عذرخواهی جسارت می خواهد

30 اردیبهشت 1397, 17:48

فرهنگ عذرخواهی کردن در روند متعارف خود نشان دهنده نوعی استحکام اخلاقی، انسانی و مسئله ای بنیادین است به نحوی که باید پذیرفت آنان که در پی اشتباه عذرخواهی می‌کنند انسان‌های با جسارتی هستند.

بسیاری از روانشناسان اجتماعی معتقدند که اگر بپذیریم حقیقت نزد من و تو نیست بلکه حقیقت واقعیتی است که پیشاپیش ماست آن وقت احساس عقل کل بودن به کسی دست نمی‌دهد و در هر مقام و منزلتی که باشد پس از پی بردن به اشتباه مسیر عقلانیت را در پیش می‌گیرد و رسماً از دیگری بابت اشتباهش عذرخواهی می‌کند.

به گفته دکتر علیزاده جامعه شناس و استاد دانشگاه، عذرخواهی کردن نشانه بزرگی است و کسرشان محسوب نمی شود ولی متاسفانه با همه پیشینه فرهنگی و مذهبی ما ایرانیان، مدیران و حتی مردم به این دلیل که شاید احساس می‌کنند از جایگاه خود به پایین می‌افتند درپی اشتباه عذرخواهی نمی کنند.

عذرخواهی نمودار ضعف نیست و مدیران کلان و خرد ما باید این مسئله را توجه کنند که مردم به صداقت آنها بیشتر احترام می‌گذارد تا چیز دیگری و باید این فرهنگ را در خود تقویت کنیم که هر زمان احساس اشتباه کردیم بتوانیم خود انتقادی کنیم و اجازه انتقاد به دیگران را نیز بدهیم.

اگر اعتماد به نفس در مدیران بالاباشد مطمئناً جرات عذرخواهی از مردم را دارند و در برابر اشتباه مقاومت نمی‌کنند اما اگر می‌پندارند با عذرخواهی خاطرشان مکدر می‌شود، دچار خسران می‌شوند یا در برابر افکار عمومی تحقیر شوند سخت در اشتباه‌اند.

هر چقدر مدیران از سن بالاتر و تجربه بیشتر و همین طور قدرت ریسک پذیری و صلابت کاری بیشتری برخوردار باشند در برابر اینچنین مسائلی انعطاف پذیرتر و بهتر عمل می‌کنند اما اگر تجربه کافی نداشته باشند و اساساً یک جای کار بلنگد از عذرخواهی می‌ترسند.

این جامعه شناس به تشویق فرهنگ دینی نسبت به چنین رفتارهای زیبا و انسانی اشاره می‌کند و می‌گوید: اعتقادات ما نشان می‌دهد احترام به دیگران و مسئولیت شناسی وظیفه‌ای ذاتی و الهی است.

در فرهنگ ایرانی که آمیخته با زیبایی‌های فرهنگ اسلامی است نشانه‌های بدیع و بکری از حس احترام وجود دارد که باید به سر در کاروانسرای عارف بزرگ سده چهارم هجری شمسی شیخ ابوالحسن خرقانی در مسیر کویر دامغان به شاهرود اشاره کرد که بر آن نوشته بود «هرکس در این سرا درآید نانش دهید و از ایمانش مپرسید، چه آن کس که به درگاه باری تعالی به جان ارزد، البته بر خوان بوالحسن به نان ارزد!»

با این حال باید پذیرفت مدیران در فرایند آزمون و خطا آزموده می‌شوند و هرچه مدیران با سوادتر و با بنیانهای فرهنگی و فکری جامعه آگاه تر باشند توان تحمل آنها بالاتر و قدرت پذیرش اشتباه در آنها بیشتر می‌شود اگرچه اساساً افراد کارآزموده تر در شیوه مدیریتی خود موفق تر شده و کمتر اشتباه می‌کنند.

قدرت خود انتقادی و پذیرش مسئولیت نشان دهنده پختگی و بزرگی فرد است و مدیران در فرایند مدیریتی خود باید منافع اجتماع و مصالح ملی را بر مسائل فردی و گروهی ترجیح دهند چرا که این امر مسئله ای اخلاقی و در زاویه دید مردم بسیار ارزشمند است چنانچه سعدی علیه رحمه می‌فرماید: «اقوام روزگار به اخلاق زنده اند/ قومی که گشت فاقد اخلاق مرده است.»

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

دعا در نهج البلاغه

دین و دنیایت را به خدا می سپارم

بگذار وقایع گذشته، دلیل و راهنمای تو در وقایع آینده و نیامده باشد که امور، همیشه به هم شبیه اند. از مردمی نباش که موعظه سودی به حالشان ندارد 23 دی 1395, 0:35

دعا از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه

بدان همان کسی که گنج های آسمان و زمین در اختیار اوست، به تو اجازه دعا و درخواست داده است و اجابت آن را نیز تضمین نموده، به تو امر کرده از او بخواهی تا به تو عطا کند و از او درخواست رحمت نمایی تا رحمتش را بر تو فرو فرستد. خداوند بین تو و خودش کسی قرار نداده که حجاب و فاصله باشد، تو را مجبور نساخته که به شفیع و واسطه ای پناه ببری و مانعت نشده . 23 دی 1395, 1:22