امام عصر (عج) پناهگاه دنيا
آیتالله سیدعبدالله فاطمینیا
دنیا با تمام سرکشی به دامان امام عصر(عج) پناهنده خواهد شد
پرفصلترین مبحث در میان مباحث الهیه، بحث درباره حضرت مهدی(عج) میباشد. احادیث نورانی بسیاری دربارة امام عصر(عج) داریم که دراین سرمقاله به ذکر یکی از آن احادیث که مربوط به وظایف شیعه در عصر غیبت است، میپردازیم.
حضرت امام زینالعابدین(ع) به یکی از شاگردان خود، به نام ابوخالد کابلی میفرمایند: «ان المنتظرین لظهوره و القائلین بامامته افضل اهل کل زمان لانالله تعالی ذکره اعطاهم من العقول و الافهام ما صارت به الغیبه عندهم به منزلة المشاهدة»؛ خداوند تعالی به شیعیان آخرالزمان و منتظران حضرت مهدی(عج) نوعی فهم و عقل داده؛ اگر چه حضرت را نمیبینند ولی مانند اشخاصی هستند که ایشان را مشاهده میکنند.
نکته مهم این حدیث این است که خداوند به منتظران حضرت عقل مخصوصی داده است. شما میبینید که برخی از عاشقان امام عصر(عج) با این که اطلاعات دقیق و بسیاری درباره ایشان ندارند، ایمان آنها به قدری قوی است که میبینید در مسجد جمکران محشر کبری به راه میاندازند یا در جشنهای نیمة شعبان حضور پررنگی دارند. آری به قول معروف: حدیث عشق در دفتر نباشد...
نکته دوم این حدیث آن است که شیعیان باید در عصر غیبت خود ساخته باشند و «استعدادثانی» پیدا کنند.
امام صادق(ع) عقل را این گونه تعریف میکند: «عقل ستون شخصیت انسان است. آدمی به وسیله عقل میبیند. عقل کلید کارهاست و راهنمایی انسان است.» عقل انواع بسیاری دارد. مثلاً فلاسفه به «عقل هیولایی» اعتقاد دارند. مولوی میگوید:
ما کجا بودیم کان دیان دین
عقل میکارید اندر ماء وطین
امام صادق(ع) حدیث را چنین ادامه میدهند: «عقل به مرحلهای میرسد که به وسیله نور مؤید میشود. دراین صورت عالم و ذاکر میشود و سپس موصول و مفصول خود را میشناسد.» علامه مجلسی(ره) میفرمایند خداوند ما را به اسرار این حدیث هدایت فرماید، ما باید ببینیم عقل چگونه به نور حق موید میشود.
از این حدیث یک نکته مهم مستفاد میشود و آن این که دوستان و یاران امام در عصر غیبت باید «معقل» باشند و «استعدادثانی» پیدا کنند. حال باید پرسید راه به دست آوردن «استعداد ثانی» چیست؟! این بسیار مهم است.
من در ایام جوانی، روزی از محضر یگانه روزگار، مرحوم شیخ حسن مصطفوی تبریزی (ره) سؤال کردم آقا کسانی که به جایی رسیدهاند؛ مثل علامه طباطبایی، امام راحل، آقای الهی (برادر علامه)، آقای نخودکی اصفهانی و... اینها نمازشان مثل ما بود. قلبهشان با ما یکی است، خدایشان یکی است. پس چرا اینها یک سروگردن از دیگران برتر شدهاند؟! آیا کار مخصوصی داشتند؟! ایشان یک جواب دادند. فرمودند: «امثال ایشان از اسماء استفاده میکردند، کسب نور میکردند و انوار را ضایع نمیکردند». «اسم» دو معنی دارد. یکی اسامی خاص خداوند است که همان «اسماءالحسنی» میباشند. خداوند اسمهای دیگری نیز دارد که عبارت از حضرات ائمه معصومین(ع) میباشند. مرحوم آقای مصطفوی فرمود: شیخ حسن نخودکی نورها را خرج نمیکرد. بعضیها ولخرج پول هستند و بعضیها ولخرج نور. نماز صبح را میخوانیم ولی تا ظهر آن نور را ضایع میکنیم. ابن فهد حلی در کتاب «عدة الداعی» مینویسد: «امام(ع) ـ و مشخص نمیکند که منظورش کدام یکی از حضرات معصومین است ـ میفرمایند که یک شخص خانهای میسازد. تا عصر به ارتفاع یک وجب از دیوار کار میکند. عصر که به منزل میرود آن یک وجب را خراب میکند. دوباره صبح فردا همان کار تکرار میشود. ما هم همین طور هستیم. با یک بار غیبت کردن همه چیز را نابود میکنیم، نخودکی نابود نمیکرد...
پس دانستیم که اولین قدم برای به دست آوردن استعداد ثانی، «ترک گناه» است. دومین گام «عمل به واجبات» و قدم سوم «انجام مستحبات به اندازه نشاط» و اما گام چهارمی هم هست. از مرحوم نخودکی اصفهانی پرسیدند که چگونه به این مقام رسیدی؟!» گفت: گرهگشایی کردم. در روایات آمده که «ادخال سرور در قلب مؤمن» پیشرفت عجیبی در پیدا کردن استعداد دوم دارد. خلاصه شیعیان باید در عصر غیبت «استعداد دوم» کسب نمایند و این از طریق راههای فوقالذکر به دست میآید. در روایات آمده کسی که محبت امام عصر(عج) را در قلب داشته باشد، شأن او از کعبه بالاتر است. با وجود این همه ظلم و جوری که علیه شیعیان از جانب دشمنان اعمال میشود، از امام علی(ع) نقل شده که فرمودند: «دنیا با تمام سرکشی خود، سرانجام به سمت ما خواهد آمد»؛ دنیا به دامان امام عصر(عج) پناهنده خواهد شد.