چگونه بدون احساس گناه «نه» بگوییم؟

تقریباً برای ما غیر ممکن است که بدون اینکه احساس گناه کنیم نه بگوییم .فرقی نمی‌کند که این درخواست ممکن است تا چه اندازه غیر منطقی باشد یا چه کسی از شما کاری را خواسته که از عهده آن برنمی‌آیید.شما فقط باید وقتی به خواهش یا درخواست دیگران بله بگویید ، که از عهده آن بر می‌آیید و می‌توانید آن را مدیریت کنید ، یا آنکه جزو وظایفتان باشد یا نهایتا بخواهید لطفی در حق کسی انجام دهید.در غیر این صورت شما باید بتوانید بدون ترس از عواقب امر «نه» بگویید.اگر شما از آن دسته افراد هستید که که «بله» می‌گویید چون از «نه» گفتن می‌ترسید، ما به شما مراحلی را پیشنهاد می‌کنیم تا بر ترس و احساس گناهتان چیره شوید:1- بدانید که شما نمی‌توانید همه کار‌ها را انجام دهید. وقتی که نتوانید به دیگران نه بگویید ، شاید دیگر هیچ وقتی برای اختصاص دادن به خود نیابید . به خودتان بقبولانید که این برای شما غیرممکن است، وقتی احساس خوبی نسبت به انجام کاری ندارید به آن بله بگویید.2- به خودتان بگویید که شما خودخواه نیستید.یکی از دلایل مهمی‌که اغلب افراد نمی‌توانند بدون احساس گناه نه بگویند، این است که حس می‌کنند این کار آنها نوعی خودخواهی است . این را بدانید که اگر نسبت به خواسته غیرمنطقی دیگران «نه» بگویید این کار اصلا خودخواهی نیست. حتی اگر آنها شما را خودخواه خطاب کنند.این امر اصلا صحت ندارد . 3- بدانید شما توانایی راضی نگه داشتن همه را ندارید.اعتراف کنید که راضی نگه داشتن همه در طول زندگی شما امری غیرممکن است. شاید احساس کنید با «نه» گفتن دیگری را ناامید می‌کنید و احترام او را از دست خواهید داد، ولی شاید خلاف این موضوع برای شما ثابت شود. گاهی وقتی کسی می‌بیند که شما به تمام خواسته‌هایش بله می‌گویید ، شروع به بهره کشی و سوءاستفاده از شما می‌کند و شما با ادامه بله گفتن این شرایط را برای او فراهم می‌کنید.4- به کارهایی فکر کنید که با یک «نه» گفتن ساده برای شما امکان بله گفتن به آنها فراهم می‌شود.لازم نیست که شما فقط به جنبه منفی نه گفتن فکر کنید . به کارهای متنوعی فکر کنید که با آزادتر شدن وقتتان می‌توانید انجام دهید . وقتی به این فکر کنید که با نه گفتن همه چیز روبه راه تر می‌شود، احساس گناه کمتری خواهید داشت.به این فکر کنید که می‌توانید وقت بیشتری به خودتان و کسانی که برایتان عزیزند اختصاص دهید.5- متوجه علت احساس گناه و ناراحتی خود وقتی «نه» می‌گویید بشوید.آیا این حس ناراحتی به این علت است که می‌ترسید او دیگر با شما صحبت نکند؟یا از این نگرانید که او فکر کند که برای شما بی اهمیت است؟ اصلا نگران نباشید مطمئن باشید . دوستی یا هر نوع رابطه‌ای که با یک نه گفتن ساده دچار مشکل شود از ابتدا مشکل دار بوده است. چه بهتر که چنین شرایطی سستی پایه‌های این رابطه را برایتان آشکار کند.6- ترفند‌های مختلفی که دیگران برای راضی کردن شما به انجام کاری پیش می‌گیرند را متوجه شوید.وقتی این ترفند‌ها را درک کنید می‌فهمید که آنها با شناسایی نقاط ضعف شما می‌خواهند نه شما را به بله تبدیل کنند . حتی گاهی کودک خردسالتان هم با کوبیدن پا بر زمین و گریه می‌خواهد خواسته اش را عملی کند چون او نیز فهمیده است که با این کار «نه» شما بله می‌شود! ترفند‌هایی مثل توهین یا نق نق و ناله کردن یا گاهی حس گناه به شما دادن یا در مواقعی با تحسین و تمجید بیش از حد.7- با آرامش و صلابت کامل صحبت کنید حتی اگر لازم باشد بلندتر از معمول صحبت کنید.محکم باشید و در عین آرامش شفاف صحبت کنید . اگر صدایتان لرزان و مشوش یا ناراحت باشد طرف مقابل از ضعف شما آگاه می‌شود و تلاش می‌کند که از شما سوءاستفاده کند . اگر محکم و با صلابت صحبت کنید طرف مقابل خواهد فهمید که«نه» گفتن شما منطقی است و قابل تجدید نظر نمی‌باشد.8- زبان بدن هماهنگ داشته باشید.راست بایستید و دستانتان را در طرفین‌تان نگه دارید یا به نشانه «نه» بالا بیاورید. هنگام «نه» گفتن با طرف مقابلتان ارتباط چشم در چشم داشته باشید . هرگز موقع نه گفتن با دستان یا جواهراتتان بازی نکنید.9- زیادی معذرت خواهی نکنید.اگر واقعا به خاطر کاری که نمی‌توانید انجام دهید متاسفید می‌توانید به سادگی بگویید متاسفم . اما هر چه بیشتر این جمله را تکرار کنید کمتر محکم و مصمم به نظر خواهید رسید . مثلا به جای اینکه بگویید من خیلی خیلی متأسفم که نمی‌توانم از کودکتان مراقبت کنم و من خیلی خیلی احساس بدی از این موضوع دارم و خیلی شرمنده شما شدم، می‌توانید بگویید متاسفم من برای نگهداری از کودکتان وقت ندارم.10- توضیح دهید که به چه علت نمی‌توانید کاری را که از شما خواسته شده انجام دهید.گاهی دادن توضیح کامل طرف مقابلتان را متقاعد می‌کند که علت «نه» گفتن شما چه بوده است. گفتن دو یا چند جمله برای توضیح کافی است. نیازی نیست شما دلایل دروغ مطرح کنید یا بهانه تراشی کنید.فقط صادق باشید و دلایلتان را مختصرا بیان کنید.11- به طرف مقابلتان حق انتخاب بدهید.با تمام این اوصاف، اگر شما هنوز از«نه» گفتن احساس گناه می‌کنید می‌توانید راه حل‌های دیگری به طرف مقابلتان پیشنهاد کنید. مثلاً وقتی دوستتان از شما می‌خواهد که او را امروز بعد از ظهر برای ملاقات دکتر ببرید و شما امروز نمی‌توانید او را همراهی کنید، می‌توانید به او چند پیشنهاد جایگزین بدهید مثلا این که شما فردا وقت کافی برای این کار را خواهید داشت یا می‌توانید پیشنهاد کنید که شما ماشین خود را در اختیار او قرار می‌دهید ویا ...

مایه نجات انسان

خشم و خوشحالی ویژگی‌های اخلاقی است که در تمام انسان‌ها وجود دارد، این انسان‌ها هستند که باید با اعتدال و میانه‌روی این خصلت‌های اخلاقی را کنترل کنند. پیامبر (ص) در حدیثی می‌فرمایند: سه چیز مایه نجات است و سه چیز مایه هلاکت. مایه نجات...؛ میانه‌روی در حال توانگری و ناداری و دادگری با مردم در حال خشنودی و خشمناکی. امام علی (ع) در حدیثی می‌فرمایند: میانه‌روی و عدل‌گرایی، در حال خشنودی و خشمگینی رعایت شود. امام صادق (ع) می‌فرمایند: مؤمن هرگاه خشم گیرد خشم او را از حق‌گرایی بیرون نمی‌برد و هرگاه خشنود شود خشنودی او را به باطل‌گرایی نمی‌افکند و هرگاه به قدرت رسید بیش از آن‌چه حق اوست نمی‌ستاند.