دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تاملی پیرامون عرفان های نوظهور

بشر امروزی با تجربه‌ها و دریافت‌هایی که داشته متوجه این نکته اساسی شده است که هر قدر در علم و تکنولوژی و اکتشافات مادی ارضی و سمایی پیشرفت نماید لاجرم گمگشته‌ای در بواطن وجودی خویش دارد و علوم مادی نمی‌تواند فطری و باطنی و ذاتی او را اغنا و ارضا کند لذا به سوی مبانی معنوی و معرفتی سوق می‌یابد.
تاملی پیرامون عرفان های نوظهور
تاملی پیرامون عرفان های نوظهور

بشر امروزی با تجربه‌ها و دریافت‌هایی که داشته متوجه این نکته اساسی شده است که هر قدر در علم و تکنولوژی و اکتشافات مادی ارضی و سمایی پیشرفت نماید لاجرم گمگشته‌ای در بواطن وجودی خویش دارد و علوم مادی نمی‌تواند فطری و باطنی و ذاتی او را اغنا و ارضا کند لذا به سوی مبانی معنوی و معرفتی سوق می‌یابد.

گاهی در جهت این رهیافت به سوی مجمع‌ها و کلاس‌ها و یا جریاناتی که مدعی مبانی معرفتی و عرفانی هستند، می‌رود که در اصطلاح به آنها «عرفان‌های نوظهور» اطلاق می‌شود اما در اساس می‌توان گفت اکثریت این جریانات فکری اصلاً تازگی ندارند، بلکه اگر به تاریخ ادیان و جریان‌های فکری و عقیدتی و ریشه این گونه جریانات نگاه شود معلوم خواهد شد که تنها به صورت و لباسی نو در آورده شده‌اند.

اگر به ریشه و بن مایه‌های عقیدتی این جریانات نوظهور که اصطلاحاً عرفان نامیده می‌شود توجه عمیق شود در می‌یابیم که این جریانات ربطی به عرفان و مبانی آن نداشته، بلکه بیشتر تلاش مدعیان و راهبران این جریانات فقط کسب فضایل اخلاقی آن هم به زعم دریافت‌های شخصی این گونه افراد از علم اخلاق است که به غلط عرفان مفروض داشته‌اند. بنابراین بایستی اولاً این جریانات اخلاق گونه را از عرفان و مبانی عرفانی که به قدمت اندیشه‌های متعالی و الهی گون بشر از بدایت تا نهایت است مجزا کرد. چون ساحت عارفان حقیقی از جرگه سازی‌ها و ادعا به دور بوده و رهیافت عارف الهی تنها به مبانی اخلاقی محدود نمی‌شود بلکه غایت عارف واقعی به سوی حقیقت الوجود است. مبانی عرفانی و الهی گون راستین آن قدر سهل نیست تا هر مبتدی رسد که دم زند که رسیدم و حال منم و لاغیر و چون به کمال رسیده‌ام شما را نیز به کمال خواهم رساند.

با گسترش و توجه پیدا و پنهان جوانان ما به این گونه جریانات اعم از جریان‌هایی که به نام عرفان ومعنویت در داخل معرفی می‌شود و یا جریاناتی که از غرب به سوی کشور ساری و جاری‌اند لازم است شرایطی مهیا شود تا عرفان حقیقی اسلامی و شیعی آل محمد(ع)که مملو از آثار فاخر علمی و عملی و عرفانی حقه بوده تا آنجایی که مقدور است به صورت ساده تبیین و در اختیار تشنگان و جویندگان وادی‌های معرفتی الهی گون جامعه قرار گیرد تا جوانان به مراتب و مبانی والای عرفانی در کنار تلاش‌های مستمر معنوی به کسب فضائل اخلاقی راه یافته استعداد ذاتی آنان در جریانات نوظهور معنوی تحت هر نام فریبنده ای که معجونی از تفکرات مختلف تحت اسامی گوناگون دهن پرکن، هدر نرود و حوزه‌های علمیه و علمای عظام باید این نکته را مدنظر قرار دهند که با ایجاد جلسات اخلاقی و عرفانی اسلامی توسط فضلا و عرفایی که خود در راه سلوک گام نهاده با نوک مژگان طی طریق نموده‌اند تشنگان مبانی معرفتی را به سوی حضرت حق دلالت و غوامض و موانع آنان را به جهت خوی معرفتی والا و آشنایی به اطوار صبغه عرفانی مرتفع کنند و از سوی دیگر اساتید آشنا به عرفان، متون عرفانی ایرانی و اسلامی را که در قالب کلمات و جملات، مکنون و مستتر است تلخیص و به زبان روزگار کنونی و ساده چاپ و منتشر کنند و در اختیار جامعه قرار دهند تا این فرصت مهم که جست وجوی مبانی معرفتی در جامعه رو به فزونی است مغتنم شمرده شود و به سوی مالک حقیقی ارض و سما هادی شوند تا در این میان مدعیان لاف زن از عدم آگاهی به مبانی معرفتی و عرفانی، جوانان را به بیراهه نکشند و نتوانند ریاست شگفت و تعظیمات خدایانه در خفا برای خود فراهم کنند تا در نهایت این کشش ذاتی را باطل نمایند و این قوه نورانی و الهی گونه سرخورده شود.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

مطلب مکمل

کتاب سایبان خود ساخته عرفان مدرن

کتاب سایبان خود ساخته عرفان مدرن

این کتاب با هدف عرضه صحیح و دفاع معقول اندیشه عرفانی و زدودن پیرایه‌های موهم، موهن و فراگیر عرفان و معنویت‌های نوظهور...

جدیدترین ها در این موضوع

No image

معاد در نهج البلاغه

يکى از برنامه‏ هاى مهمى که تمامى پيامبران الهى پس از خداپرستى، مردم را به آن توجه مى دادند، اعتقاد به معاد بوده است؛ زيرا در سايه اعتقاد به معاد است که هدف از آفرينش تحقق مى يابد و اعمال و رفتار انسان ارزش و معنا پيدا مى کند. از اين رو ما مسلمانان معتقديم که خداوند بارى تعالى در روز قيامت، همه انسان‏ها را دوباره زنده خواهد کرد تا در پيشگاه او، به حساب اعمال و رفتارشان رسيدگى شود.
معاد در نهج البلاغه

معاد در نهج البلاغه

اين درس را به بحث مرگ و رستاخيز اختصاص داده ايم كه از پايه هاى اصلى ايمان و عمل است. امام علیه السلام در اين خطبه "خطبه 109" مطالب مختلفى را بيان كرده كه، بخشى از آن را كه درباره ى مرگ و قيامت است برايتان انتخاب كرده ايم در آغاز وضع انسانها به هنگام مرگ را مجسم مى كند مى گويد: 'وضعى كه به هنگام مرگ براى آنان پيش مى آيد وصف ناشدنى است'. "فغير موصوف ما نزل بهم".
No image

مبدأ و معاد در نهج البلاغه ، با نگاه تطبیقی به معنویت‌های کاذب

مبدأ و معاد یعنی اعتقاد خدا به منزله سرآغاز آفرینش و معاد یعنی اعتقاد به سرانجام انسان و عالم. مبدأ و معاد مجموعه اعتقادهای انسان را در بر می گیرد. از بدو پیدایش اسلام، پیشوایان دین، راه و رسم ارتباط با خدا را در زندگی فردی و اجتماعی انسان بیان نموده و بر سرانجام زندگی و اعمال انسان تاکید ورزیده اند. در مقابل گروه های متعدد معنویت گرا نگاهی متفاوت به این مسأله را بیان داشته اند برخی منکر مبدأ و معاد گشته اند و برخی تفسیری غلط از آن، بیان نموده اند.
بهشت چگونه مكانى است؟

بهشت چگونه مكانى است؟

پس اگر با ديده دل به آنچه از بهشت براى تو وصف شده است نگاهت را بدوزى، جان تو از آنچه از دنيا، همچون شهوت ها و خوشى ها و زيورها و منظره هاى دل انگيز و زيباى آن كه براى تو آفريده شده است بيزارى جسته و با انديشيدن در صداى برگ هاى درختانى كه در اثر وزش نسيم پديد مى آيد و ريشه هاى آن درختان در درون تپه هايى از مشك بر ساحل جوى هاى بهشت پنهان گرديده است، و نيز با انديشيدن در خوشه هاى مرواريد، و شاخه هاى تر و تازه آن، و ظاهر شدن آن ميوه ها به صورت هاى گوناگون، در پوست شكوفه هاى آن درختان، جان تو حيران و سرگردان و از خود بيخود مى گردد.
پیشگفتار

پیشگفتار

هر چند معاد، موضوع اصلى اين كتاب را تشكيل نمى دهد، ولى از لابه لاى آن مى توان به خوبى و روشنى ابعاد گوناگون آن را دريافت . از اين رو نگارنده بر آن شده است كه در اين باره تحقيقى به عمل آورد كه نتيجه اين تحقيق و بررسى چيزى است كه در برابر خوانندگان قرار گرفته ، و به نام معاد در نهج البلاغه تقديم مى گردد.

پر بازدیدترین ها

بهشت چگونه مكانى است؟

بهشت چگونه مكانى است؟

پس اگر با ديده دل به آنچه از بهشت براى تو وصف شده است نگاهت را بدوزى، جان تو از آنچه از دنيا، همچون شهوت ها و خوشى ها و زيورها و منظره هاى دل انگيز و زيباى آن كه براى تو آفريده شده است بيزارى جسته و با انديشيدن در صداى برگ هاى درختانى كه در اثر وزش نسيم پديد مى آيد و ريشه هاى آن درختان در درون تپه هايى از مشك بر ساحل جوى هاى بهشت پنهان گرديده است، و نيز با انديشيدن در خوشه هاى مرواريد، و شاخه هاى تر و تازه آن، و ظاهر شدن آن ميوه ها به صورت هاى گوناگون، در پوست شكوفه هاى آن درختان، جان تو حيران و سرگردان و از خود بيخود مى گردد.
No image

مبدأ و معاد در نهج البلاغه ، با نگاه تطبیقی به معنویت‌های کاذب

مبدأ و معاد یعنی اعتقاد خدا به منزله سرآغاز آفرینش و معاد یعنی اعتقاد به سرانجام انسان و عالم. مبدأ و معاد مجموعه اعتقادهای انسان را در بر می گیرد. از بدو پیدایش اسلام، پیشوایان دین، راه و رسم ارتباط با خدا را در زندگی فردی و اجتماعی انسان بیان نموده و بر سرانجام زندگی و اعمال انسان تاکید ورزیده اند. در مقابل گروه های متعدد معنویت گرا نگاهی متفاوت به این مسأله را بیان داشته اند برخی منکر مبدأ و معاد گشته اند و برخی تفسیری غلط از آن، بیان نموده اند.
معاد در نهج البلاغه

معاد در نهج البلاغه

اين درس را به بحث مرگ و رستاخيز اختصاص داده ايم كه از پايه هاى اصلى ايمان و عمل است. امام علیه السلام در اين خطبه "خطبه 109" مطالب مختلفى را بيان كرده كه، بخشى از آن را كه درباره ى مرگ و قيامت است برايتان انتخاب كرده ايم در آغاز وضع انسانها به هنگام مرگ را مجسم مى كند مى گويد: 'وضعى كه به هنگام مرگ براى آنان پيش مى آيد وصف ناشدنى است'. "فغير موصوف ما نزل بهم".
No image

معاد در نهج البلاغه

يکى از برنامه‏ هاى مهمى که تمامى پيامبران الهى پس از خداپرستى، مردم را به آن توجه مى دادند، اعتقاد به معاد بوده است؛ زيرا در سايه اعتقاد به معاد است که هدف از آفرينش تحقق مى يابد و اعمال و رفتار انسان ارزش و معنا پيدا مى کند. از اين رو ما مسلمانان معتقديم که خداوند بارى تعالى در روز قيامت، همه انسان‏ها را دوباره زنده خواهد کرد تا در پيشگاه او، به حساب اعمال و رفتارشان رسيدگى شود.
پیشگفتار

پیشگفتار

هر چند معاد، موضوع اصلى اين كتاب را تشكيل نمى دهد، ولى از لابه لاى آن مى توان به خوبى و روشنى ابعاد گوناگون آن را دريافت . از اين رو نگارنده بر آن شده است كه در اين باره تحقيقى به عمل آورد كه نتيجه اين تحقيق و بررسى چيزى است كه در برابر خوانندگان قرار گرفته ، و به نام معاد در نهج البلاغه تقديم مى گردد.
Powered by TayaCMS