دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

ازدواج (نکاح)

نکاح در اصل به معنای وَطْیْ (آمیزش) است،که در مورد عقد ازدواج به مناسبت این‌که آن زمینه وطی میباشند، استعمال می‌شود. به نظر می‌رسد منظور از عقد،نه‌ تنها صیغه بلکه مفهوم حاصل از آن یعنی همان ازدواج است
No image
ازدواج (نکاح) بنابراین نکاح را چنین تعریف می‌کنیم:
«نکاح رابطه‌ای است حقوقی – اخلاقی که به وسیله عقد بین زن ومرد حاصل می‌شود وبه آن دو حق می‌دهد که با یکدیگر زندگی کنند، مظهر بارز این رابطه، حق تمتع جنسی است. این تعریف شامل هر دو قسم نکاح یعنی دائم و موقت می‌شود
صیغۀ نکاح: نکاح از عقود به شمار رفته ودر آن ایجاب و قبول طرفین لازم است. فقهای اسلام همه اتفاق نظر دارند که در انجام عقد نکاح نه تنها وقوع ایجاب وقبول لفظی،ضروری است بلکه بدون آن رابطه زوجیت ایجاد نمی‌شود بنابراین نکاح معاطاتی، که صرفاً به اعلام توافق طرفین بسنده می‌شود، باطل است بلکه بایستی لفظ ایجاب وقبول هر چند به صورت غیرعربی بر زبان جاری شود اعتبار عربی بودن لفظ در صورتی است که طرفین آشنایی به زبان عربی داشته باشندیا دسترسی به فردی داشته باشند که بتواند عقد نکاح را به زبان عربی جاری کند.گر چه وکیل گرفتن وی از سوی طرفین ازدواج شرعا واجب نیست.
اقسام نکاح
ازدواج بر دو نوع است:
1. دائم
2. موقت
در ازدواج دائم پایان رابطه زوجیت مشخص نمی‌شود امّا در ازدواج موقت پایان آن معلوم شده است.
ازدواج دائم حقوق وتکالیفی را برای زن ومرد ایجاد می‌کند امّا در ازدواج موقت،تمامی حقوق وتکالیف توافقی است که در حین عقد می‌توانند به‌عنوان شرط ضمن عقد مقرر نمایند، جز مهر که در هر دو نوع ازدواج بر شوهر واجب می‌شود.
فضیلت ازدواج
ازدواج وتشکیل خانواده در اسلام امری مقدس ودارای فضیلت محسوب شده وترک آن مورد نکوهش واقع شده است. در اسلام هیچ بنایی محبوبتر از ازدواج بنیانگذاری نشده است پدیده‌ای که آبادی خانه‌‌ها را به دنبال دارد وعبادت آدمی را فضیلت می‌بخشد به گونه‌ای که دو رکعت نماز فرد متأهل برتر از هفتاد رکعت نماز فرد غیر متأهل است. از نظر اسلام بدترین مرده‌گان، کسانی هستند که بدون عذر ازدواج نکرده واز دنیا روند.
اهداف و مقاصد ازدواج
چنان‌چه ازدواج از نگاه اسلام امری بافضیلت باشد، می‌بایست دارای هدفی مقدس ومعقول باشد وهر چیزی نمی‌تواند هدف برای این سنّت طبیعی و دینی قرار گیرد. برخی اهداف عبارتند از:
1. تولیدمثل وبقای نسل: این هدف را می‌توان از اغراض مادی ازدواج به شمار آورد نه معنوی آن،که در قرآن وروایات به این هدف اشاره شده است:
« نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ » (بقره/223 )
زنان شما کشتزار شما هستند.
2. کسب مودت ورحمت: آدمی در مسیر زندگی بحران‌ها ومشکلاتی دارد ونیازمند دلداری وامیدواری است. اساساً انسان نیازمند است کسی را دوست داشته باشد وخود نیز مورد محبت واقع شود. که ازدواج این نیاز را تأمین می‌کند.
قرآن کریم مودت ورحمت را نعمتی از سوی خداوند به زوجین می‌داند آن‌جا که می‌فرماید:
« وَ جَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً »(روم/21)
و خداوند بین شما [زوجین] مودت ورحمت قرار داد.
3. نیل به آرامش و سکونت: ازدواج روح آشفته وسرکش جوان را آرامش و تعادل می‌بخشد تا در سایۀ آن فعالیت‌های خود را منظم وهدف‌مند نموده وبه سوی مقاصد عالی قدم بردارد. قرآن کریم به این هدف تصریح نموده ومی‌فرماید:
« وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً لِتَسْکُنُوا إِلَیْها »(یونس/67)
و از نشانه‌های خداوند این است که از جنس خودتان برای شما زوجی آفرید تا در کنار او آرام گیرید.
4. نیل به کمال روحی ومعنوی: انسان به حکم فطرت کمال جوست ودر گرایش‌های خود رسیدن به نوعی کمال را مدّ نظر می‌گیرد. کمالات انسان ممکن است مادی یا معنوی باشد امّا از دیدگاه اسلام کمال انسان در حرکت به سوی خداوند وبندگی اوست که در سایه دینداری حاصل می‌شود. در حدیثی از پیامبر اکرم (ص) به این هدف تصریح شده است.آن جا که حضرت می فرمایند:
«من تزوّج فقد احرَزَ نصفَ دینه»
هر کس ازدواج کند نصف دینش را حفظ کرده است.
آثار وفوائد ازدواج
1. صیانت از گناه: ازدواج از فشار غریزه جنسی می‌کاهد وچشم وگوش را به قید وحصار می‌کشاند.
2. حفظ سلامتی جسمی وروانی: دانشمندان معتقدند که ارضاء صحیح وبه موقع غریزه جنسی سلامت جسمی وروانی را به دنبال خواهد داشت.
3. رشد شخصیت: ازدواج جوان بی‌تفاوت وخودخواه را به تلاش‌ واحساس مسئولیت وایثار وا می‌دارد ودر سایه تعامل صحیح زن وشوهر با یکدیگر استعدادها را شکوفا وعیب‌ها را برطرف وکمالات را مضاعف خواهد کرد.
4. ارضاء غریزه جنسی: این امر نمی‌تواند هدف ازدواج باشد چرا که تعالی بخش نیست بلکه یکی از فواید شروع وطبیعی ازدواج به شمار می‌آید. میل جنسی که در طبیعت حیوانات و‌انسان‌ها قرار داده شده است. از مهم‌ترین لذت‌های دنیوی بوده وتعدیل وهدایت آن در مسیر معقول امری سخت ومهم محسوب می‌شود این میل در امر ازدواج در سه مرحله حضور دارد.
الف. قبل از ازدواج محرّکی برای تشکیل خانواده وگرایش به جنس مخالف است.
ب. پس از ازدواج جاذبه وکششی در روابط زناشویی است که باعث استحکام خانواده،شیرینی زندگی وآبی بر آتش منازعات است.
ج. لذت و مزدی است در برابر تحمل زحمت زندگی وپذیرش مسئولیت آن مانند قوه ذائقه بدن که مزدی برای غذاست ونه هدف آن.
5. مشارکت در امور زندگی: زن ومرد در سامان دادن امور دنیوی خود نیازمند شریک زندگی هستند وهمسر شایسته‌ترین آنهاست.
1. بحار الانوار ،ج100 ،ص 219،ب 1

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

نبوت در نهج البلاغه

نبوت در نهج البلاغه

همچنين در هدف اين پيام بحث مى كنيم، آيا هدف در اين حادثه چه بود: رفاه زندگى مادي، برداشتن فاصله طبقاتي، بالا بردن سطح انديشمندى و هوشمندي، مخالفت با قدرتها، با توجه به قدرتها؟، اينها سوالهائى ست كه براى شناختن آن حادثه، حادثه اى كه بى گمان يك واقعيت اجتماعى به حساب مى آيد، لازم است و پاسخ به اين سوالها روشنگر آن حادثه خواهد بود.
No image

نبوت شناسی

پزشك امت رسول الله صلى الله عليه و آله طبيب دوار بطبه، قدا حكم مراهمه، و اءحمى مواسمع، يضع ذلك حيث الحاحة اليه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله پزشكى است سيار كه با طب خويش ‍ همواره به گردش مى پردازد و مرهم ها را به خوبى آماده ساخته و به هنگام نياز آنها را به كار مى برد.
ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغهʂ)

ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغه(2)

حضرت در خطبه اى ديگر اين نكته را متذكر مى شوند كه پيامبراكرم صلوات الله عليه در زماني ظهور نمودند كه هيچ پيامبر ديگرى حضور نداشته است." أرسله على حين فترة من الرسل، و طول هجعة من الأمم، و انتفاض من المبرم... ذلك القرآن فاستنطقوه."؛ خداوند پيامبر(ص) را هنگامى فرستاد كه پيامبران حضور نداشتند، و امت ها در خواب غفلت بودند، و رشته هاى دوستى و انسانيت از هم گسسته بود.
ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغهʁ)

ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغه(1)

آنان را در بهترين وديعتگاه به امانت نهاد و در شريف ترين قرارگاه جاي داد. آنان را از اصلاب كريم به رحم هايي پاكيزه منتقل گردانيد. هرگاه يكي از آنان از جهان رخت برمي بست ديگري براي اقامة دين خدا جاي او را مي گرفت. تا كرامت نبوت از سوي خداوند پاك نصيب محمد(ص) گرديد. او را از برترين معادن و عزيزترين سرزمين ها بيرون آورد؛ از درختي كه پيامبرانش را از آن برآورده، و امينان وحي خود را از آن گلچين كرده بود.
No image

بعثت از ديدگاه اميرالمؤمنين علیه السلام

آنان را در بهترين وديعتگاه به امانت نهاد و در شريف ترين قرارگاه جاي داد. آنان را از اصلاب كريم به رحم هايي پاكيزه منتقل گردانيد. هرگاه يكي از آنان از جهان رخت برمي بست ديگري براي اقامة دين خدا جاي او را مي گرفت. تا كرامت نبوت از سوي خداوند پاك نصيب محمد(ص) گرديد. او را از برترين معادن و عزيزترين سرزمين ها بيرون آورد؛ از درختي كه پيامبرانش را از آن برآورده، و امينان وحي خود را از آن گلچين كرده بود.

پر بازدیدترین ها

پيامبرى و پيشوايى

پيامبرى و پيشوايى

انسان به طور فطرى عاشق کمال مطلق است و خداوند از نوع انسان پیمانى فطرى گرفته است که جز او را نپرستند، اما عوامل مختلفى چون: استکبار، خودخواهى، حرص، تعلق هاى پست و وابستگى ها بر این فطرت سایه مى افکنند و آدمى مصداق کمال را اشتباه مى گیرد و به پیمان فطرت خود وفا نمى کند. پیامبران در رسالت خود مردمان را به وفاى به پیمان فطرى و رو کردن به کمال مطلق حقیقى فرا مى خوانند.
شخصیت پیامبر(صلی الله علیه و آله) از منظر نهج البلاغه

شخصیت پیامبر(صلی الله علیه و آله) از منظر نهج البلاغه

از آنجا که نبی گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) اسوه حسنه و الگوی مناسب برای همه انسانها در همه اعصار است، باید در پی شناخت آن شخصیت عالی مقام و سیره آن فرستاده الهی باشیم. با توجه به اینکه نزدیک ترین انسانها به نبی گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) و آگاه ترین انسانها به شخصیت آن پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله)، امام علی(علیه السلام) است، بهترین راه برای شناخت پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) مراجعه به سخنان گهربار امام علی(علیه السلام) می باشد.
نبوت در نهج البلاغه

نبوت در نهج البلاغه

همچنين در هدف اين پيام بحث مى كنيم، آيا هدف در اين حادثه چه بود: رفاه زندگى مادي، برداشتن فاصله طبقاتي، بالا بردن سطح انديشمندى و هوشمندي، مخالفت با قدرتها، با توجه به قدرتها؟، اينها سوالهائى ست كه براى شناختن آن حادثه، حادثه اى كه بى گمان يك واقعيت اجتماعى به حساب مى آيد، لازم است و پاسخ به اين سوالها روشنگر آن حادثه خواهد بود.
ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغهʂ)

ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغه(2)

حضرت در خطبه اى ديگر اين نكته را متذكر مى شوند كه پيامبراكرم صلوات الله عليه در زماني ظهور نمودند كه هيچ پيامبر ديگرى حضور نداشته است." أرسله على حين فترة من الرسل، و طول هجعة من الأمم، و انتفاض من المبرم... ذلك القرآن فاستنطقوه."؛ خداوند پيامبر(ص) را هنگامى فرستاد كه پيامبران حضور نداشتند، و امت ها در خواب غفلت بودند، و رشته هاى دوستى و انسانيت از هم گسسته بود.
Powered by TayaCMS