کاربست علوم قرآن و اهل بیت در جامعه اسلامی‌

مسلمانان در زندگی دینی و اجتماعی خود از دو منبع قرآن و روش زندگی ائمه و اهل بیت پیامبر برای رسیدن به راه درستی و رستگاری استفاده می‌نمایند. احکام بیان شده در قرآن و روش زندگی ائمه و پیامبر اکرم(ص) و احادیث و روایاتی که از آنها باقیمانده می‌تواند انسان‌ها را در راه رسیدن به حق تعالی رهنمون سازد. یکی از راه‌هایی که مورد استفاده ائمه اطهار بود و بدان وسیله کسب علم می‌کردند و مسائل و احکام را استنباط می‌نمودند استفاده از قرآن شریف بود. زیرا منشا و سرچشمه تمام احکام و معارف دین قرآن کریم است لیکن همه کس نمی‌تواند به عمق و باطن آن کتاب آسمانی غور کند و حقایق علمی را استخراج نماید.‌

حضرت صادق(ع) فرمود: «هیچ موضوعی نیست که مورد اختلاف مردم باشد مگر اینکه اصل و ریشه اش در کتاب خداست، لیکن عقل‌های مردم به آن نمی‌رسد.» بسیاری از علوم و دانش جهان هستی و اسرار و رموز دستگاه آفرینش در کتاب قرآن وجود دارد ولی انسان‌ها از درک و تفسیر آن عاجزند، هرچند پیشرفت علوم و دانش بشری پرده از برخی از این اسرار بر می‌دارد.‌

حضرت باقر(ع) فرموده‌اند: «یکی از علوم ما علم تفسیر قرآن و احکام آن است و علم تغییر زمانه و تازگی‌های آن می‌باشد. اگر خدا خیر گروهی را خواست آنان را شنوا می‌گرداند. ولی کسی که گوش شنوا ندارد اگر حرف حق به گوشش رسید به طوری از آن اعراض می‌کند که گویا اصلاً نشنیده است. اگر افراد لایق و ظرف‌های مناسبی پیدا می‌کردیم مطالب علمی را برایشان می‌گفتیم و خدا یار و پناه است.»‌

ائمه اطهار بسیاری از مسائل و احکام و معارف دین را از قرآن کریم استنباط می‌نمودند، یکی از منابع و مدارک علمی آنان همان کتاب آسمانی بود. آنان چون از اسرار و رموز کلام الهی اطلاع داشتند و با شان نزول و ناسخ و منسوخ و خاص و عام و مطلق و مقید و محکم و متشابه آیات آشنا بودند، می‌توانستند احکام و قوانین دین و معارف اسلام را از عمق آن کتاب آسمانی استخراج کنند و در اختیار مسلمانان قرار دهند. حضرت باقر(ع) فرمود: «وقتی برای شما چیزی گفتم، دلیلش را از آیات قرآن مطالبه کنید.» در واقع دلایل و علت بسیاری از قوانین و احکام الهی در قرآن بیان گشته است.‌

حضرت علی(ع) فرمود: «قرآن را به سخن آورید ولی قرآن برای شما سخن نمی گوید اما من می‌توانم از آن خبر بدهم. علوم گذشته و آینده در آن کتاب آسمانی موجود است. احکام و مسائل مورد احتیاج شما و تفسیر موارد اختلافتان در آن کتاب وجود دارد. اگر از من بپرسید به شما یاد می‌دهم.»‌

به همین جهت، پیغمبر اکرم در حدیث معروف و متواتر ثقلین اهل بیت را قرین قرآن قرار داد و فرمود: دو امانت بزرگ را نزد شما می‌گذارم، اگر بدان‌ها تمسک جویید گمراه نمی‌شوید: کتاب خدا و اهل بیتم. قرآن و اهل بیتم تا قیامت از هم جدا نخواهند شد.‌

آری رسول خدا(ص) ائمه اطهار را به عنوان مرجع علمی به مسلمین معرفی کرد و اقوال و اعمالشان را صحه گذاشت. شیوه و روش زندگی ائمه و پیامبر و اهل بیت ایشان می‌تواند الگویی برای همه مسلمانان باشد تا راه را از چاه بازشناسند. بارها می‌فرمود: اگر در خانه اهل بیت بروید و نیازهای دینی و علمی خود را از این راه کسب کنید در ضلالت و گمراهی واقع نخواهید شد. بنابراین تمام مسلمانان موظفند برای یادگرفتن احکام و قوانین دین و کسب معارف و برنامه‌های اسلام به ائمه اطهار و قرآن مراجعه نمایند.