راه درمان بداخلاقی

بداخلاقى از طريق پيشگيرى و درمان برطرف مى‌شود، اما پيشگيرى از بداخلاقى از زمان طفوليت بايد انجام گيرد. والدين بايد عملاً محاسن اخلاقى را به فرزندان خود تعليم دهند و آنان را از بدخلقى دور سازند. نكته ديگر اجتناب از معاشرت با افراد بداخلاق است. اما در مرحله درمان بايد توجه داشت كه علاج و درمان بيمارى‌هاى اخلاقى همانند بيمارى‌هاى جسمى، مبتنى بر چهار شرط اصولى است: ۱. آگاهى از وجود بيمارى ۲. شناخت منشأ بيمارى و راه علاج آن ۳. تصميم مريض براى درمان بيمارى ۴. انجام برنامه‌هاى درمانى. بنابراين كسى كه به بدخلقى خود پى برد، در مرحله بعد بايد منشأ كج خلقى را بشناسد. صفات ناپسند و از جمله بدخلقى، علل متعددى دارد كه مهم‌ترين آنها سوءعادت و عقده‌هاى درونى و بيمارى‌هاى جسمى مى‌باشند. اگر خلق بد تنها ناشى از سوء عادت باشد، بايد در ترك آن كوشيد و عادت بد را با جایگزين كردن عادت پسنديده از صفحه خاطر محو كرد. امام على(ع) مى‌فرمايد: (روّضوا انفسكم على الاخلاق الحسنه؛ خود را به اخلاق نيك عادت دهيد) اگر بدخلقى، معلول عقده روحى يا بيمارى جسمى باشد، بايد اين عقده گشوده شود و بيمارى حاصل از آن درمان گردد. مرحله ديگرى كه در درمان بدخلقى مهم است، تصميم قاطع براى درمان مى‌باشد، چرا كه شناخت بيمارى و منشأ آن به تنهايى كفايت نمى كند. چه بسا افرادى از بدخلقى رنج مى‌برند و اظهار تنفر مى‌كنند، اما در مقام عمل با اراده جدّى به علاج آن نمى پردازند. اين تصميم وقتى اتخاذ مى‌شود كه انسان به آثار بدخلقى آگاهى پيدا كند. در روايات معصومين علیهم‌السلام، به مفاسد بدخلقى اشاره شده كه در اين جا به بعضى از آنها مى‌پردازيم:

عذاب درونى: رسول اكرم(ص) مى‌فرمايد: (من ساء خلقه عذّب نفسه؛ كسى كه بدخلق است، خود را عذاب مى‌دهد.)

فساد عمل: بدخلقى، عمل خوب انسان را تباه مى‌كند. پيامبر اكرم(ص) مى‌فرمايد: (الخلق السيى يفسد العمل كما يفسد الخل العسل؛ بدخلقى عمل را فاسد مى‌كند، همان طورى كه سركه عسل را فاسد مى‌كند.)

تنگ شدن روزى: على(ع) مى‌فرمايد: (من ساء خلقه ضاق رزقه؛ كسى كه بدخو باشد، روزيش تنگ مى‌شود.)

دشوارى زندگى: امام على(ع) مى‌فرمايد: بدخويى، زندگانى را دشوار و موجب رنج و عذاب نفس است.

فشار قبر: در حديث نبوى آمده كه سعد بن معاذ به خاطر بدخلقى با اهل خانه اش پس از دفن دچار فشار قبر شد. امر ديگرى كه اراده انسان را در تغيير بدخلقى تقويت مى‌كند، توجه به آثار و فوايد حسن خلق است كه در روايات اسلامى بدان اشاره شده است. در اين جا به ذكر دو روايت اكتفا مى‌كنيم: رسول اكرم(ص) مى‌فرمايد: (ما يوضع فى ميزان امرئ يوم القيامه افضل من حسن الخلق؛ در روز قيامت در ترازوى عمل انسان، چيزى بهتر از اخلاق پسنديده گذارده نمى شود.) و در جاى ديگر مى‌فرمايد: براى صاحب اخلاق پسنديده مانند اجر روزه دارى كه شب‌ها به عبادت سر كرده، پاداش مقرر شده است. پس از طى اين مراحل، با مراقبت از نفس، محاسبه عمل و با تكيه بر پايگاه مستحكم ايمان به خدا، به تدريج بايد عادت ناپسند بدخلقى را ترك و عادت پسنديده خوش خلقى را جایگزين آن كرد.

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

دعا در نهج البلاغه

دین و دنیایت را به خدا می سپارم

بگذار وقایع گذشته، دلیل و راهنمای تو در وقایع آینده و نیامده باشد که امور، همیشه به هم شبیه اند. از مردمی نباش که موعظه سودی به حالشان ندارد 23 دی 1395, 0:35

دعا از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه

بدان همان کسی که گنج های آسمان و زمین در اختیار اوست، به تو اجازه دعا و درخواست داده است و اجابت آن را نیز تضمین نموده، به تو امر کرده از او بخواهی تا به تو عطا کند و از او درخواست رحمت نمایی تا رحمتش را بر تو فرو فرستد. خداوند بین تو و خودش کسی قرار نداده که حجاب و فاصله باشد، تو را مجبور نساخته که به شفیع و واسطه ای پناه ببری و مانعت نشده . 23 دی 1395, 1:22