حجاب خودی در کلام امام باقر(ع)

قال الامام الباقر وامام الکاظم (علیهما السلام):

لَیْسَ بَینهُ سُبحانَه و تَعالی وَبَین خَلقه حِجابٌ غیر خَلقِهِ

بحار/ ج 3/ص 327/ ح 27.

بین خدا و مخلوقاتش، هیچ حجابی غیر از خود خلق نیست

توضیح

حجاب خودی

عارف بزرگوار، مرحوم سیّد حیدر آملی می‌گوید: معلوم نیست راههای مدرسه، پس از پنجاه یا شصت سال به مقصد برسد امّا راه تهذیب، یک روزه یا یک لحظه به مقصد می‌رسد ولی همّتی مردانه طلب می‌کند لذا گفته‌اند:
"یک قدم بر خویشتن نِه و آن دگر در کوی دوست". یعنی راه نزدیک است امّادر همه موارد علمی و عملی کارهای ما پسوند یا پیشوند شرک‌آلودی به نام "من" دارد؛ می‌گوییم فلان خدمت بشود ولی به نام من تمام شود، فلان کتاب نوشته شود ولی من بنویسم. این بیماری خودخواهی مبتلا به ماست و باید درمان گردد.
امام باقر و امام کاظم (علیهما السلام) می‌فرمایند:

بین خدا و مخلوقاتش، هیچ حجابی غیر از خود خلق نیست: "لَیْسَ بَینهُ سُبحانَه و تَعالی وَبَین خَلقه حِجابٌ غیر خَلقِهِ"[1].

سراینده اهل دلی با الهام از این حدیث گفته:

"تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز".

به این ترتیب، حجاب که قبلاً سه ضلعی بود حال دو ضلعی شده، تا کنون حجاب را چنین تلقّی می‌کردیم که در آن سه طرف یا سه ضلع بود: "حاجب"، "محجُوب" و "محجوب عنه"؛ مانند دیواری که میان دو کس وجود داشته باشد و نیز در مسائل معنوی، اگر سالک صفت رذلی داشته و "لقاء الله" در کار باشد، آن صفت نمی‌گذارد که این شخص به آن لقاء الله برسد. حال معلوم شده که این صفت، در درون جان خود انسان هست، یعنی خودبینی حجاب است، پس بین ما و خدای ما یک چیز، حجاب است و آن خودِ ماییم؛ وگرنه چیز دیگری در بین خلق و خالق نیست.

منبع : برگرفته از تفسیرموضوعی قرآن کریم – مبادی اخلاق در قرآن –تالیف : آیت الله جوادی آملی صص208-209

[1] - بحار، ج 3، ص 327، ح 27.

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

دعا در نهج البلاغه

دین و دنیایت را به خدا می سپارم

بگذار وقایع گذشته، دلیل و راهنمای تو در وقایع آینده و نیامده باشد که امور، همیشه به هم شبیه اند. از مردمی نباش که موعظه سودی به حالشان ندارد 23 دی 1395, 0:35

دعا از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه

بدان همان کسی که گنج های آسمان و زمین در اختیار اوست، به تو اجازه دعا و درخواست داده است و اجابت آن را نیز تضمین نموده، به تو امر کرده از او بخواهی تا به تو عطا کند و از او درخواست رحمت نمایی تا رحمتش را بر تو فرو فرستد. خداوند بین تو و خودش کسی قرار نداده که حجاب و فاصله باشد، تو را مجبور نساخته که به شفیع و واسطه ای پناه ببری و مانعت نشده . 23 دی 1395, 1:22