دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

قیام توابین

No image
قیام توابین

قيام توابين كلمات كليدي : قيام توابين، قيام عاشورا، خونخواهي، امام سجاد (ع، سليمان بن صرد خزاعي، نُخيله، يالثارات الحسين، مختار ثقفي، مسلم بن عقيل، عبيدالله بن زياد

قیام توابین

نخستین قیامی که به خونخواهی سالار شهیدان عبدالله الحسین (ع) بعد از قیام عاشورا صورت گرفت قیام شیعی توابین به رهبری سلیمان بن صرد خزاعی بود.(1) سلیمان از راویان احادیث معصومین و همچنین از محبین و یاران حضرت پیامبر (ص)، امام علی (ع)، امام حسن و امام حسین علیهماالسلام بود. و ی بعد از رحلت پیامبر جزو نخستین افرادی بود که از مکه به مدینه هجرت کرد(2) و تا آخر عمر در این محل اقامت گزید او از جملۀ افرادی بود که به امام حسین (ع) نامه نوشت و حضرت را به کوفه دعوت کرد. و در مدت حضور مسلم بن عقیل در کوفه، جزو نزدیکان آن حضرت به حساب می‌آمد اما در زمان و قوع قیام کربلا در زندان عبیدالله بود.

پس از این که اکثر مردم از امام حسین (ع) دعوت کرده سپس از ترس جانشان و به طمع سکه‌های عبیدالله بن زیاد از یاری و ی دریغ کردند. بعد از شهادت حضرت عده‌ای برای جبران نمودن کوتاهی خود قیام توابین را ترتیب دادند.

به همین جهت در خانه سلیمان بن صرد جمع شدند، در این جلسه سلیمان خطاب به حاضرین درباره فلسفه قیام خویش گفت:

ما و عده کمک و یاری به اهل بیت رسول خدا (ص) دادیم و لی کمکشان نکردیم و به انتظار پایان کار ماندیم تا اینکه فرزند پیامبرتان کشته شد خدا از ما راضی نخواهد شد مگر اینکه با کشندگان امام حسین (ع) جنگ کنیم شمشیرها را تیز کنید و تا می‌توانید نیرو و اسب آماده کنید تا اینکه موعد مقرر برسد.(3) بدین‌سان همگی بر این باور رسیدند که تنها راه پاک شدن لکۀ ننگ پیمان‌شکنی، کشتن قاتلان امام حسین (ع) و یارانش می‌باشد. پس هم پیمان شدند که تا آخرین لحظه بر عهد خود و فادار بمانند.

آنها تا سال 65 هجری قمری به جذب نیرو و جمع‌آوری سلاح پرداختند و سرانجام در ماه ربیع‌الاول همان سال به نُخیله رفته با حدود چهارهزار نفر قیام را شروع کردند(4) و چون عامل اصلی و اقعۀ کربلا را حکومت یزید می‌دانستند،از آنجا به طرف شام حرکت کردند.آنان در محلی بنام عین‌الورده با سپاه شام برخورد نمودند که پس از چند روز نبرد سخت و بعد از دادن تلفات زیاد مجبور به عقب‌نشینی شدند. در این جنگ نابرار رهبران نهضت، از جمله سلیمان که 93 سال از عمرش می‌گذشت به شهادت رسیدند.(5)

توابین با شعار «یالثارات الحسین» قصد داشتند خلافت مسلمین را به شایستگان و اقعی آن، اهل بیت (ع)، بسپارند. و می‌گفتند: حکومت را به اهل بیت پیامبر (ص) باز می‌گردانیم،آنان که خدا به واسطۀ ایشان به ما نعمت و کرامت ارزانی داشته است.(6) با این همه در منابع به صراحت اشاره‌ای به تأیید قیام از جانب امام سجاد (ع) نشده است ولی با توجه به هدف قیام طبعاً این حرکت مورد تأیید حضرت بوده است. گفته شده که مختار ثقفی علیه قیام توابین تبلیغات می‌کرد و در اثر این تبلیغات حدود دو هزار نفر از توابین به مختار پیوستند.

منابع :

1) اسدالغابه،ابن اثیر،تهران،انتشارات اسماعیلیان (بی‌تا)،ج 1، ص 112.

2) خیرالدین زرکلی،الاعلام،ج 3، ص 137.

3)ر.ک. شیخ عباس قمی،نفس المهموم (در کربلا چه گذشت)ترجمه محمد باقر کمره‌ای،قم،انتشارات جمکران،1374،ص 754-753.

4) خطیب بغدادی،تاریخ بغداد،بیروت،دارالکتب العلمیه،1417 ه‍،ج 1،ص 215.

5)یعقوبی،تاریخ یعقوبی،قم،نشر فرهنگ اهل بیت،(بی‌تا)،ج 2،ص 257.

6)همان.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

نبوت در نهج البلاغه

نبوت در نهج البلاغه

همچنين در هدف اين پيام بحث مى كنيم، آيا هدف در اين حادثه چه بود: رفاه زندگى مادي، برداشتن فاصله طبقاتي، بالا بردن سطح انديشمندى و هوشمندي، مخالفت با قدرتها، با توجه به قدرتها؟، اينها سوالهائى ست كه براى شناختن آن حادثه، حادثه اى كه بى گمان يك واقعيت اجتماعى به حساب مى آيد، لازم است و پاسخ به اين سوالها روشنگر آن حادثه خواهد بود.
No image

نبوت شناسی

پزشك امت رسول الله صلى الله عليه و آله طبيب دوار بطبه، قدا حكم مراهمه، و اءحمى مواسمع، يضع ذلك حيث الحاحة اليه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله پزشكى است سيار كه با طب خويش ‍ همواره به گردش مى پردازد و مرهم ها را به خوبى آماده ساخته و به هنگام نياز آنها را به كار مى برد.
ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغهʂ)

ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغه(2)

حضرت در خطبه اى ديگر اين نكته را متذكر مى شوند كه پيامبراكرم صلوات الله عليه در زماني ظهور نمودند كه هيچ پيامبر ديگرى حضور نداشته است." أرسله على حين فترة من الرسل، و طول هجعة من الأمم، و انتفاض من المبرم... ذلك القرآن فاستنطقوه."؛ خداوند پيامبر(ص) را هنگامى فرستاد كه پيامبران حضور نداشتند، و امت ها در خواب غفلت بودند، و رشته هاى دوستى و انسانيت از هم گسسته بود.
ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغهʁ)

ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغه(1)

آنان را در بهترين وديعتگاه به امانت نهاد و در شريف ترين قرارگاه جاي داد. آنان را از اصلاب كريم به رحم هايي پاكيزه منتقل گردانيد. هرگاه يكي از آنان از جهان رخت برمي بست ديگري براي اقامة دين خدا جاي او را مي گرفت. تا كرامت نبوت از سوي خداوند پاك نصيب محمد(ص) گرديد. او را از برترين معادن و عزيزترين سرزمين ها بيرون آورد؛ از درختي كه پيامبرانش را از آن برآورده، و امينان وحي خود را از آن گلچين كرده بود.
No image

بعثت از ديدگاه اميرالمؤمنين علیه السلام

آنان را در بهترين وديعتگاه به امانت نهاد و در شريف ترين قرارگاه جاي داد. آنان را از اصلاب كريم به رحم هايي پاكيزه منتقل گردانيد. هرگاه يكي از آنان از جهان رخت برمي بست ديگري براي اقامة دين خدا جاي او را مي گرفت. تا كرامت نبوت از سوي خداوند پاك نصيب محمد(ص) گرديد. او را از برترين معادن و عزيزترين سرزمين ها بيرون آورد؛ از درختي كه پيامبرانش را از آن برآورده، و امينان وحي خود را از آن گلچين كرده بود.

پر بازدیدترین ها

سیمای رسول خدا از منظر نهج البلاغه

سیمای رسول خدا از منظر نهج البلاغه

در زمین دو امان و وسیله نجات از عذاب الهی بود که یکی از آنها برداشته شد، دومی را دریابید و به آن چنگ زنید. اما امانی که برداشته شد رسول خدا (ص) بود و امانی که باقی مانده استغفار است. خداوند تعالی می فرماید: خداوند آنها را عذاب نمی کند تا تو در میان آنها هستی و خداوند آنها را عذاب نمی کند در حالی که استغفار می کنند.
شخصیت پیامبر(صلی الله علیه و آله) از منظر نهج البلاغه

شخصیت پیامبر(صلی الله علیه و آله) از منظر نهج البلاغه

از آنجا که نبی گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) اسوه حسنه و الگوی مناسب برای همه انسانها در همه اعصار است، باید در پی شناخت آن شخصیت عالی مقام و سیره آن فرستاده الهی باشیم. با توجه به اینکه نزدیک ترین انسانها به نبی گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) و آگاه ترین انسانها به شخصیت آن پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله)، امام علی(علیه السلام) است، بهترین راه برای شناخت پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) مراجعه به سخنان گهربار امام علی(علیه السلام) می باشد.
پيامبرى و پيشوايى

پيامبرى و پيشوايى

انسان به طور فطرى عاشق کمال مطلق است و خداوند از نوع انسان پیمانى فطرى گرفته است که جز او را نپرستند، اما عوامل مختلفى چون: استکبار، خودخواهى، حرص، تعلق هاى پست و وابستگى ها بر این فطرت سایه مى افکنند و آدمى مصداق کمال را اشتباه مى گیرد و به پیمان فطرت خود وفا نمى کند. پیامبران در رسالت خود مردمان را به وفاى به پیمان فطرى و رو کردن به کمال مطلق حقیقى فرا مى خوانند.
ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغهʂ)

ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغه(2)

حضرت در خطبه اى ديگر اين نكته را متذكر مى شوند كه پيامبراكرم صلوات الله عليه در زماني ظهور نمودند كه هيچ پيامبر ديگرى حضور نداشته است." أرسله على حين فترة من الرسل، و طول هجعة من الأمم، و انتفاض من المبرم... ذلك القرآن فاستنطقوه."؛ خداوند پيامبر(ص) را هنگامى فرستاد كه پيامبران حضور نداشتند، و امت ها در خواب غفلت بودند، و رشته هاى دوستى و انسانيت از هم گسسته بود.
ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغهʁ)

ره آورد بعثت از منظر نهج البلاغه(1)

آنان را در بهترين وديعتگاه به امانت نهاد و در شريف ترين قرارگاه جاي داد. آنان را از اصلاب كريم به رحم هايي پاكيزه منتقل گردانيد. هرگاه يكي از آنان از جهان رخت برمي بست ديگري براي اقامة دين خدا جاي او را مي گرفت. تا كرامت نبوت از سوي خداوند پاك نصيب محمد(ص) گرديد. او را از برترين معادن و عزيزترين سرزمين ها بيرون آورد؛ از درختي كه پيامبرانش را از آن برآورده، و امينان وحي خود را از آن گلچين كرده بود.
پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
پژوهشکده باقر العلوم علیه السلام سال هاست که با تلاش علمی برای تحقق ماموریت پاسخ گویی به نیازهای رو به رشد سازمان تبلیغات اسلامی وجامعه ایران اسلامی برای تامین محتوا در حوزه دین و ارائه برنامه های راهبردی در تبلیغ دین اشتغال دارد .
لینک های مرتبط
تماس با ما
پربازدید ها
 
کلیه حقوق این تارنما متعلق به پژوهشکده باقرالعلوم علیه السّلام می باشد.
 
Powered by TayaCMS