اشکال مشابه بردگی

اشكال مشابه بردگي، اشكال معاصر بردگي، اشكال نوين بردگي، بردگي سنتي، بردگي مدرن

نویسنده : محمد ابراهيمي

اصطلاح «اشکال مشابه بردگی یا اشکال معاصر بردگی[1] که از آن تحت عنوان اشکال نوین بردگی نیز تعبیر می‌شود در هیچ یک از اسناد حقوق بشر تعریف نشده است به خلاف اصطلاح بردگی[2] که در ماده یک کنوانسیون بردگی تعریف شده است.

از اصطلاح بردگی با عنوان بردگی شخصی[3] یا بردگی سنتی در مقابل اشکال مشابه بردگی یا بردگی مدرن نیز تعبیر می‌شود. وجه تشابه و موضوع مشترک میان بردگی در مفهوم سنتی و مدرن آن را در دو عنصر مالکیت[4] و کنترل[5] می‌توان خلاصه نمود. در بردگی سنتی فردی مالک فرد دیگری است به گونه‌ای که می‌تواند هر گونه رفتاری را نسبت به او انجام دهد و او را نظیر یک کالا مورد خرید و فروش قرار دهد و تمامی امور او در کنترل فرد مالک قرار دارد.

در بردگی مدرن هم گر چه شدت این نوع ارتباط مانند بردگی سنتی نیست اما باز هم در اینجا مشابه همین نوع ارتباط برقرار است. در این حالت نیز شخصی بیشتر اعمال و رفتارهای فرد تحت نفوذش را در اختیار دارد به گونه‌ای که می‌توان گفت اراده آزادش سلب شده است. ریشه‌های نخستین تحولات در خصوص گسترش دامنه ممنوعیت بردگی به سایر اشکال و رویه‌های مشابه بردگی را می‌توان در پرتو تحولاتی که منجر به تدوین کنوانسیون تکمیلی منع بردگی و برده فروشی و عملیات و ترتیبات مشابه بردگی (1956)[6] شده است، جستجو نموده در واقع مدتی بعد از تصویب کنوانسیون منع بردگی 1926 جامعه بین المللی با اشکال و رویه‌هایی مواجه شد که شرایط و اوضاع و احوال آنها بسیار مشابه بود اما مشمول تعریف بردگی که در کنوانسیون منع بردگی 1926 آمده بود، نمی‌شدند از این رو با تدوین کنوانسیون تکمیلی مذکور در این خصوص بدون آنکه در تعریف ارایه شده تغییراتی را بگنجانند برخی از مصادیق را در قالب اشکال و ترتیبات مشابه بردگی منع نمودند. در حال حاضر گروه کار اشکال معاصر بردگی سازمان ملل متحد[7] در گزارشات خود هر ساله برخی از جدیدترین اشکال مشابه بردگی را از سرتاسر جهان کشف نموده و مطرح می‌سازد و بر شمار اشکال مختلف آن می‌افزاید.

1- بندگی رعایا[8] یعنی وضعیت یا حالت رعیتی که به موجب قانون یا عرف یا قرارداد مکلف باشد در زمین متعلق به فرد دیگری زندگی کند و برای فرد دیگری خدمات معینی را با دریافت اجرت یا بطور رایگان انجام دهد و در هر حال حق تغییر وضعیت خود را نداشته باشد.[9]

2- بندگی رهنی یا اجبار به خدمت در قبال دین[10]: یعنی حالت یا وضعیتی که از تعهد مدیون نسبت به خدمات شخص خود یا شخص دیگری که تحت فرمان اوست برای تضمین پرداخت قرض استفاده شود در صورتی که ارزش آن خدمات به نحوی که صحیحاً تقویم شود به مصرف استهلاک قرض نرسد یا طول مدت و نحوه آن خدمات محدود و مشخص نباشد.[11]

3- وعده به ازدواج در آوردن زن در قبال دریافت وجه و همچنین به ارث رسیدن زنان بعد از مرگ شوهر و ازدواج اجباری.[12]

علاوه بر موارد فوق برخی از وضعیتها و کارهای خاص نیز به عنوان اشکال مشابه بردگی برشمرده‌شده‌اند. به عنوان نمونه، خدمتکاران خانگی[13] و وضعیت کارهای برخی از کارگران مهاجر[14]و همچنین اجبار کودکان به انجام برخی از کارها نظیر قالی بافی، سوارکاری شتر، و فحشای اجباری کودکان و زنان نیز در شمار اشکال معاصر بردگی برشمرده شده‌اند.[15]

قاچاق زنان و کودکان، به کارگیری کودکان در مناقشات مسلحانه، قاچاق اعضا و بافتهای انسانی نیز در زمره اعمال معاصر مشابه بردگی ذکر شده‌اند.[16] تعداد این دسته از اعمال در حال افزایش است.

به جهت اهمیت برخی از موضوعات و اشکال معاصر بردگی و جهت جلوگیری از آنها، برخی از اسناد خاص نیز در خصوص آنها به تصویب رسیده‌اند. به عنوان نمونه توافقنامه بین المللی راجع به جلوگیری از تجارت برده سفید،[17] در خصوص ممنوعیت تجارت و قاچاق زنان سفیدپوست یکی از اسناد در این ارتباط می‌باشد. مهمترین ویژگی‌که تمامی اعمال فوق را به بردگی مشابه می‌سازد سلب آزادی افراد و شدت خشونت نسبت به افراد و کنترل آنها در هر یک از مصادیق است که حسب مورد نیازمند برسی جداگانه‌ای می‌باشد.

منابع :

[1] . Contemporary Forms of slavery

[2] . slavery

[3] . Chattel slavery

[4] . ownership

[5] . Control

[6] . supplementary Convention on the Abolition of slavery, the slave Trade and Institutions and practices similar to slavery Adopted by a Conference of plenipotentiaries Convensd by Economic and social Council Resolution 608 (xxI) of April 1956.

[7] UN Working Group on Contemporary Formsof slavery.

[8] . Serfdom

[9] . Supplementary Convention…,Art . 1 (b), UN Doc. E/ CN. 4/ Sub.2/ 2005/34.

[10] . Bonded Labour or Debt Bondage.

[11] . Supplementary Convention…,Art. 1 (a) , un Doc. CCPR/ C 179 / Add. 81 (1997), un Doc . E/ CN. 4 / SUB 2/ 2004/ 36.

[12] . Supplementary Convention…,Art. 1 (C) (d) (e).

[13] . Domestic Workers

[14] . Migrant workers

[15] . UN Doc. E/ CN.4/2000/ 12 , PARA. 68, UN Doc. A/ Res 55/ 2.5 (2000).

[16] . un Doc. E/ CN.4/ Sub.2/ 1994/ 33,un Doc. E/ CN.4/ 1997/ 47,Sec. v (A)

[17] . International Agreement for the supperession of the white slave Trade of 1904.


مقاله
نویسنده	محمد ابراهيمي
جایگاه در درختواره	حقوق بین الملل - حقوق بشر

مقاله

نویسنده

محمد ابراهيمي

جایگاه در درختواره

حقوق بین الملل - حقوق بشر

مطلب مکمل

حق مطلق Absolute Right

حق‌های بشری را از جهات و ابعاد مختلف و به اعتبار‌های گوناگونی می‌توان طبقه بندی نمود. 17 اردیبهشت 1397, 16:39

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا در نهج البلاغه

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

عبادت و نیایش در نهج البلاغه

ریشه همه آثار معنوی اخلاقی و اجتماعی که در عبادت است، در یاد حق و غیر او را از یاد بردن می‌باشد. ذکر خدا و یاد خدا که هدف عبادت است، دل را جلا می‌دهد و صفا می‌بخشد و آن را آماده تجلیات الهی قرار می‌دهد. امام علی علیه‌السلام در به اره یاد حق یا همان روح عبادت میفرماید: < خداوند یاد خود را صیقل دل‌ها قرار داده است. دل‌ها به این وسیله از پس کری، شنوا و از پس نابینایی، بینا و از پس سرکشی و عناد رام می‌ گردند 23 دی 1395, 0:28