دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

شوخی در اسلام

خداوند شخص شوخی کننده در یک جمع، که با مزاحش مرتکب کار ناروایی نشود، را دوست می‌دارد.
شوخی در اسلام
شوخی در اسلام

شوخی در اسلام

قال الباقر(ع) :« إن الله یحبّ المُداعِب فی الجماعه بلا رفثٍ » (وسائل الشیعه، ج12،ص113،باب استحباب مزاح)

در رابطه با شوخی و مزاح، دو دسته روایات وجود دارد. از یک سو، دسته‌ای از روایات، شوخی و مزاح را مورد نکوهش قرار داده‌اند و از طرف دیگر، پاره‌ای از روایات آن را مورد تمجید قرار داده و حتی آن را از نشانه‌ها و ویژگی‌های انسان مؤمن بر شمرده‌اند. امام صادق (ع) در روایتی می‌فرمایند :

« ما من مؤمنٍ إلاّ و فیه دُعابهٌ ، قلت : و ما الدُعابه؟ قال : المزاح[1]»

هیچ مؤمنی نیست مگر اینکه در او دعابه است. راوی می‌گوید : عرض کردم دعابه چیست؟ فرمودند: شوخی و مزاح.

از مجموع روایات می‌توان چنین نتیجه گرفت که اگر شوخی و مزاح همراه با گناه و تمسخر دیگران نباشد، پسندیده است و همچنین شوخی‌های زیاد و نابجا در روایات مورد نکوهش قرار گرفته است. پیامبر گرامی اسلام (ص) می‌فرمایند :

« إنّی لأمزحُ و لا أقول إلا حقّاً[2]»

همانا من شوخی و مزاح می‌کنم ولی  به جز حق چیزی نمی‌گویم.

یکی از نکاتی که در سیره پیامبر اسلام (ص) دیده می‌شود، شوخی و مزاح آن حضرت با اصحاب خودشان است. در روایت وارد شده است که روزی حضرت با علی (ع) مشغول خوردن خرما بودند. حضرت خرما را می‌خوردند و هسته‌هایش را جلوی علی(ع) می‌گذاشتند. وقتی دست از خرما خوردن کشیدند ؛ تمام هسته‌ها در جلوی حضرت علی (ع) جمع شده بود. پیامبر (ع) رو به حضرت علی (ع) کردند و فرمودند: یا علی! تو چقدر پرخوری!

حضرت علی (ع) عرض کردند: یا رسول الله ! پر خور کسی است که خرما را با هسته‌اش خورده است.[3]

    پی نوشت:
  • [1] - کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم ، جلد دوم، ص663 باب دعابه و ضحک ، حدیث 2
  • [2] - علامه مجلسی ، بحار الانوار،  بیروت، موسسه الوفاء، 1404هق، ج16، ص298
  • [3] - شبّر ، عبد الله ، اخلاق ، ترجمه محمد رضا جباران، قم ، انتشارات هجرت ،چاپ پنجم ،1379هش، ص231

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

رذایل اخلاقی

No image

عيب پوشى

پوشاندن عيوب ديگران من اءشرف اءعمال الكريم، غفلته عما يعلم. از كارهاى شرافتمندانه مرد كريم آن است كه از آن چه كه مى داند خود را به غفلت مى زند (و عيب ديگران را ناديده مى پندارد).
No image

صله رحم در نهج البلاغه

غريب حقيقى رب بعيد اءقرب من قريب، و قريب اءبعد من بعيد. و الغريب من لم يكن له حبيب. بسا دورى كه از هر نزديكى نزديك تر است و بسا نزديكى كه از هر دورى از آدمى دورتر است، غريب كسى است كه دوستى نداشته باشد.
امانت دارى و رازپوشى

امانت دارى و رازپوشى

سرزنش على (ع) به اصحابش و هو يلوم اءصحابه: قد ترون عهودالله منقوضة فلا تغضبون، و اءنتم لنقض ذمم آبائكم تاءنفون. در سرزنش اصحاب خود مى فرمايد: پيمان هاى خدا را شكسته مى بينيد و به خشم نمى آييد، در حالى كه شكسته شدن پيمان هاى پدرانتان را عار مى دانيد و ناراحت مى شويد.
No image

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست.

پر بازدیدترین ها

 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست
پيامبرى و پيشوايى

پيامبرى و پيشوايى

انسان به طور فطرى عاشق کمال مطلق است و خداوند از نوع انسان پیمانى فطرى گرفته است که جز او را نپرستند، اما عوامل مختلفى چون: استکبار، خودخواهى، حرص، تعلق هاى پست و وابستگى ها بر این فطرت سایه مى افکنند و آدمى مصداق کمال را اشتباه مى گیرد و به پیمان فطرت خود وفا نمى کند. پیامبران در رسالت خود مردمان را به وفاى به پیمان فطرى و رو کردن به کمال مطلق حقیقى فرا مى خوانند.
No image

رذایل اخلاقی

No image

معاد در نهج البلاغه

يکى از برنامه‏ هاى مهمى که تمامى پيامبران الهى پس از خداپرستى، مردم را به آن توجه مى دادند، اعتقاد به معاد بوده است؛ زيرا در سايه اعتقاد به معاد است که هدف از آفرينش تحقق مى يابد و اعمال و رفتار انسان ارزش و معنا پيدا مى کند. از اين رو ما مسلمانان معتقديم که خداوند بارى تعالى در روز قيامت، همه انسان‏ها را دوباره زنده خواهد کرد تا در پيشگاه او، به حساب اعمال و رفتارشان رسيدگى شود.
Powered by TayaCMS