دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تاملی پیرامون عرفان های نوظهور

بشر امروزی با تجربه‌ها و دریافت‌هایی که داشته متوجه این نکته اساسی شده است که هر قدر در علم و تکنولوژی و اکتشافات مادی ارضی و سمایی پیشرفت نماید لاجرم گمگشته‌ای در بواطن وجودی خویش دارد و علوم مادی نمی‌تواند فطری و باطنی و ذاتی او را اغنا و ارضا کند لذا به سوی مبانی معنوی و معرفتی سوق می‌یابد.
تاملی پیرامون عرفان های نوظهور
تاملی پیرامون عرفان های نوظهور

بشر امروزی با تجربه‌ها و دریافت‌هایی که داشته متوجه این نکته اساسی شده است که هر قدر در علم و تکنولوژی و اکتشافات مادی ارضی و سمایی پیشرفت نماید لاجرم گمگشته‌ای در بواطن وجودی خویش دارد و علوم مادی نمی‌تواند فطری و باطنی و ذاتی او را اغنا و ارضا کند لذا به سوی مبانی معنوی و معرفتی سوق می‌یابد.

گاهی در جهت این رهیافت به سوی مجمع‌ها و کلاس‌ها و یا جریاناتی که مدعی مبانی معرفتی و عرفانی هستند، می‌رود که در اصطلاح به آنها «عرفان‌های نوظهور» اطلاق می‌شود اما در اساس می‌توان گفت اکثریت این جریانات فکری اصلاً تازگی ندارند، بلکه اگر به تاریخ ادیان و جریان‌های فکری و عقیدتی و ریشه این گونه جریانات نگاه شود معلوم خواهد شد که تنها به صورت و لباسی نو در آورده شده‌اند.

اگر به ریشه و بن مایه‌های عقیدتی این جریانات نوظهور که اصطلاحاً عرفان نامیده می‌شود توجه عمیق شود در می‌یابیم که این جریانات ربطی به عرفان و مبانی آن نداشته، بلکه بیشتر تلاش مدعیان و راهبران این جریانات فقط کسب فضایل اخلاقی آن هم به زعم دریافت‌های شخصی این گونه افراد از علم اخلاق است که به غلط عرفان مفروض داشته‌اند. بنابراین بایستی اولاً این جریانات اخلاق گونه را از عرفان و مبانی عرفانی که به قدمت اندیشه‌های متعالی و الهی گون بشر از بدایت تا نهایت است مجزا کرد. چون ساحت عارفان حقیقی از جرگه سازی‌ها و ادعا به دور بوده و رهیافت عارف الهی تنها به مبانی اخلاقی محدود نمی‌شود بلکه غایت عارف واقعی به سوی حقیقت الوجود است. مبانی عرفانی و الهی گون راستین آن قدر سهل نیست تا هر مبتدی رسد که دم زند که رسیدم و حال منم و لاغیر و چون به کمال رسیده‌ام شما را نیز به کمال خواهم رساند.

با گسترش و توجه پیدا و پنهان جوانان ما به این گونه جریانات اعم از جریان‌هایی که به نام عرفان ومعنویت در داخل معرفی می‌شود و یا جریاناتی که از غرب به سوی کشور ساری و جاری‌اند لازم است شرایطی مهیا شود تا عرفان حقیقی اسلامی و شیعی آل محمد(ع)که مملو از آثار فاخر علمی و عملی و عرفانی حقه بوده تا آنجایی که مقدور است به صورت ساده تبیین و در اختیار تشنگان و جویندگان وادی‌های معرفتی الهی گون جامعه قرار گیرد تا جوانان به مراتب و مبانی والای عرفانی در کنار تلاش‌های مستمر معنوی به کسب فضائل اخلاقی راه یافته استعداد ذاتی آنان در جریانات نوظهور معنوی تحت هر نام فریبنده ای که معجونی از تفکرات مختلف تحت اسامی گوناگون دهن پرکن، هدر نرود و حوزه‌های علمیه و علمای عظام باید این نکته را مدنظر قرار دهند که با ایجاد جلسات اخلاقی و عرفانی اسلامی توسط فضلا و عرفایی که خود در راه سلوک گام نهاده با نوک مژگان طی طریق نموده‌اند تشنگان مبانی معرفتی را به سوی حضرت حق دلالت و غوامض و موانع آنان را به جهت خوی معرفتی والا و آشنایی به اطوار صبغه عرفانی مرتفع کنند و از سوی دیگر اساتید آشنا به عرفان، متون عرفانی ایرانی و اسلامی را که در قالب کلمات و جملات، مکنون و مستتر است تلخیص و به زبان روزگار کنونی و ساده چاپ و منتشر کنند و در اختیار جامعه قرار دهند تا این فرصت مهم که جست وجوی مبانی معرفتی در جامعه رو به فزونی است مغتنم شمرده شود و به سوی مالک حقیقی ارض و سما هادی شوند تا در این میان مدعیان لاف زن از عدم آگاهی به مبانی معرفتی و عرفانی، جوانان را به بیراهه نکشند و نتوانند ریاست شگفت و تعظیمات خدایانه در خفا برای خود فراهم کنند تا در نهایت این کشش ذاتی را باطل نمایند و این قوه نورانی و الهی گونه سرخورده شود.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

مطلب مکمل

کتاب سایبان خود ساخته عرفان مدرن

کتاب سایبان خود ساخته عرفان مدرن

این کتاب با هدف عرضه صحیح و دفاع معقول اندیشه عرفانی و زدودن پیرایه‌های موهم، موهن و فراگیر عرفان و معنویت‌های نوظهور...

جدیدترین ها در این موضوع

نبوت در نهج البلاغه

نبوت در نهج البلاغه

همچنين در هدف اين پيام بحث مى كنيم، آيا هدف در اين حادثه چه بود: رفاه زندگى مادي، برداشتن فاصله طبقاتي، بالا بردن سطح انديشمندى و هوشمندي، مخالفت با قدرتها، با توجه به قدرتها؟، اينها سوالهائى ست كه براى شناختن آن حادثه، حادثه اى كه بى گمان يك واقعيت اجتماعى به حساب مى آيد، لازم است و پاسخ به اين سوالها روشنگر آن حادثه خواهد بود.
No image

نبوت شناسی

پزشك امت رسول الله صلى الله عليه و آله طبيب دوار بطبه، قدا حكم مراهمه، و اءحمى مواسمع، يضع ذلك حيث الحاحة اليه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله پزشكى است سيار كه با طب خويش ‍ همواره به گردش مى پردازد و مرهم ها را به خوبى آماده ساخته و به هنگام نياز آنها را به كار مى برد.
ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغهʂ)

ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغه(2)

حضرت در خطبه اى ديگر اين نكته را متذكر مى شوند كه پيامبراكرم صلوات الله عليه در زماني ظهور نمودند كه هيچ پيامبر ديگرى حضور نداشته است." أرسله على حين فترة من الرسل، و طول هجعة من الأمم، و انتفاض من المبرم... ذلك القرآن فاستنطقوه."؛ خداوند پيامبر(ص) را هنگامى فرستاد كه پيامبران حضور نداشتند، و امت ها در خواب غفلت بودند، و رشته هاى دوستى و انسانيت از هم گسسته بود.
ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغهʁ)

ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغه(1)

آنان را در بهترين وديعتگاه به امانت نهاد و در شريف ترين قرارگاه جاي داد. آنان را از اصلاب كريم به رحم هايي پاكيزه منتقل گردانيد. هرگاه يكي از آنان از جهان رخت برمي بست ديگري براي اقامة دين خدا جاي او را مي گرفت. تا كرامت نبوت از سوي خداوند پاك نصيب محمد(ص) گرديد. او را از برترين معادن و عزيزترين سرزمين ها بيرون آورد؛ از درختي كه پيامبرانش را از آن برآورده، و امينان وحي خود را از آن گلچين كرده بود.
No image

بعثت از ديدگاه اميرالمؤمنين علیه السلام

آنان را در بهترين وديعتگاه به امانت نهاد و در شريف ترين قرارگاه جاي داد. آنان را از اصلاب كريم به رحم هايي پاكيزه منتقل گردانيد. هرگاه يكي از آنان از جهان رخت برمي بست ديگري براي اقامة دين خدا جاي او را مي گرفت. تا كرامت نبوت از سوي خداوند پاك نصيب محمد(ص) گرديد. او را از برترين معادن و عزيزترين سرزمين ها بيرون آورد؛ از درختي كه پيامبرانش را از آن برآورده، و امينان وحي خود را از آن گلچين كرده بود.

پر بازدیدترین ها

پيامبرى و پيشوايى

پيامبرى و پيشوايى

انسان به طور فطرى عاشق کمال مطلق است و خداوند از نوع انسان پیمانى فطرى گرفته است که جز او را نپرستند، اما عوامل مختلفى چون: استکبار، خودخواهى، حرص، تعلق هاى پست و وابستگى ها بر این فطرت سایه مى افکنند و آدمى مصداق کمال را اشتباه مى گیرد و به پیمان فطرت خود وفا نمى کند. پیامبران در رسالت خود مردمان را به وفاى به پیمان فطرى و رو کردن به کمال مطلق حقیقى فرا مى خوانند.
No image

نبوت در نهج البلاغه

ان شئتَ ثنّيتُ بموسى كليم الله حيث يقول: (ربّ انى لِما أنزلت إلىّ من خير فقير)؛ و اللهِ ما سأله الّا خبزا يأكله، لانه كان ياكل بقلة الارض. اگر بخواهى پيامبر دیگرى را به عنوان الگو نام ببرم او موسى عليه السلام است، آن گاه كه فرمود: (پروردگارا! من به آنچه از خير و نيكى برايم نازل کنى نيازمندم) به خدا سوگند، حضرت موسى عليه السلام به جز نانى كه بخورد از خدا نخواست، زيرا او گياهان زمين مى خورد.
No image

نبوت شناسی

پزشك امت رسول الله صلى الله عليه و آله طبيب دوار بطبه، قدا حكم مراهمه، و اءحمى مواسمع، يضع ذلك حيث الحاحة اليه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله پزشكى است سيار كه با طب خويش ‍ همواره به گردش مى پردازد و مرهم ها را به خوبى آماده ساخته و به هنگام نياز آنها را به كار مى برد.
نبوت در نهج البلاغه

نبوت در نهج البلاغه

همچنين در هدف اين پيام بحث مى كنيم، آيا هدف در اين حادثه چه بود: رفاه زندگى مادي، برداشتن فاصله طبقاتي، بالا بردن سطح انديشمندى و هوشمندي، مخالفت با قدرتها، با توجه به قدرتها؟، اينها سوالهائى ست كه براى شناختن آن حادثه، حادثه اى كه بى گمان يك واقعيت اجتماعى به حساب مى آيد، لازم است و پاسخ به اين سوالها روشنگر آن حادثه خواهد بود.
شخصیت پیامبر(صلی الله علیه و آله) از منظر نهج البلاغه

شخصیت پیامبر(صلی الله علیه و آله) از منظر نهج البلاغه

از آنجا که نبی گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) اسوه حسنه و الگوی مناسب برای همه انسانها در همه اعصار است، باید در پی شناخت آن شخصیت عالی مقام و سیره آن فرستاده الهی باشیم. با توجه به اینکه نزدیک ترین انسانها به نبی گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) و آگاه ترین انسانها به شخصیت آن پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله)، امام علی(علیه السلام) است، بهترین راه برای شناخت پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) مراجعه به سخنان گهربار امام علی(علیه السلام) می باشد.
Powered by TayaCMS