دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تقوای فردی و اجتماعی

«ای کسانی که ایمان آورده‌اید! آن گونه که حق تقوا و پرهیزکاری است، از خدا بپرهیزید!»
تقوای فردی و اجتماعی
تقوای فردی و اجتماعی

تقوای فردی و اجتماعی

قال الله تبارک و تعالی: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ» آل عمران/102

در بیشتر آیات قرآن کریم به تقوای الهی اشاره شده و بندگان خدا بر حفظ تقوا  و کسب آن در حد توان امر شده‌اند[1] تا حدی که از مؤمنان کسب بالاترین درجه‌ی تقوا خواسته شده است.[2] همچنین در برخی موارد به تقوای فردی و اجتماعی پرداخته شده به‌طوری‌که این نوع تقوا از صفات برجسته‌ی انبیاء الهی به شمار رفته است.

اگر مسلمانان با تقواى فردى و اجتماعى، گناه و فساد را از جامعه خود دور کنند، فلاح و سعادت آنها تضمین خواهد شد؛[3] همچنان‌که خدای متعال سه ویژگی خاص برای حضرت یحیی بیان نموده که مربوط به تقوای حضرت در برابر خالق و مخلوق است:

«وَ کانَ تَقِیًّا وَ بَرًّا بِوالِدَیْهِ وَ لَمْ یَکُنْ جَبَّاراً عَصِیًّا»[4]

«و او پرهیزگار بود! و او نسبت به پدر و مادرش نیکوکار بود و جبّار (و متکبّر) و عصیانگر نبود!»

در مرحله‌ی نخست تقوای فردی آن حضرت را نسبت با خالق خود بیان می‌کند، به این معنا که آن حضرت از محرمات و مناهی خدا اجتناب می‌کرد و بنده‌ای مطیع، مخلص و متقی بود. در مرحله‌ی دوم به تقوای خانوادگی آن بزرگوار اشاره نموده به این معنا که آن حضرت همواره برای پدر و مادرش خیر وسیعی داشت و با رفتار نیک و احسان بخش در خدمت آنها و در اطاعت آنها بود. در مرحله‌ی سوم تقوای اجتماعی آن جناب را نسبت با مخلوق خدا بیان می‌کند که هیچ موقع در برابر مردم اهل ظلم و گناه نبوده و آزارش به مردم نمی‌رسید؛ یعنی شخص مستکبر و زورگو نبود؛ بلکه همواره خیرخواه مردم بود و در برابر آنها تواضع داشت و با رأفت و مهربانی با مردم رفتار می‌کرد.

لذا خدای تبارک در برابر این سه امتیاز برجسته، در سه جایگاه حساس و وحشت زده برای ایشان کرامت، سلامت و امنیت بخشیده است:

«وَ سَلامٌ عَلَیْهِ یَوْمَ وُلِدَ وَ یَوْمَ یَمُوتُ وَ یَوْمَ یُبْعَثُ حَیًّا»[5]

«سلام بر او، آن روز که تولّد یافت، و آن روز که مى‌میرد، و آن روز که زنده برانگیخته مى‌شود!»

یعنی زندگی وی با سعادت شروع شده و زندگی برزخی او نیز قرین با سعادت بوده و روزی که دوباره زنده می‌شود، سعادتمند و در امنیت و سلامت کامل خواهد بود.[6]

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

معرفت نفس طریق معرفت ربّ

معرفت نفس طریق معرفت ربّ

معرفت نفس طریق معرفت ربّ است که از سیّد انبیا و هم از سیّد اوصیا _صلوات اللّه علیهما_ مأثور است:
نعمت بیداری

نعمت بیداری

برادرم! نعمت بیداری، روزی هر بی سر و پا نمی‌شود، و این پیک کوی وفا با هر دلی آشنا نمی‌گردد، و هر مشامی این نسیم صبا را بویا نمی‌شود، و هر زبانی به ذکر آن گویا نمی‌گردد....
اعتقاد به خالق و مخلوق

اعتقاد به خالق و مخلوق

کسی که به خالق و مخلوق متیقن و معتقد باشد، و با انبیا و اوصیا – صلوات اللّه علیهم – جمیعا مرتبط و معتقد باشد، و توسل اعتقادی و عملی به آنها داشته باشد،
تعلیم مجهولات بشرط عمل بمعلومات

تعلیم مجهولات بشرط عمل بمعلومات

آقایانی که طالب مواعظ هستند از ایشان سئوال می‌شود: آیا به مواعظی که تا حال شنیده‌اید عمل کرده‌اید یا نه،
عمل به معلومات

عمل به معلومات

آنچه می‌دانید عمل کنید، و در آنچه نمی‌دانید احتیاط کنید تا روشن شود.

پر بازدیدترین ها

صفات منافق

صفات منافق

حضرت امام صادق علیه السّلام مى‌فرماید که: منافق گویا با خداى خود یک رو کرده است و راضى شده است به دورى از رحمت وى، چرا که او عملهاى ظاهرى ریائى را به صورت عمل شرعی مى‌کند، و عملهاى شرعی که از خدا و پیغمبر متلقّى شده است و در غایت عزّت و رفعت است، بازیچه انگاشته به طریق استهزا و سخریّه با او سلوک مى‌نماید.
احترام به استاد

احترام به استاد

معرفی اجمالی : فقیه و عارف ژرف اندیش، ابن‌ابى‌جمهور احسائى‌در خانواده‌اى پارسا و اهل علم و دانش دیده به جهان گشود. جدّش شیخ ابراهیم و پدرش شیخ على، عالمانى خدا ترس و صاحب نظر بودند .
ادب مع الله

ادب مع الله

و بدان که: اعضاء و جوارح تو سرمایه و امانت‌هائى هستند از خداوند (جل جلاله) در نزد تو، تا به وسیله آن‌ها به نفع دنیا و آخرت خود تجارت نمائى.
دعای شروع نماز

دعای شروع نماز

ابو حامد غزالی می گوید : «اما دعای شروع نماز که آغاز ان با این جمله است : «وجهت وجهی للذی فطر السموات و الارض حنیفا مسلما»
No image

چگونگی جهاد با نفس

Powered by TayaCMS