ملاک های دینی و گزینه های رفتاری جامعه‌

29 خرداد 1397, 12:19

انسان در زندگی اجتماعی و فردی خود با انبوهی از گزینه‌های رفتاری و الگوهای اخلاقی روبه روست و در انتخاب یکی از این گزینه‌ها بر سر چند راهی قرار دارد و تنها می‌تواند تعداد محدودی از آنها را در زندگی خود انتخاب نماید و این انتخاب متناسب با دیدگاه و جهان بینی او، علایق و خواسته‌های شخصی و مصلحت اجتماعی یا فردی می‌باشد.

نویسنده: لیلا نعمتی

بنابراین در زندگی دنیوی انسان می‌بایست جهت نیل به موفقیت و اهداف مورد نظر، چشم خود را از بعضی از صحنه‌ها دور سازد و گوش خود را از شنیدن بعضی سخنان پرهیز داشته و برخی اعمال نیکو و شایسته را انجام داده و از بعضی دیگر دوری نماید.و به انتخاب و گزینش الگوها و گزینه‌های رفتاری خود اقدام نماید.

با رشد یافتن قوای بدنی و فکری و عاطفی و در هم تنیدن روابط گوناگون اجتماعی، دایره گزینه‌ها به صورت تصاعدی گسترش می‌یابد، به طوری که در هر لحظه هزاران امکان انجام می‌یابد و گزینش دشوار و سخت می‌شود.

عرصه‌ها و بخش‌های در هم تنیده اجتماع، انتخاب‌ها و گزینه‌های متفاوت و گاه متضادی را در مقابل انسان قرار می‌دهد و فرد قدرت انتخاب یک گزینه را در هر عرصه دارد که با انتخاب‌های دیگر همسان باشد.‌

برای انتخاب و تعیین این گزینه‌ها عوامل و معیارهای گوناگونی وجود دارد که از جمله می‌توان به ایدئولوژی و جهان بینی شخصی، اعتقادات دینی و مذهبی، خواسته‌ها و تمایلات نفسانی، تعقل و تفکر در نتایج و ذات عمل، عادت و تقلید از دیگران و عوامل روانی و اجتماعی اشاره نمود.

در این میان مهمترین عوامل، جهان بینی دینی و عامل عقلانی و آگاهانه است که به نحوی بارز مکمل همدیگرند، جهان بینی دینی شامل اعتقادات معنوی و باید و نباید‌های دینی فرد است که با توجه به فلسفه جهان آفرینش و فهم و درک خود در دوران زندگی خویش کسب کرده و به آنها معتقد می‌شود.‌

عامل تعقل و تفکر آگاهانه عاملی است که در بسیاری از انتخاب فرد را از احساسات زودگذر و تمایلات درونی نسنجیده دور ساخته و او را با آثار و نتایج واقعی مسئله و گزینه انتخاب شده آشنا می‌سازد.

این دو عامل اساسی با در نظر گرفتن همه گزینه‌ها و تاثیر هر یک در سعادت و کمال نهایی انسان، ترجیح و تعیین گزینه‌های بهتر و برتر و والاتر و ارزشمندتر را به عهده می‌گیرد و نقش خود را در شکل گیری اراده انسانی ایفا می‌کند.

راز برتری و اشرفیت حقیقی انسان را باید در برخورداری از این دو عامل و به کارگیری آن جستجو کرد.‌

ارزش گذاری رفتارهای انسانی و گزینش آنها نیاز به شناخت معیارها و ملاک‌های ارزشی و اخلاقی دارد و با این الگوهای اخلاقی و معیارهای اعتقادی باید به گزینش و ارزش گذاری ملاک‌های زندگی پرداخت.

انتخاب این الگوها در بستر و زمینه ای مساعد یعنی در جامعه و اجتماع انسانی صورت می‌گیرد.

فراهم شدن زمینه رشد و تعالی انسان نیاز به نظم و امنیتی دارد که در سایه رعایت قوانین و مقررات اجتماعی حاصل می‌شود، ‌دستیابی به پاسخ‌های صحیح و منطقی در مسائل مربوط به حوزه‌های علوم و دستوری و ارزشی در گرو شناسایی حقیقت انسان و ابعاد وجودی و آغاز و انجام و کمال و سعادت نهایی اوست که در دین بیان شده است.

در واقع با رجوع به دین و اصول و احکام بیان گشته در آن، می‌توان در عرصه‌های مختلف زندگی انتخاب سنجیده و موفقی را انجام داد.

در انتخاب و گزینش مسائل و گزینه‌های رفتاری می‌توان با استفاده از الگوها و معیارهای بیان شده در دین به بهترین موفقیت نایل گشت.


مقاله
نویسنده	لیلا نعمتی

مقاله

نویسنده

لیلا نعمتی

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

عبادت و نیایش در نهج البلاغه

ریشه همه آثار معنوی اخلاقی و اجتماعی که در عبادت است، در یاد حق و غیر او را از یاد بردن می‌باشد. ذکر خدا و یاد خدا که هدف عبادت است، دل را جلا می‌دهد و صفا می‌بخشد و آن را آماده تجلیات الهی قرار می‌دهد. امام علی علیه‌السلام در به اره یاد حق یا همان روح عبادت میفرماید: < خداوند یاد خود را صیقل دل‌ها قرار داده است. دل‌ها به این وسیله از پس کری، شنوا و از پس نابینایی، بینا و از پس سرکشی و عناد رام می‌ گردند 23 دی 1395, 0:28

دین و دنیایت را به خدا می سپارم

بگذار وقایع گذشته، دلیل و راهنمای تو در وقایع آینده و نیامده باشد که امور، همیشه به هم شبیه اند. از مردمی نباش که موعظه سودی به حالشان ندارد 23 دی 1395, 0:35

دعا از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه

بدان همان کسی که گنج های آسمان و زمین در اختیار اوست، به تو اجازه دعا و درخواست داده است و اجابت آن را نیز تضمین نموده، به تو امر کرده از او بخواهی تا به تو عطا کند و از او درخواست رحمت نمایی تا رحمتش را بر تو فرو فرستد. خداوند بین تو و خودش کسی قرار نداده که حجاب و فاصله باشد، تو را مجبور نساخته که به شفیع و واسطه ای پناه ببری و مانعت نشده . 23 دی 1395, 1:22