اشتباهات رايج در روايت وقايع عاشورا

نويسنده: شهيد مرتضی مطهری

اشتباه اول

اوج عزاداري امام حسين(ع) ده روز اول ماه محرم الحرام است. بين سخنرانان و مداحان، مشهور است که هر شب را به نام يکي از شهداي کربلا اختصاص دهند؛ مثلاً شب سوم براي حضرت رقيه و شب هفتم را براي حضرت علي اصغر(ع) سوگواري مي کنند و تاسوعا را نيز به حضرت عباس(ع) اختصاص مي دهند. همين قرارداد بين مداحان و منبري ها باعث شده است که عده اي گمان کنند، حضرت رقيه روز سوم محرم به شهادت رسيده است و از همه بدتر اينکه گمان مي کنندحضرت ابالفضل(ع) در روز تاسوعا به شهادت رسيده است.

اما حقيقت اين است که تمام شهداي کربلا در روز عاشورا به شهادت رسيده اند و حضرات اباالفضل، علي اکبر و علي اصغر همه قبل از امام حسين(ع) و در روز عاشورا در پيکار با سپاه عمرسعد کشته شده اند. حضرت رقيه(س) نيز پس از شهادت پدرش در شام از دنيا رفته است.

اشتباه دوم

باور عمومي اين است که حضرت حسين بن علي(ع) و اهل بيت و اصحابش سه شبانه روز آب ننوشيدند و سپس تشنه کام به مقابله با دشمن رفته اند؛ اما حقيقت اين است که عمر سعد سه روز قبل از عاشورا عمروبن حجاج را با پانصد سوار فرستاد تا کنار شريعه فرود آيند و ميان ياران حسين و آب فاصله اندازند. اما اين به اين معني نيست که هيچ ذخيره آبي در خيمه‌ها نبوده است.

در کتاب ارشاد نوشته شيخ مفيد(ره) آمده است: « در شب عاشورا زينب(س)... دست بر گريبان برده... و بيهوش بر زمين افتاد. حسين(ع) برخاسته آب بر روي خواهر پاشيد و...» اين نقل معتبر نشان مي دهد که تا شب عاشورا هنوز آب در خيمه ها بوده و اصل تشنه کامي به روز عاشورا، گرمي هوا و شدت مبارزه مربوط است.

شيخ عباس قمي(ره) در منتهي الامال مي گويد: «شب عاشورا امام حسين(ع)، حضرت علي اکبر(ع) را با سي سوار و بيست پياده فرستاد که چند مشک آب آورند و اهل بيت و اصحاب خود را فرمود که از اين آب بياشاميد، آخر توشه شماست و وضو بسازيد و غسل کنيد.»

اشتباه سوم

يکي از معروف ترين تحريف ها مأجرای حضرت ليلي مادر حضرت علي اکبر(ع) است و چه روضه ها که در اين زمينه خوانده نمي شود؛ در روضه ها ذکر مي شود که حضرت علي اکبر قبل از رفتن به ميدان با مادرش چه نجواهايي مي کرد، يا اينکه حضرت ليلي در خيمه ها رفته و در آنجا دعا کرده که خداوند حضرت علي اکبر را سالم برگرداند که متأسفانه اين موضوع محور بعضي تعزيه ها نيز شده است.

اما حقيقت اين است که اصلاً ليلايي در کربلا نبوده است؛ البته ليلی مادر حضرت علي اکبر(ع) هست؛ اما حتي يک مورخ هم به حضور آن حضرت در کربلا و روز عاشورا گواهی نمی‌دهد.

اشتباه چهارم

مطلب بعدي مربوط به حضرت علي اکبر(ع) اين است که آن حضرت قبل از رفتن به معرکه جنگ از پدر رخصت خواست و آن حضرت اذن ميدان نداده اند و مثلاً فرموده اند که تو هنوز جواني و حيف است که از دست بروي و چه اشعار و تعزيه ها که پيرامون آن نساخته ايم؛ اما حقيقت اين است که تمام مورخين نوشته اند، هر کس از امام حسين(ع) اذن ميدان مي خواست، اگر مي شد حضرت برايشان عذري مي آورد ولي در مورد جناب علي اکبر گفته اند: «فاستاذن اباه،فاذن له» يعني تا اجازه خواست گفت برو.

منبع: حماسه حسينی، جلد۱، استاد شهيد مرتضی مطهری.

روزنامه كيهان، شماره 21746 به تاريخ 23/7/96، صفحه 6 (معارف)

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

عبادت و نیایش در نهج البلاغه

ریشه همه آثار معنوی اخلاقی و اجتماعی که در عبادت است، در یاد حق و غیر او را از یاد بردن می‌باشد. ذکر خدا و یاد خدا که هدف عبادت است، دل را جلا می‌دهد و صفا می‌بخشد و آن را آماده تجلیات الهی قرار می‌دهد. امام علی علیه‌السلام در به اره یاد حق یا همان روح عبادت میفرماید: < خداوند یاد خود را صیقل دل‌ها قرار داده است. دل‌ها به این وسیله از پس کری، شنوا و از پس نابینایی، بینا و از پس سرکشی و عناد رام می‌ گردند 23 دی 1395, 0:28

دین و دنیایت را به خدا می سپارم

بگذار وقایع گذشته، دلیل و راهنمای تو در وقایع آینده و نیامده باشد که امور، همیشه به هم شبیه اند. از مردمی نباش که موعظه سودی به حالشان ندارد 23 دی 1395, 0:35

دعا از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه

بدان همان کسی که گنج های آسمان و زمین در اختیار اوست، به تو اجازه دعا و درخواست داده است و اجابت آن را نیز تضمین نموده، به تو امر کرده از او بخواهی تا به تو عطا کند و از او درخواست رحمت نمایی تا رحمتش را بر تو فرو فرستد. خداوند بین تو و خودش کسی قرار نداده که حجاب و فاصله باشد، تو را مجبور نساخته که به شفیع و واسطه ای پناه ببری و مانعت نشده . 23 دی 1395, 1:22