ارزش علم

قال رسول الله: «فضلُ العالمِ علی العابدِ کفضلی علی سائر الأنبیاءِ»(حسن بن ابی الحسن دیلمی، اعلام الدین، ص81)

فراگیری علم و دانش یکی از چیزهایی است که در اسلام همواره بر آن تأکید شده است و احادیث فراوانی در فضیلت و برتری آن وارد شده است. حضرت علی (ع) خطاب به یکی از اصحاب خود به‌نام کمیل چنین می‌فرماید:

« یا کمیلُ العلمُ خیرٌ مِن المالِ، العلمُ یَحرسُک و أنت تحرُسُ المالَ و المالُ تنقُصُهُ النّفقهُ و العلمُ یزکُو علی الإنفاق و صنیعُ المالِ یزولُ بزوالِهِ »

ای کمیل! دانش بهتر از مال است. زیرا علم، نگهبان تو است و مال را تو باید نگهبان باشی. مال با بخشش کاستی پذیرد؛ اما علم با بخشش فزونی گیرد و مقام و شخصیتی که با مال به‌دست آمده با نابودی مال، نابود می‌گردد.[1]

حضرت علی (ع) درباره برتری علما و دانشمندان می‌فرمایند:

ثروت‌اندوزان بی‌تقوا مرده‌اند، گرچه به‌ظاهر زنده‌اند؛ اما دانشمندان تا دنیا برقرار است زنده‌اند، بدن‌هایشان گرچه در زمین پنهان است، اما یاد آنها در دلها همیشه زنده است.[2]

در روایات وارد شده است که برتری عالم بر عابد مانند برتری پیامبر بر پایین‌ترین مردم است. پیامبرگرامی اسلام در رابطه با برتری عالم چنین می‌فرمایند:

«فضلُ العالمِ علی العابدِ کفضلی علی أدناکُم، ثم قال: إنّ اللهَ و ملائکتَه و أهلَ الأرضِ حتّی النَّمله فی حُجرها و حتّی الحُوت فی البحرِ لیصلّون علی مُعلِّمی النّاسِ الخیرَ»[3]

برتری عالم بر عابد مانند برتری من بر پایین‌ترین شما است. سپس پیامبر(ص) فرمودند: همانا خداوند و فرشتگان و اهل زمین حتی مورچه در خانه‌اش و ماهی در دریا بر کسانی که به مردم خوبی‌ها را یاد می‌دهند، صلوات می‌فرستند.

[1]. نهج البلاغه، محمد دشتی، لقمان، 1379، چاپ سوم، حکمت 147.
[2]. همان.
[3]. علامه مجلسی، بحارالانوار، بیروت، موسسه الوفاء، 1404هق، ج61،ص244، باب10.

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

دعا در نهج البلاغه

عبادت و نیایش در نهج البلاغه

ریشه همه آثار معنوی اخلاقی و اجتماعی که در عبادت است، در یاد حق و غیر او را از یاد بردن می‌باشد. ذکر خدا و یاد خدا که هدف عبادت است، دل را جلا می‌دهد و صفا می‌بخشد و آن را آماده تجلیات الهی قرار می‌دهد. امام علی علیه‌السلام در به اره یاد حق یا همان روح عبادت میفرماید: < خداوند یاد خود را صیقل دل‌ها قرار داده است. دل‌ها به این وسیله از پس کری، شنوا و از پس نابینایی، بینا و از پس سرکشی و عناد رام می‌ گردند 23 دی 1395, 0:28

خدايا! تو براى عاشقانت بهترين مونسى

و دلهايشان به جانب تو در غم و اندوه. اگر تنهايى آنان را به وحشت اندازد ياد تو مونسشان شود، و اگر مصائب به آنان هجوم آرد به تو پناه جويند، زيرا مى دانند زمام 23 دی 1395, 0:20