وتو weto

وتو، جلوگيري مي‎كنم، منع مي‎كنم، حق رد، مريكا، روسيه، انگلستان، فرانسه ، چين، منشور ملل متحد

وتو واژه‌ای لاتین است به معنای «جلوگیری می‌کنم»،«منع می‌کنم»،«حق رد» و برای جلوگیری از عمل است از طریق یک رأی منفی . وتو امتیازی است که به پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد یعنی آمریکا، روسیه، انگلستان، فرانسه وچین دارده شده که قطعنامه‌ها وطرح هائی که مخالف منافع آنها است از آن استفاده می‌کنند.

حق وتو با اصرار شوروی در منشور ملل متحد گنجانده شده زیرا در موقع تأسیس سازمان ملل متحد، شوروی و کشورهای کمونیست در اقلیت بودند به علت نگرانی از تصمیماتی که ممکن بود علیه آنها اتخاذ شود حق رأی چنین تصمیماتی را برای خود محفوظ کردند.

بیشتریت استفاده از این حق را ایالات متحده آمریکا در شورای امنیت نموده است و اغلب برای رد قطعنامه‌هائی که علیه اسرائیل به تصویب رسیده می باشد و عملاً نگذاشته قطعنامه‌ای علیه اسرائیل به تصویب برسد.

هم اکنو اکثر کشورها مخالف حق وتو برای پنج عضو دائم سازمان ملل متحد هستند و پیشنهاد‌هائی هم دربارۀ اعضای دائم شورای امنیت در جریان است و جلسات مختلفی هم در سازمان ملل متحد تشکیل شده تا بر تعداد اعضای دائم اضافه نمایند.

اما پیشنهاد حذف حق وتو برای پنج کشور عضو سازمان ملل متحد با واکنش منفی این اعضا مواجه شده و تهدید نموده‌اند که اگر به تصویب برسد ممکن است از سازمان ملل متحد خارج شوند و منطق این کشورها این است که کشورهای بزرگ نمی‌توانند تابع تصمیمات کشورهایی باشند که جمعیت آنها به یک ملیون نفر یا کمتر نمی‌رسد.

درقوانین اساسی بعضی از کشورها حق وتو یا رد قوانین مصوبه قوۀ مقننه تحت شرایطی برای رئیس جمهور پیش بینی شده است؛ در آمریکا رئیس جمهور می‌تواند فقط یکبار قوانین مصوبه کنگره را وتو کند. و لی اگر کنگره مجدداً همان قانون را با اکثریت دو سوم آراء تصویب کرد رئیس جمهور ناچار به امضاء و اجرای آن است.