم و معنای بدیع مانند مفهوم آیه؛

« لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیئ »[5]

«هیچ چیز همانند او نیست» خواهد بود.

2- آفریننده‌ای که مخلوقات را بدون الگو و مثل و مانندی که بر او سبقت داشته باشد، ایجاد کرده است.[6] اکثر مفسران همین معنا را از آیه؛« بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ »استفاده کرده‌اند.

امام محمد باقر (ع) در تفسیر این آیه فرموده‌اند:

«خداوند همه چیز را با علم خود، بدون مثال و نمونه قبلی ابداع و ابتکار کرد و آسمانها و زمین را آفرید در حالی که آسمان و زمینی نبود»[7]

بدیع بودن خداوند و نفی فرزند از او

در هر دو آیه‌ای که «بدیع» در آنها به کار رفته، بدیع بودن خداوند دلیل نفی فرزند از او قرار داده شده است. آیاتی که قبل از این دو آیه آمده‌اند به ادعای یهود، نصاری و مشرکین که معتقد بودند خداوند پسران و دخترانی دارد[8] اشاره می‌کنند.

« وَخَرَقُواْ لَهُ بَنِینَ وَبَنَاتٍ بِغَیْرِ عِلْمٍ »[9]

«و برای خدا، به دروغ و از روی جهل، پسران و دخترانی ساختند»

« وَقَالُواْ اتَّخَذَ اللّهُ وَلَدًا »[10]

«یهود و نصاری و مشرکان گفتند: خداوند فرزندی برای خود انتخاب کرده است»

و بلافاصله بعد از این آیات در رد این ادعا می‌فرماید:

« بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ »

«خداوند کسی است که آسمانها و زمین را ایجاد کرده»

آیا هیچکس دیگر چنین کاری را کرده و یا قدرت بر آن دارد تا شریک او در عبودیت شمرده شود. خداوند خالق هر چیزی است، و صاحب فرزند نمی‌تواند خالق فرزند باشد چون فرزند جزئی از پدر است که به وسیله عمل لقاح به محیط تربیتی رحم منتقل می‌شود، و معقول نیست که جزء ‌خداوند مخلوق خودش باشد.[11] همچنین خداوند آسمانها و زمین را به عنوان ابداع آفریده یعنی هیچ موجودی خلقتش از روی الگو انجام نگرفته و افعال خداوند مانند افعال دیگران جنبه تقلید و تشبیه ندارد، بنابراین داشتن فرزند که فرع بر وجود مثل و مشابه قبلی است، درباره خداوند متصور نیست.[12]

مقاله

جایگاه در درختواره علوم قرآن و حدیث - قرآن‌پژوهی - خداشناسی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

پیشرفت علمی (Scientific progress)

کار نظریه پیشرفت علمی فقط این نیست که به تشریح و توصیف نمونه‌ها و الگوهایی بپردازد که علم به واقع از آنها پیروی کرده است، بلکه باید ارزش‌ها یا اهدافی را مشخص سازد که بتوانیم آنها را به عنوان شاخص‌هایی برای تعیین "علم خوب" به کار گیریم. علاوه بر این، به سبب همین پیشرفت علمی است که جامعه‌ی علمی به کار خویش افتخار می‌ورزد و خود را نمونه‌ی بی‌رقیب عقلانیت نهادینه شده می‌داند.
تقلید معقول با شعور شهروندی تعارضی ندارد-قسمت اول

تقلید معقول با شعور شهروندی تعارضی ندارد-قسمت اول

پرسش‌های بنیادین انسان درباره جهان هستی و چگونگی تفسیر آن، تاریخی به درازای اندیشه بشری دارد.
رابطه اخلاق و سیاست در نظریه ارسطو

رابطه اخلاق و سیاست در نظریه ارسطو

سیاست و اخلاق از جمله موضوعاتی است که فصل خاصی از تاملات فکری و پژوهشهای فلسفی ارسطو را به خود اختصاص داده است.
سیاست اخلاقی و اخلاق سیاسی

سیاست اخلاقی و اخلاق سیاسی

در اندیشه امام علی (ع)، «دولت» به معنای نهاد دارنده و اِعمال کننده قدرت برای تحقق غایت نهایی است و معاصی ای چون سلطه و برتری جویی در آن راه ندارد.
No image

فلسفه تاریخ نزد متفکران ایران و اسلام

از جمله دانش‌هایی که در پرتو ظهور اسلام نمو یافت و واجد شکوفایی افزون شد، دانش تاریخ و به تبع آن فن تاریخ نگاری بود. آنچه روشن است مورخان مسلمان که البته بیشترین آنان ایرانی بودند با وجود بهره گرفتن از فرهنگ‌های مختلف، در تاریخ نگاری به گونه‌ای بنیانگذار و پیشتاز بوده‌اند. اما براستی مسلمانان در تاریخ چه دیدند که چنین بدان روی آوردند؟

پر بازدیدترین ها

فلسفه چیست؟

فلسفه چیست؟

فلسفه حوزه‌ای از دانش بشری است که به پرسش و پاسخ درباره مسائل بسیار کلی و جایگاه انسان در آن می‌پردازد؛ مثلاً این که آیا جهان و ترکیب و فرآیندهای آن به طور کامل مادی است؟
No image

پیشرفت علمی (Scientific progress)

کار نظریه پیشرفت علمی فقط این نیست که به تشریح و توصیف نمونه‌ها و الگوهایی بپردازد که علم به واقع از آنها پیروی کرده است، بلکه باید ارزش‌ها یا اهدافی را مشخص سازد که بتوانیم آنها را به عنوان شاخص‌هایی برای تعیین "علم خوب" به کار گیریم. علاوه بر این، به سبب همین پیشرفت علمی است که جامعه‌ی علمی به کار خویش افتخار می‌ورزد و خود را نمونه‌ی بی‌رقیب عقلانیت نهادینه شده می‌داند.
فلسفه تاریخ از دیدگاه ابوالفضل بیهقی

فلسفه تاریخ از دیدگاه ابوالفضل بیهقی

تاریخ و نگارش آن در روزگار اسلامی، رشد فزاینده‌ای پیدا کرد و البته این امر جز با همت تاریخ نگارانی که بیشترین آنان ایرانی تبار بودند، میسر نشد. مورخان مسلمان رویدادهای تاریخی را مخلوق اراده و مشی پروردگار می‌دانستند.
نقدی بر مبانی واصول نظری عرفان کیهانی

نقدی بر مبانی واصول نظری عرفان کیهانی

یکی از مباحثی که درحوزه فکر و اندیشه درجامعه کنونی ما مطرح است، بحث ظهور و بروز جریان‌های شبه عرفان یا عرفان‌های کاذب و یا عرفان‌های منهای خدا و شریعت است.
تاریخ وفلسفه تاریخ

تاریخ وفلسفه تاریخ

تاریخ موجودیتی آفاقی / برون ذات (objective) که مستقل از انسان باشد ندارد.
Powered by TayaCMS