دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

غفلت

از غفلت بپرهیزید؛ غفلت از تزکیه و نزاهت روح، غفلت از جان خود شخص است و خسارات بزرگی را درپی دارد. (برگرفته از کتاب فطرت در قرآن : آیت الله جوادی آملی )
غفلت
غفلت

غفلت

انسانی که از خود و خدا و آیات الهی غافل شود، از حرکت علمی برای شناخت و شهود حق و از حرکت عملی برای شکوفایی فضایل نفسانی محروم می‌گردد؛ زیرا غفلت که در فرهنگ دین، رجس و چرک است، نمی‌گذارد انسان به سوی کمال حرکت کند. چنان که در قرآن فرمود: ﴿ ولقد ذرأْنا لجهنّم کثیراً من الجنّ والإنس لهم قلوب لایفقهون بها ولهم أعْیُن لایُبصرون بها ولهم اذان لایسْمعون بها أُولئک کالأنعام بل هم أضلّ أُولئک هم الغافلون ﴾[1]به یقین گروه بسیاری از جن و انس را برای دوزخ آفریدیم، آنها دل‌ها و عقل‌هایی دارند که با آن اندیشه نمی‌کنند و نمی‌فهمند و چشمانی دارند که با آن نمی‌بینند و گوش‌هایی دارند که با آن نمی‌شنوند، آنها چون چارپایانند، بلکه گمراهتر، اینان همان غافلانند.

امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) فرمود: «الغفلة ضلال النّفوس»[2]غفلت، گمراهی جان است. امام صادق(علیه‌السلام) فرمود: «إیّاکم والغفلة فإنّه من غفل فإنّما یغفل عن نفسه»[3]از غفلت بپرهیزید؛ زیرا به زیان جان شماست، غفلت از تزکیه و نزاهت روح، غفلت از جان خود شخص است و خسارات بزرگی را درپی دارد.

غفلت از خود موجب اشتغال به فضول و بیرون از خود می‌شود و انسانی که به بیرون خویش مشغول شد،به خود نمی‌پردازد و موجبات شکوفایی خود را فراهم نمی‌کند.

راه حل زدودن این مانع رعایت دو چیز است: یکی مراقبت از خود و دیگری «یاد خدا» است. اگر انسان از خود مراقبت کرده و پیوسته به یاد خدا باشد، می‌تواند غفلت را از خود بزداید. شخصی به نام «مجاشع» بر رسول اکرم‌صلی الله علیه و آله و سلم وارد شد، عرض کرد: « یا رسول الله کیف الطریق إلی معرفة الحق ؟ فقال‌صلی الله علیه و آله و سلم: «معرفة النفس» فقال: یا رسول الله فکیف الطریق إلی موافقة الحق؟ قال‌صلی الله علیه و آله و سلم: مخالفة النفس فقال: فکیف الطریق إلی رضا الحق؟ قال‌صلی الله علیه و آله و سلم: سخط النفس »[4] عصاره حدیث این است: معرفت نفس راه خداشناسی است، مخالفت نفس، راه موافقت خداست، ناراضی نگه داشتن نفس، راه راضی نمودن خداست.

    منبع :
  • فطرت در قرآن ج 12 ، آیت الله جوادی آملی
    پی نوشت :
  • [1] . سوره اعراف، آیه 179.
  • [2] . شرح غرر الحکم، ج 1، ص 369.
  • [3] . بحارالانوار، ج 69، ص 227.
  • [4] . بحارالانوار، ج 67، ص 72.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

پیشرفت علمی (Scientific progress)

کار نظریه پیشرفت علمی فقط این نیست که به تشریح و توصیف نمونه‌ها و الگوهایی بپردازد که علم به واقع از آنها پیروی کرده است، بلکه باید ارزش‌ها یا اهدافی را مشخص سازد که بتوانیم آنها را به عنوان شاخص‌هایی برای تعیین "علم خوب" به کار گیریم. علاوه بر این، به سبب همین پیشرفت علمی است که جامعه‌ی علمی به کار خویش افتخار می‌ورزد و خود را نمونه‌ی بی‌رقیب عقلانیت نهادینه شده می‌داند.
تقلید معقول با شعور شهروندی تعارضی ندارد-قسمت اول

تقلید معقول با شعور شهروندی تعارضی ندارد-قسمت اول

پرسش‌های بنیادین انسان درباره جهان هستی و چگونگی تفسیر آن، تاریخی به درازای اندیشه بشری دارد.
رابطه اخلاق و سیاست در نظریه ارسطو

رابطه اخلاق و سیاست در نظریه ارسطو

سیاست و اخلاق از جمله موضوعاتی است که فصل خاصی از تاملات فکری و پژوهشهای فلسفی ارسطو را به خود اختصاص داده است.
سیاست اخلاقی و اخلاق سیاسی

سیاست اخلاقی و اخلاق سیاسی

در اندیشه امام علی (ع)، «دولت» به معنای نهاد دارنده و اِعمال کننده قدرت برای تحقق غایت نهایی است و معاصی ای چون سلطه و برتری جویی در آن راه ندارد.
No image

فلسفه تاریخ نزد متفکران ایران و اسلام

از جمله دانش‌هایی که در پرتو ظهور اسلام نمو یافت و واجد شکوفایی افزون شد، دانش تاریخ و به تبع آن فن تاریخ نگاری بود. آنچه روشن است مورخان مسلمان که البته بیشترین آنان ایرانی بودند با وجود بهره گرفتن از فرهنگ‌های مختلف، در تاریخ نگاری به گونه‌ای بنیانگذار و پیشتاز بوده‌اند. اما براستی مسلمانان در تاریخ چه دیدند که چنین بدان روی آوردند؟

پر بازدیدترین ها

فلسفه چیست؟

فلسفه چیست؟

فلسفه حوزه‌ای از دانش بشری است که به پرسش و پاسخ درباره مسائل بسیار کلی و جایگاه انسان در آن می‌پردازد؛ مثلاً این که آیا جهان و ترکیب و فرآیندهای آن به طور کامل مادی است؟
فلسفه مارکسیسم

فلسفه مارکسیسم

فلسفه مارکسیسم، فلسفه معروفی در جهان امروز می‌باشد که تقریباً پرنفوذترین و بحث انگیزترین فلسفه‌هاست و پاسخ همه سوالها را به مردم می‌دهد و کاملترین توضیح را درباره دنیا و تاریخ و زندگی به طور کلی فراهم می‌کند و به هر چیز و هر کس مقصودی اختصاص می‌دهد.
No image

پیشرفت علمی (Scientific progress)

کار نظریه پیشرفت علمی فقط این نیست که به تشریح و توصیف نمونه‌ها و الگوهایی بپردازد که علم به واقع از آنها پیروی کرده است، بلکه باید ارزش‌ها یا اهدافی را مشخص سازد که بتوانیم آنها را به عنوان شاخص‌هایی برای تعیین "علم خوب" به کار گیریم. علاوه بر این، به سبب همین پیشرفت علمی است که جامعه‌ی علمی به کار خویش افتخار می‌ورزد و خود را نمونه‌ی بی‌رقیب عقلانیت نهادینه شده می‌داند.
روش تحقیق وتفکر

روش تحقیق وتفکر

نویسنده محترم مقاله «نگرش انتقادى...» با هدف بررسى و تحقیق از عقب ماندگى علمى و صنعتى جامعه اسلامى به تحلیل فلسفه در میان مسلمانان پرداخته و از آنجا که فلسفه خاستگاه علوم و فنون در زمانهاى متاخر بوده، به این سؤال که چرا جوامع ما به لحاظ علمى عقب مانده است پاسخ گفته و ریشه آن را در وحدت فلسفه با دین و در نتیجه تقدس و قداست فلسفه و عدم نقد پذیرى و ثبات آن دانسته است.
فلسفه علم

فلسفه علم

فلسفه علم یا فلسفه علوم شاخه‌ای ست از فلسفه که به مطالعه تاریخ، ماهیّت، اصول و مبانی، شیوه‌ها، ابزارها، و طبیعتِ نتایجِ به دست آمده در علومِ گوناگون همّت می‌گمارد. فلسفه علم، از لحاظِ علمِ موردِ بررسی خود به زیرشاخه‌هایِ متعدّدی تقسیم می‌گردد.
Powered by TayaCMS