تالیفات آیت الله سید علی نقی نقوی لکهنوی

آثار ماندگار

علّامه سید علی نقی نقوی با توانایی که در همه ی موضوعات علوم دینی داشت و بر اساس نیازهای عصر خود، آثار گوناگون فقهی و اصولی و اعتقادی و تاریخی و مانند آن به رشته ی تحریر در آورد. تعداد آن آثار در قالب تالیف و رساله، به ده ها اثر می رسد. درقالب مقاله بالغ بر هزار نوشتار دارد. که در نشریات مختلف بویژه العرفان و المرشد و ماهنامه ی علمی و ادبی و تاریخی الرضوان لکنهو به چاپ رسیده است.

بسیاری از آثار تالیفی آن عالم بزرگوار هم اکنون در دست رس نیست. علتش آتش سوزی ای بود که به دست وهابی ها در سال 1972 میلادی در خانه و کتابخانه ی آن بزرگوار ایجاد شد. افزون بر سوخته شدن بسیاری از آن آثار، خیلی از نسخه های خطی که وی در اختیار داشتند در آتش کینه وهّابی ها سوزانده شد.

با این حال آثار به جا مانده از ایشان، متنوع و از نظر غنای محتوا، قابل توجه است. بسیاری از آن ها به عنوان منابع پژوهشی در کتابخانه ها و مراکز علمی و فرهنگی مورد استفاده ی پژوهندگان هند و ایران و عراق و دیگر بلاد اسلامی است.[56]

فقه و اصول

1 ـ تجارت در اسلام

2 ـ مجموعه تقاریر فقهی علّامه نقوی

شعر و ادبیات

1 ـ دیوان السیّد علی نقی اللکنهوی.[57]

2 ـ روح الأدب فی شرح لامیة العرب. به زبان اردو است. در سال 1320 هجری قمری در لکنهو چاپ شده است.[58]

3 ـ ترجمه دیوان میرانیس به عربی

علّامه سیّد علی نقی نقوی از ادیبان و شاعران بزرگ در عصر خویش بود. او شعرهای فراوان و متنوعی در موضوعات گوناگون، بویژه در موضوعات تاریخی ومذهبی مانند ولادت امام علی، علیه السلام، در مکه ی مکرمه و واقعه ی غدیر دارد. از این رو در زمره ی شاعران غدیر به شمار آمده است. وی قصیده ای بلند به زبان عربی درباره ی ولادت علی، علیه السلام، دارد. زیبایی آن قصیده سبب شد که استادش میرزا على آقاى شیرازى او را تحسین کند. گزیده ای از ابیات آن قصیده، چنین است:

من بدا فازدهرَ البیتُ الحرامْ

و زهت مـنه لیـالی رجبِ

طربَ الـکونُ لبـشرٍ وهنـا

إذ بـدا الفـخرُ بنورٍ و سنا

و أتى الوحیُ ینادی معلنا

قـد أتـاکم حجّةُ اللَّهِ الإمام

وُلد الطاهرُ ذاک ابـنُ جَلا

من سما العرشِ جلالًا و عُلا

فـله الأمـلاکُ تـعنـو ذلُلا

و به قد بشَّر الرسلُ العظامْ

صَغُـر الکـونُ على سؤددهِ

و انتمى الوحیُ إلى محتدهِ

تاریخ و سیره

1 ـ قاتلان حسین، علیه السلام

این اثر به زبان اردو و در احوال بنی امیه و معرفی شخصیّت قاتلان امام حسین، علیه السلام، است. در نجف اشرف، در سال 1351 هجری قمری در 135 صفحه چاپ شده است.[59]

2 ـ نزهة أهل الحرمین فی عمارة المشهدین . این اثر در لکنهو به چاپ رسیده است .[60]

3 ـ البیت المعمور فی عمارة القبور . به زبان اردو در سال 1345 هجری قمری در هند چاپ شده است.[61]

4 ـ تواریخ الاعلام.[62]

5 ـ الحجج والبینات. در موضوع کراماتی که از مشاهد مشرفه ی عراق صادر شده است. این اثر در سال 1350 هجری قمری در لکنهو به چاپ رسیده است.[63]

6 ـ الشعائر الحسینیة فی العراق

اصل اثربه زبان انگلیسی است. نویسنده ی آن، مستر "طامس لائل" است. علّامه نقوی آن را به عربی برگردانده است.[64]

7 ـ شهید انسانیّت. 712 صفحه و به زبان اردو و در بیان سیره ی امام حسین، علیه السلام، است. در لکنهو به همت اداره ی تذکار حسینی آن شهر به چاپ رسیده است.[65]

در این اثر، آیت الله نقوی افزون بر تبیین حرکت و قیام حسینی، علیه السلام، است. درباره برخی حقائق و وقایع شب عاشورا مانند وجود آب میان کاروان حسینی، علیه السلام، در شب عاشورا به سخن پرداخته است.

همین، سبب برخوردهای نامناسب برخی نویسندگان و عالمان شهر لکنهو با وی و انزوای وی به مدت طولانی در میان مردم لکنهو شد. از سویی کتاب ها و رساله های گوناگونی در رد آن مانند "رساله اظهار حقیقت" به وسیله ی سیّد سبط الحسن فتح پوری نگاشته شد.[66]

او برای جـبران آن در 1369، جزوه اى در 31 صفحه به نام حجج و معاذیر منتشر کرد که به زبان عربى و اردو است. تهمت هایى را که به وى زده اند، پاسخ داده و درمقام عذرخواهى بر آمده است .

8 ـ وجود الحجة(عج) در موضوع اثبات وجود امام عصر، عجل الله تعالی فرجه الشریف، به زبان اردو است. در سال 1351 هجری قمری چاپ شده است.[67]

9 ـ السبطان فی موقفیهما.

این اثر به زبان عربی و در قم به همّت مکتبة الداوری به چاپ رسیده است .[68] این کتاب به کوشش محمود بحرالعلوم میردامادی به فارسی با عنوان استراتژی صلح و قیام ترجمه شد و توسط موسسه ی انتشاراتی بهار قلوب اصفهان در سال1382 هجری شمسی در 100 صفحه به زیور چاپ مزین شد.

10 ـ الولادة المکرمة فی الکعبة المعظمة.

درباره ولادت علی، علیه السلام، در مکه، به دو زبان عربی و اردو است.

11 ـ معراج انسانیت در موضوع سیره ی امامان معصوم(ع).

12 ـ تاریخ اسلام

13 ـ عید غدیر[69]

عقائد و معارف

1ـ کشف النقاب عن عقاید ابن عبدالوهّاب

موضوع کتاب رد آرای وهابیت است. در سال 1346 هجری قمری در 135 صفحه به چاپ رسیده است .[70]

2 ـ السیف الماضی على عقائد الأباضی. نگارش این اثر در نجف اشرف درجمادی الاولی سال 1347 هجری قمری به پایان رسیده است .[71]

3 ـ النجعة فی اثبات الرجعة. در موضوع رجعت است. در مجلة الرضوان لکنهو به چاپ رسیده است .[72] این اثر بررسی سخنان أبومحمد فضل بن شاذان ازدی نیشابوری (متوفای 260 هجری قمری) نویسنده ی کتاب اثبات الرجعه است.

4 ـ نقد الفرائد در موضوع اصول دین.

این اثر ترجمه ی عربی کتاب "عقد الفرائد فی مختصر العقائد" از آثار شیخ محمدرضا طبسی (متوفای 1405) است.[73]

5 ـ زبدة الکلام فی تلخیص عماد الاسلام

موضوع اثر اصول دین و معارف دینی و اصل کتاب تالیف جد اعلایش علامه دلدار است. و علّامه سیّد علی نقی نقوی آن را تلخیص و بازنویسی کرد و در قالب مقاله های گوناگون در آورد و در ماهنامه ی الرضوان به چاپ رساند.[74]

6 ـ رد وهابیّت

رجال و انساب

1 ـ أقرب المجازات إلى مشایخ الإجازات .

این اثر اجازه نامه ی مفصّلی است که سیّد علی نقی نقوی برای دوستش سیّد محمد صادق بحرالعلوم صاحب الإجازة الجلالیة در سال 1394 هجری قمری نگاشته است .[75]

2 ـ وفیّات الشیعة

3 ـ تاریخ مشاهیر علماء الهند

این اثرکه در نجف اشرف و در سال 1347 هجری قمری نگارش آن به اتمام رسیده است، درباره ی ترجمه و شرح حال پنجاه و سه نفر ازعالمان بزرگ هندی و در شش طبقه است.[76]

4 ـ العقود الذهبیة فی السلسلة النسبیه

موضوع آن معرفی سلسله نسب خود تا امام هادی، علیه السلام، به گونه نظم است. نگارش آن در نجف اشرف دراول ذوالقعده سال 1347 هجری قمری به پایان رسیده است . بیت اول آن به این گونه است:

حمدا له من خالق البیان

و ملهم الحکمه و البیان[77]

5 ـ تذکره السلف. زندگی نامه ی جدّش علّامه دلدار نقوی، متوفای1235 هـجری قمری است.[78]

6 ـ تاریخ وفیات الشیعة.

این اثر در مجلّه ی الهدی العماریۀ به گونه مسلسل به چاپ رسیده است.[79]

7 ـ مراکز مهم شیعه در ادوار مختلف اسلامی

این اثر در مجله ی وحید به زبان فارسی در سال 1349 هجری شمسی به چاپ رسیده است.

تقسیر و علوم قرآنی

1 ـ تحریف القرآن

به زبان اردو، است. این کتاب رد بر نظریه‌ای است که می گوید: شیعیان به تحریف قرآن معتقد هستند .[80]

2 ـ الفرقان فی تفسیر القرآن [81]

این اثر تفسیر ترتیبی قرآن کریم است. در ماهنامه ی الرضوان در لکنهو به چاپ رسیده است . چاپ آن مقاله ها از سال 1354 هجری قمری شروع شده است.[82]

3 ـ تذکرة الحفاظ من الشیعة

موضوع این اثر شرح حال بسیاری از شیعیان حافظ قرآن کریم است. بالغ بر 146 حافظ قرآن کریم در این کتاب معرفی شده است. این کتاب در دو جلد در سال 1353 هجری قمری به زبان اردو به چاپ رسیده است .[83]

4 ـ مقدمه تفسیر

متفرقه

1 ـ تخمیس العینیة الحمیریة.[84]

2 ـ ترجمه ی نهج البلاغه

در این اثر علّامه نقوی نهج البلاغه را به زبان انگلیسی برگردانده است. در سال 1375 هجری قمری ترجمه شده است. بارها به چاپ رسیده است در قم توسط انتشارات انصاریان در سال 1409 هجری قمری به زیور چاپ آراسته شده است .[85]

3 ـ الظل الظلیل فی المکاتیب والمراسیل.[86]

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه