نگرشی نو به ملاکات احکام

انتشار کتاب " نگرشی نو به ملاکات احکام "
ملاکات احکام و شیوه‌های استکشاف آن، به قلم سید محمد علی ایازی و از سوی انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی منتشر شد.
در این کتاب که زیر نظر پژوهشکده فقه و حقوق معاونت پژوهش دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تهیه شده است، نویسنده در پژوهشی فراگیر و گسترده و با رویکردی به فلسفه فقه، به گونه‌ای منطقی و اصولی ملاکات احکام را مورد کنکاش و بررسی قرار داده است.
در مقدمه کتاب، مؤلف هدف و انگیزه خود را از انتخاب چنین موضوعی به طور مفصل توضیح داده است: « با مشخص شدن مقاصد شریعت می‌توان قلمرو فقه را مشخص کرد و فهیمد فقه تا چه جاهایی می‌تواند حضور داشته باشد و تا کجا مسؤولیت و راهبرد دارد... با شناخت دقیق اهداف شریعت و تشخیص مراتب و درجات و اولویت‌های آن می‌توان بسیاری از تعارضات فقهی را برطرف ساخت... بررسی ملاکات، نوعی نگرش زیربنایی به مباحث حقوق و احکام می‌دهد؛ نگرشی نو و بدیع، نگرشی که اندیشه فقیه را دگرگون و از جمود و ظاهرگرایی در نصوص دور می‌کند و زمینه تطبیق و مقایسه با حقوق بین المللی را فراهم می‌سازد... .»
مطالب کتاب در یک مقدمه و چهار فصل تنطیم شده و در مقدمه برای روشن شدن بحث، جایگاه موضوع مشخص، و بعد یکایک مفاهیم و واژه‌های مطرح در در کتاب توضیح داده شده است.
در فصل اول با عنوان سیر و تاریخچه سیر ملاکات، به سیر تاریخی بحث در بین اهل سنت و شیعه و نمونه‌ای از مباحث آن و تحولاتی که در طول قرن‌ها ایجاد شده، اشاره می‌شود.
در فصل دوم به شیوه برخورد قرآن و سنت و روایات اهل بیت(ع) با علل و ملاکات پرداخته شده است. در این قسمت نمونه‌هایی از روایات اهل بیت(ع) در باب تسرّی ملاکات، تسرّی علت حکم از اصل به فرع و همچنین استفاده از روش‌های دیگر در جهت تبیین مقاصد نشان داده می‌شود.
مبانی ملاکات احکام، عنوان فصل سوم است که در آن مبانی ملاکات احکام و اختلافاتی که میان اصولیان و فقیهان و حتی متکلمان شیعه و سنی وجود دارد، نقد و بررسی شده است. به گفته نویسنده، در حقیقت بیان این مبانی در این فصل، راه استدلال و بیان روش‌ها را باز می‌کند.
در فصل چهارم کتاب، روش‌های استکشاف ملاک و منقّح کردن قواعد آن از قبیل علت، تنقیح مناط، قیاس و استقرا بررسی شده و مسائل و مشکلات این موضوعات مورد کاوش قرار گرفته است.
کتاب ملاکات احکام و شیوه‌های استکشاف آن، با شمارگان 1400 نسخه و در 616 صفحه منتشر شده است.